Giáo án Ngữ văn 12 kết nối: Bài 4 Nói và nghe Trình bày về việc vay mượn – cải biến

Giáo án Ngữ văn 12 kết nối: Bài 4 Nói và nghe Trình bày về việc vay mượn – cải biến – sáng tạo trong một tác phẩm văn học

Giáo án Ngữ văn 12 kết nối tri thức: Bài 4 Nói và nghe Trình bày về việc vay mượn – cải biến – sáng tạo trong một tác phẩm văn học. Bài được biên soạn đầy đủ, chỉn chu, chất lượng. File tải về là file word, giáo viên dễ dàng sử dụng, chỉnh sửa. Kênh có trọn bộ giáo án Word cả năm.

Nội dung chi tiết

Ngày soạn: …/…/…

Ngày dạy: …/…/…

TIẾT : NÓI VÀ NGHE TRÌNH BÀY VỀ VIỆC VAY MƯỢN – CẢI BIẾN – SÁNG TẠO TRONG MỘT TÁC PHẨM VĂN HỌC

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

Nhận biết được các yêu cầu về nội dung và hình thức của việc trình bày vấn đề tiếp nhận, cách tân,… trong một tác phẩm văn học cụ thể.
Biết lựa chọn đề tài, trình bày, đánh giá được việc vay mượn – cải biến – sáng tạo trong một tác phẩm văn học cụ thể.
Chủ động thực hành các yêu cầu đối với người nói và người nghe, theo đề tài đã được xác định, lựa chọn.

2. Năng lực

Năng lực chung:

Năng lực tự học và tự chủ: Tìm kiếm thông tin, đọc sách giáo khoa, để biết cách trình bày về việc vay mượn – cải biến – sáng tạo trong một tác phẩm văn học.
Năng lực giao tiếp và hợp tác: Thảo luận nhóm, hợp tác để trình bày về việc vay mượn – cải biến – sáng tạo trong một tác phẩm văn học.
Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Thu thập và làm rõ các thông tin liên quan đến bài học; biết đề xuất và phân tích được một số giải pháp giải quyết vấn đề.

Năng lực đặc thù

Nắm được yêu cầu cần có khi trình bày về việc vay mượn – cải biến – sáng tạo trong một tác phẩm văn học.

3. Phẩm chất

Biết tôn trọng người đối thoại, hình thành tư duy phản biện.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

Giáo án
SGK, SGV Ngữ văn 12;
Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;
Tranh ảnh về tác giả, tác phẩm;
Bảng phân công nhiệm vụ cho HS hoạt động trên lớp;
Bảng giao nhiệm vụ học tập cho HS ở nhà;

2. Đối với HS

SGK, SBT Ngữ văn 12.
Sách tham khảo, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học…
Bảng giao nhiệm vụ học tập đã chuẩn bị ở nhà.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập của mình.

b. Nội dung: GV chuyển giao câu hỏi để HS suy ngẫm trả lời.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV đặt câu hỏi cho HS: Chia sẻ về đề tài sẽ lựa chọn để trình bày về việc vay mượn – cải biến – sáng tạo trong một tác phẩm văn học.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS liên hệ thực tế, dựa vào hiểu biết của bản thân cùng trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hỗ trợ HS thực hiện (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 1-2 HS trả lời câu hỏi.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, có thể phản biện nếu thấy không đúng.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức: HS có thể tự do phát biểu suy nghĩ của mình.

- GV dẫn dắt vào bài học mới: Ở tiết học trước chúng ta đã cùng nhau tìm hiểu về cách viết bài văn nghị luận về việc vay mượn – cải biến – sáng tạo trong một tác phẩm văn học đến tiết học này chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về bài nói nghe trình bày về vấn đề này.

B. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Các bước trình bày về việc vay mượn – cải biến – sáng tạo trong một tác phẩm văn học

Mục tiêu:

+ Nhận biết được các yêu cầu về nội dung và hình thức của việc trình bày về vấn đề tiếp nhận, cách tân... trong một tác phẩm văn học cụ thể.

+ Biết lựa chọn đề tài, trình bày, đánh giá được việc vay mượn – cải biến – sáng tạo trong một tác phẩm văn học cụ thể.

b. Nội dung: HS sử dụng SGK, kết hợp hướng dