BÀI 19: TRẬT TỰ THẾ GIỚI MỚI TỪ NĂM 1991 ĐẾN NAY. LIÊN BANG NGA VÀ NƯỚC MỸ TỪ NĂM 1991 ĐẾN NAY

Câu 1: Cho bảng dữ liệu dưới đây về một số trung tâm quyền lực thế giới, chọn đúng hoặc sai ở mỗi ý a, b, c, d

Bảng 1. Một số trung tâm quyền lực thế giới

a) Sau Chiến tranh lạnh, Mỹ vẫn là cường quốc số một thế giới và chi phối

toàn bộ quan hệ quốc tế.

b) Liên minh châu Âu vươn lên và trở thành trung tâm kinh tế lớn của thế giới.

c) Trung Quốc đã trỗi dậy mạnh mẽ trong thời kì sau Chiến tranh lạnh, có khả năng trở thành một cực trong xu thế đa cực của quan hệ quốc tế.

d) Mỹ, Trung Quốc, Liên bang Nga... trở thành các cường quốc hàng đầu thế giới dẫn đến tình trạng đối đầu căng thẳng, cạnh tranh khốc liệt trong quan hệ quốc tế.

Câu 2: Đọc đoạn tư liệu dưới đây, chọn đúng hoặc sai ở mỗi ý a, b, c, d.

“Bài học của thời kì Chiến tranh lạnh đã chủng là phương thức quan hệ quốc tế lấy đổi dấu chính trị – quân sự là chủ yếu không còn phù hợp, phải chịu nhiều tổn thất hoặc thất bại như hai nước Xô – Mỹ và một bị thương, một bị mất. Trong khi đó, phương thức lấy hợp tác và cạnh tranh về kinh tế chính trị là chính lại thu được nhiều tiền bộ, kết quả như các nước Đức, Nhật và NIC's. Sự hưng thịnh hay suy vong của một quốc gia quyết định bởi sức mạnh tổng hợp của quốc gia đá, mà chủ yếu là thực lực kinh tế và khoa học kĩ thuật.

(Vũ Dương Ninh (Chủ biên), Một số chuyên đề lịch sử thế giới. NXB Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội, 2001, tr.401)

a) Xu thế chính trong quan hệ giữa các nước sau Chiến tranh lạnh là hợp tác, đối thoại.

b) Sức mạnh tổng hợp quốc gia bao gồm hai nhân tố chính là kinh tế và khoa học – kĩ thuật.

c) Một trong những nguyên nhân dẫn đến sự sụp đổ của Liên Xô và sự suy yếu của Mỹ trong thời kỳ Chiến tranh lạnh là do việc chạy đua vũ trang, đối đầu về chính trị – quân sự kéo dài giữa hai cường quốc.

d) Sự vươn lên của Liên Xô đã tác động đến xu thế đã cực trong quan hệ quốc tế sau Chiến tranh lạnh.

Câu 3: Đọc đoạn tư liệu sau:

“Sau khi Liên Xô tan rã năm 1991, Liên bang Nga kế thừa phần lớn di sản để lại, nhưng là sự kế thừa một Liên Xô đã bị mất đi 23,8% lãnh thổ, 48,5% dân số, 41% tổng sản phẩm quốc nội (GDP), 39,4% tổng sản lượng công nghiệp và 44,6% sản lượng nông nghiệp. Trong khi đó, nước Mỹ nhanh chóng điều chỉnh chiến lược đối ngoại, công nhận Liên bang Nga là thành viên đầy đủ của nhóm G8 và thiết lập quan hệ với các quốc gia mới độc lập.”

(Trích từ bài viết Thập niên “lầm đường, lạc lối”của Nga sau khi Liên Xô tan rã (1991-2000), Học viện Chính trị Công an Nhân dân, 2021)

a) Sau khi Liên Xô tan rã, Liên bang Nga mất gần một nửa dân số so với trước.

b) Liên bang Nga kế thừa toàn bộ lãnh thổ và kinh tế của Liên Xô cũ.

c) Mỹ công nhận Liên bang Nga là thành viên đầy đủ của nhóm G8 sau khi Liên Xô tan rã.

d) Sau năm 1991, Mỹ không thiết lập quan hệ với các quốc gia mới độc lập từ Liên Xô.

Câu 4: Đọc tư liệu sau:

“Mối quan hệ Nga - Mỹ nồng ấm và tưởng như trên đà phát triển trong những năm 1992-1997 với hàng loạt các cuộc viếng thăm, hợp tác trao đổi, ký kết từ cấp cao nhất đến cấp chuyên viên, giờ đây đang bị nguội lạnh bởi những đòi hỏi phi thực tế và ý đồ áp đặt từ phía Mỹ, đặc biệt trong khủng hoảng Kosovo, cùng những biểu hiện thù địch thời chiến tranh lạnh.”

(Trích từ bài viết “Nhìn lại quan hệ Nga - Mỹ từ đầu 1999”, Học viện Ngoại giao, Hoàng Vân, 2012)

a) Quan hệ Nga-Mỹ từ năm 1992 đến 1997 phát triển tích cực.

b) Khủng hoảng Kosovo không ảnh hưởng đến quan hệ Nga-Mỹ.

c) Mỹ không có ý đồ áp đặt trong quan hệ với Nga sau năm 1991.

d) Quan hệ Nga-Mỹ sau năm 1997 trở nên căng thẳng.

Câu 5: Đọc tư liệu sau:

“Thập niên 1990 chứng kiến sự hồi phục và tăng trưởng mạnh mẽ của nền kinh tế Mỹ dưới thời Tổng thống Bill Clinton. Các chính sách kinh tế mới giúp Mỹ tăng trưởng trung bình 3,8% mỗi năm, cùng với sự tăng cường vai trò của các tập đoàn công nghệ lớn. Tuy nhiên, một số bất ổn tài chính ngắn hạn cũng xảy ra, phản ánh sự nhạy cảm của nền kinh tế toàn cầu hóa.”

( “The U.S. Economy in the 1990s”- American Economic Review, 2001.)

a) Trong thập niên 1990, kinh tế Mỹ đạt tốc độ tăng trưởng cao nhất kể từ sau chiến tranh thế giới thứ hai.

b) Chính sách kinh tế thời Tổng thống Bill Clinton góp phần quan trọng vào sự tăng trưởng kinh tế của Mỹ.

c) Giai đoạn này chứng kiến vai trò nổi bật của các tập đoàn công nghệ lớn trong nền kinh tế Mỹ.

d) Những bất ổn tài chính ngắn hạn không làm ảnh hưởng đến đà phát triển kinh tế tổng thể của Mỹ.