CHƯƠNG III. HỆ THỨC LƯỢNG TRONG TAM GIÁC

BÀI 5: GIÁ TRỊ LƯỢNG GIÁC CỦA MỘT GÓC TỪ

1. GIÁ TRỊ LƯỢNG GIÁC CỦA MỘT GÓC

Khái niệm:

Trong mặt phẳng tọa độ Oxy, nửa đường tròn tâm O, bán kính R = 1 nằm phía trên trục hoành được gọi là nửa đường tròn đơn vị.

Cho một góc , . Khi đó có duy nhất điểm M(x_o; y_o) trên nửa đường tròn đơn vị nói trên để .

HĐ1:

a)

: M trùng với điểm C.

: M nằm trên cung AC (không trùng điểm C và A).

: M nằm trên cung CB (không trùng C và B).

b) bằng hoành độ của của điểm M.

bằng tung độ của của điểm M.

Định nghĩa:

Với mỗi góc , gọi là điểm trên nửa đường tròn đơn vị sao cho . Khi đó:

+ sin của góc là tung độ của điểm M, được kí hiệu là .

+ côsincủa góc là hoành độ của điểm M, được kí hiệu là .

+ Khi (hay ), tang của là , được kí hiệu là .

+ Khi và (hay ), côtang của là , được kí hiệu là .

Chú ý:

;

và ;

.

Bảng giá trị lượng giác của một số góc đặc biệt:

Ví dụ 1 (SGK – tr35)

Luyện tập 1:

M là điểm nằm trên nửa đường tròn sao cho . GỌi N, P tương ứng là hình chiếu vuông góc của M lên các trục Ox, Oy.

Vì nên .

Xét tam giác MOP vuông tại P có:

.

.

Điểm M nằm bên trái trục tung nên có tọa độ là .

Theo định nghĩa có:

;

;

Chú ý:

- Khi tìm x biết sin x, máy tính chỉ đưa ra giá trị .

- Muốn tìm x khi biết cos x, tan x, ta cũng làm tương tự như trên, chỉ thay phím tương ứng bới phím

2. MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC GIÁ TRỊ LƯỢNG GIÁC CỦA HAI GÓC BÙ NHAU

Với một góc tùy ý , gọi M, M' là hai điểm trên nửa đường tròn đơn vị tương ứng với hai góc bù nhau và

.

HĐ2: Hai điểm M và M' đối xứng với nhau qua trục Oy.

.

Kết luận:

Đối với hai góc bù nhau, và , ta có:

;

;

;

Ví dụ 2 (SGK – tr36)

Luyện tập 2:

Xét và có:

OM = ON

.

Vận dụng:

Do mỗi vòng quay, đu quay mất 30 phút nên sau 20 phút, đu quay quay được vòng.

Từ đó .

Do đó M có tung độ bằng .

Mặt khác, 1 đơn vị trong mặt phẳng tọa độ Oxy ứng với 75 m trong thực tế, nên độ dài đoạn thẳng OQ ứng với =37,5 m trong thực tế.

Vậy sau 20 phút quay, đu quay ở độ cao là: 37,5 + 90 = 127, 5 (m).