Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

BÀI 14: BẮC TRUNG BỘ

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

• Xác định được trên bản đồ vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ của Bắc Trung Bộ.

• Trình bày được đặc điểm phân hoá của tự nhiên và giải thích ảnh hưởng của tự nhiên đến sự hình thành cơ cấu kinh tế của Bắc Trung Bộ.

• Trình bày được vấn đề phòng chống thiên tai và ứng phó với biến đổi khí hậu ở Bắc Trung Bộ.

• Trình bày và giải thích được đặc điểm phân bố dân cư ở Bắc Trung Bộ.

• Phân tích được sự phát triển và phân bố kinh tế ở Bắc Trung Bộ.

• Phân tích được thế mạnh về du lịch ở Bắc Trung Bộ.

• Phân tích được vấn đề phát triển kinh tế biển ở Bắc Trung Bộ.

2. Năng lực

Năng lực chung:

• Giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với GV và các bạn khác trong lớp.

• Tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.

• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực riêng:

• Năng lực tìm hiểu địa lí: Khai thác thông tin, bảng 14.1 – 14.4, hình 14.1 – 14.4 SGK và các tài liệu khác có liên quan đến bài học để trình bày được vấn đề phòng chống thiên tai và ứng phó với biến đổi khí hậu; đặc điểm phân bố dân cư, thế mạnh về du lịch và vấn đề phát triển kinh tế biển Bắc Trung Bộ.

• Năng lực nhận thức và tư duy địa lí: Khai thác thông tin, hình 14.1; 14.3 SGK nhận thức thế giới theo quan điểm không gian để xác định được vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ của vùng, giải thích các hiện tượng và quá trình địa lí tự nhiên, kinh tế - xã hội vùng Bắc Trung Bộ.

• Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: liên hệ thực tế về Bắc Trung Bộ.

3. Phẩm chất

• Chăm chỉ: Có ý thức tìm hiểu và sẵn sàng tham gia các hoạt động học tập.

• Trách nhiệm: Có ý thức và hành động trong việc sử dụng hợp lí tài nguyên thiên nhiên và bảo vệ môi trường vùng Bắc Trung Bộ.

• Yêu nước: Tôn trọng những giá trị nhân văn khác nhau giữa các vùng.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

• SGK, SGV, SBT Lịch sử và Địa lí 9 – Kết nối tri thức (phần Địa lí).

• Bảng số liệu, tranh ảnh, thông tin, tư liệu do GV sưu tầm về nội dung bài học Bắc Trung Bộ.

• Phiếu học tập.

• Máy tính, máy chiếu (nếu có)

2. Đối với học sinh

• SGK, SBT Lịch sử và Địa lí 9 – Kết nối tri thức (phần Địa lí).

• Sưu tầm trên sách, báo, internet thông tin, tư liệu về nội dung bài học Bắc Trung Bộ.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu:

- Cung cấp thông tin, tạo kết nối giữa kiến thức của HS với nội dung bài học.

- Tạo hứng thú, kích thích tò mò của HS.

b. Nội dung: GV tổ chức cho HS chơi trò chơi Nhìn hình đoán địa danh. HS quan sát hình ảnh và trả lời.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về địa danh xuất hiện trong hình ảnh của trò chơi và chuẩn kiến thức của GV.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức cho HS chơi trò chơi Nhìn hình đoán địa danh.

- GV mời HS theo tinh thần xung phong tham gia trò chơi.

- GV phổ biến luật chơi cho HS:

+ HS quan sát hình ảnh về một số tỉnh/thành phố thuộc vùng Bắc Trung Bộ, sau đó đoán tên tỉnh thông qua những hình ảnh đặc trưng của địa phương.

+ HS trả lời nhanh nhất và đoán đúng qua hình ảnh sẽ được điểm cộng.

- GV trình chiếu hình ảnh:

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS quan sát hình ảnh và đoán địa danh.

- Các HS còn lại trong lớp cổ vũ bạn.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời HS xung phong trả lời.

