BÀI 8: CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945

Câu 1: Đọc đoạn tư liệu dưới đây:

“Giờ Tổng khởi nghĩa đã đánh. Cơ hội có một cho quân dân Việt Nam vùng dậy giành lấy quyền độc lập của nước nhà... Chúng ta phải hành động cho nhanh với một tinh thần vô cùng quá cảm, vô cùng thận trọng Cuộc thắng lợi hoàn toàn nhất định sẽ về ta”.

(Trích Quân lệnh số I của Uỷ ban Khởi nghĩa toàn quốc)

a) Đoạn tư liệu phân ảnh thời cơ tổng khởi nghĩa giành chính quyền về tay nhân dân đã chín muồi.

b) Đoạn tư liệu phản ảnh chủ trương của Đảng Cộng sản Đông Dương trong việc lãnh đạo nhân dân khởi nghĩa giành chính quyền về tay nhân dân.

c) Bản Quân lệnh số 1 do Chủ tịch Hồ Chí Minh soạn thảo và kêu gọi toàn dân

thực hiện.

d) Với việc ban bố bản Quân lệnh số 1, Tổng khởi nghĩa giành chính quyền chính thức giành thắng lợi trên cả nước.

Câu 2: Đọc đoạn tư liệu dưới đây:

“Suốt dọc đường đi bộ về Hà Nội, Võ Nguyên Giáp và binh sĩ của ông đón nhận một sự ủng hộ rầm rộ của dân chủng địa phương. Những lá cờ đỏ sao vàng bay trên mọi làng ông đi qua. Khi đến Gia Lâm, gần Hà Nội, những tiền đồn của quân Nhật đã chặn đường. Sau một hồi tranh cãi, quân Nhật đã để cho họ đi qua, ... Tinh thần dân chúng đã thay đổi khi họ biết Việt Minh đã giành chính quyền ở Hà Nội.... Các tội phạm đã biến mất. Ngay đến những vụ trộm và cướp giật cũng giảm hắn",

(Xe-xi Cơ-rây, “Những người Mỹ ở Hà Nội năm 1945. in trong: Một số sự kiện lịch sử 200 năm quan hệ liệt Mỹ 1820 2020. NXB Hồng Đức – Tạp chí Xưa và Nay, Hà Nội. 2020, tr.98)

a) Đoạn tư liệu phản ánh sự kiện Võ Nguyên Giáp cùng Giải phóng quân tiến về Hà Nội trong Cách mạng tháng Tám.

b) Đoạn tư liệu thể hiện sự ủng hộ to lớn của nhân dân đối với quân đội Việt Minh trong khởi nghĩa giành chính quyền ở Hà Nội.

c) Đoạn tư liệu khẳng định Cách mạng tháng Tám thành công ở Hà Nội đã xoá bỏ vĩnh viễn các tệ nạn xã hội.

d) Đoạn tư liệu phản ánh thái độ ngoan cố, chống đối và quyết tâm duy trì chế độ thống trị của quân phiệt Nhật Bản.

Câu 3: Đọc đoạn tư liệu dưới đây:

“Cách mạng tháng Tám năm 1945 mở ra bước ngoặt lớn của dân tộc: kết thúc ách cai trị hơn 80 năm của thực dân Pháp và gần 5 năm của quân phiệt Nhật; chấm dứt vĩnh viễn chế độ quân chủ. Đưa đến sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á. Mở đầu kỷ nguyên mới: kỷ nguyên độc lập, tự do, nhân dân lao động nắm chính quyền, làm chủ đất nước, giải phóng dân tộc gắn liền với giải phóng xã hội. Đưa Đảng Cộng sản Đông Dương từ một đảng bí mật trở thành đảng cầm quyền, chuẩn bị điều kiện tiền đề cho những thắng lợi tiếp theo của cách mạng Việt Nam.”

a) Cách mạng tháng Tám đã kết thúc chế độ thực dân và phong kiến ở Việt Nam.

b) Sau Cách mạng tháng Tám, Việt Nam có hòa bình và tiến lên chủ nghĩa xã hội.

c) Việt Nam Dân chủ Cộng hòa là nhà nước của giai cấp công nông và nhân dân.

d) Cách mạng tháng Tám đã xóa bỏ hoàn toàn những tàn tích của chế độ quân chủ.

Câu 4: Đọc đoạn tư liệu dưới đây:

“Bảo Đại đọc xong Chiếu thoái vị thì trên kì đài cờ vàng của nhà vua từ từ hạ xuống và lá cờ nên đỏ thắm tươi long lanh năm cảnh sao vàng được kéo lên giữa những tiếng vỗ tay, những tiếng hoan hô như sắm... rồi ông Trần Huy Liệu đọc bản tuyên bố của Đoàn đại biểu Chính phủ, nêu rõ thẳng lợi của Cách mạng tháng Tám là kết quả của hàng mấy chục năm tranh đấu anh dũng, kiên cường, bền bị của nhân dân cả nước, tuyên bố chấm dứt vĩnh viễn chế độ quân chứ.....

(Phạm Khắc Hoè, Từ triều đình Huế đến chiến khu Việt Bắc, NXB Thuận Hoà, Huế, 1987, tr.86)

a) Vua Bảo Đại thoái vị là mốc đánh dấu sự toàn thắng của Cách mạng tháng Tám năm 1945,

b) Doạn tư liệu chúng tỏ cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân đã hoàn thành trong phạm vi cả nước.

c) Nội dung đoạn tư liệu phản ánh sự kiện vua Bảo Đại thoái vị ngày 30-8-1945 tại Huế.

d) Đoạn tư liệu khẳng định chế độ quân chủ ở Việt Nam hoàn toàn sụp đổ.

Câu 5: Đọc đoạn tư liệu sau đây:

“Tình thế vô cùng khẩn cấp. Tất cả mọi việc đều phải nhằm vào ba nguyên tắc: a) Tập trung – tập trung lực lượng vào những việc chính. b) Thống nhất – thống nhất về mọi phương diện quân sự, chính trị, hành động và chỉ huy. c) Kịp thời – kịp thời hành động, không bỏ lỡ cơ hội”.

(Nghị quyết Hội nghị toàn quốc của Đảng Cộng sản Đông Dương, tháng 8-1945, trích trong: Văn kiện Đảng, Toàn tập, Tập 7, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2000, tr.425)

a) Nội dung của nghị quyết yêu cầu cần kịp thời chớp thời cơ để tiến hành Tổng khởi nghĩa.

b) Đảng Cộng sản Đông Dương và Chính phủ Việt Nam đã chuẩn bị đầy đủ cho Tổng khởi nghĩa.

c) Thời cơ của Cách mạng tháng Tám và cuộc kháng chiến chống Pháp sắp xuất hiện.

d) Nghị quyết nhấn mạnh: sự lãnh đạo của Đảng cần tập trung, thống nhất, kịp thời.