- Nếu trả lời sai, GV tiếp tục mời HS còn lại đưa ra đáp án.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chốt đáp án:

- GV dẫn dắt HS vào bài học: Bắc Trung Bộ là một bộ phận lãnh thổ của vùng Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung, có điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên phong phú, văn hoá đa dạng. Điều kiện tự nhiên và dân cư của Bắc Trung Bộ có đặc điểm gì? Bắc Trung Bộ có thế mạnh gì trong phát triển kinh tế? Chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay – Bài 14: Bắc Trung Bộ.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Tìm hiểu vị trí địa lý và phạm vi lãnh thổ

a. Mục tiêu: Thông qua Hoạt động, HS xác định được trên bản đồ vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ của Bắc Trung Bộ.

b. Nội dung: GV yêu cầu HS cả lớp làm việc cá nhân, dựa vào hình 14.1, mục 1 SGK tr.169 và trả lời câu hỏi: Xác định vị trí và phạm vi lãnh thổ của Bắc Trung Bộ.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về vị trí và phạm vi lãnh thổ của Bắc Trung Bộ.

d. Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, dựa vào hình 14.1 và mục 1 SGK tr.169 và trả lời câu hỏi: Xác định vị trí và phạm vi lãnh thổ của Bắc Trung Bộ. - GV hướng dẫn HS đọc mục Em có biết SGK tr.169: Em có biết: Theo nghị quyết số 81/2023/QH15 ngày 09 – 01-2023 của Quốc hội về Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kì 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050, nước ta có 6 vùng kinh tế: Đồng bằng sông Hồng, Trung du và miền núi phía Bắc, Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung, Tây Nguyên, Đông Nam Bộ, Đồng bằng sông Cửu Long. Như vậy, Bắc Trung Bộ là một bộ phận lãnh thổ của vùng kinh tế Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung. - GV trình chiếu video về Bắc Trung Bộ cho HS xem: https://www.youtube.com/watch?v=lNJlfJtQdD0 Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập - HS thực hiện nhiệm vụ theo cá nhân mà GV yêu cầu. - GV quan sát, hướng dẫn HS trong quá trình hoàn thành nội dung (nếu cần thiết). Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận - GV gọi ngẫu nhiên HS lên bảng xác định trên bản đồ và trình bày thông tin. - GV yêu cầu HS khác nhận xét và bổ sung ý kiến (nếu có). Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập - GV nhận xét, đánh giá, kết luận về Vị trí địa lý và phạm vi lãnh thổ vùng Bắc Trung Bộ. - GV chuyển sang nội dung mới.

1. Vị trí địa lý và phạm vi lãnh thổ - Diện tích: 51,2 nghìn km2, chiếm 15,5 % diện tích cả nước (2021) - Vùng gồm 6 tỉnh: Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị Và Thừa Thiên Huế. - Tiếp giáp với Trung du miền núi Bắc Bộ, Đồng bằng sông Hồng và duyên hải Nam Trung Bộ và nước láng giếng Lào, phía đông Bắc Trung có vùng biển rộng lớn. - Bắc Trung Bộ là cầu nối giao lưu kinh tế, văn hóa giữa các vùng trên cả nước và với các nước láng giềng.

Hoạt động 2: Tìm hiểu điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên.

a. Mục tiêu: Trình bày được đặc điểm phân hóa thiên nhiên và giải thích ảnh hưởng của tự nhiên đến sự hình thành cơ cấu kinh tế của Bắc Trung Bộ.

b. Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc theo 6 nhóm, khai thác Hình 14.1, thông tin mục 2 SGK tr.170 – tr.171 và hoàn thành Phiếu học tập số 1.

c. Sản phẩm: Phiếu học tập số 1 của HS về điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên.

d. Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS	DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV trình chiếu dẫn dắt: Bắc Trung Bộ có thiên nhiên phân hóa khá đa giàu truyền thống lịch sử - văn hóa, người dân cần cù, sáng tạo, giàu nghị lực. - GV chia lớp thành các nhóm, yêu cầu HS: Khai thác Hình 14.1, thông tin mục 2 SGK tr.170 – tr.171 và hoàn thành Phiếu học tập số 1. + Nhóm 1: Tìm hiểu địa hình, đất. + Nhóm 2: Tìm hiểu khí hậu. + Nhóm 3: Tìm hiểu nguồn nước. + Nhóm 4: Tìm hiểu sinh vật. + Nhóm 5: Tìm hiểu khoáng sản. + Nhóm 6: Tìm hiểu biển, đảo. PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN Nhóm:…. Đặc điểm Cơ cấu kinh tế Địa hình, đất Khí hậu Nguồn nước Sinh vật Khoáng sản Biển, đảo - GV cung cấp thêm một số tư liệu về điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên (Đính kèm phía dưới Hoạt động 2) Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập - HS khai thác thông tin trong mục kết hợp tư liệu do GV cung cấp, thảo luận và hoàn thành Phiếu học tập số 1. - GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS trong quá trình thảo luận. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận - GV mời đại diện 1 – 2 nhóm trình bày nội dung tìm hiểu theo Phiếu học tập số 1. - GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có). Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập - GV nhận xét, đánh giá, kết luận về Đặc điểm điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên. - GV chuyển sang nhiệm vụ mới.	2. Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên. Phiếu học tập số 1 đính kèm phía dưới Hoạt động 2.
Tư liệu 1: https://www.youtube.com/watch?v=AdgAk5GQEH0 https://www.youtube.com/watch?v=iHBm0JghPIo
KẾT QUẢ PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN Nhóm:…. Đặc điểm địa hình Cơ cấu kinh tế Lãnh thổ và địa hình Từ tây sang đông, địa hình chia thành ba dạng phổ biến là đồi núi chủ yếu ở phía tây, có đất feralit đỏ vàng, đồng bằng chuyển tiếp, chủ yếu có đất phủ sa và các cồn cát, biển, thềm lục địa, đảo ở phía đông. Hình thành cơ cấu kinh tế nông nghiệp, lâm nghiệp, thúy sản, thuận lợi phát triển hoạt động du lịch. Khí hậu Nhiệt đới ẩm gió mùa có một mùa đông lạnh, có sự phân hóa giữa khu vực phía đông và khu vực phía tây và phân hóa theo độ cao. Ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất nhất là tính mùa vụ, tình hình phân bố và đa dạng hóa cây trồng. Nguồn nước Mạng lưới sông ngòi dày đặc, sông thường ngắn, dốc, có giá trị nhất định về thủy điện, thủy lợi. Bắc Trung Bộ có nhiều hồ, đầm (Kẻ Gỗ, Cầu Hai…) có thể phát triển nuôi trồng thủy sản và du lịch, một số nước khoáng như: Sơn Kim (Hà Tĩnh), Suối Bang (Quảng Bình). Cung cấp nguồn nước cho sản xuất, sinh hoạt, xây dựng nhà máy thủy điện, phát triển du lịch. Sinh vật Hệ sinh thái rừng đa dạng. một số loài gỗ quý như kìm, tàu… Rừng phòng hộ đầu nguồn các sông và ven biển có vai trò quan trọng trong phòng, chống và giảm nhẹ tác hại của thiên tai. Thuận lợi để phát triển lâm nghiệp, công nghiệp sản xuất và chế biến gỗ, du lịch sinh thái. Khoáng sản Đa dạng như crôm (Thanh Hóa), sắt (Hà Tĩnh), đá vôi (Thanh Hóa, Nghệ An)… Điều kiện để phát triển các ngành công nghiệp khai thác khoáng sản. Biển, đảo Vùng biển rộng, nguồn lợi hải sản dồi dào, bờ biển dài với nhiều bãi biển đẹp, nhiều đảo đẹp. Phát triển tổng hợp các ngành kinh tế biển.

---Còn tiếp---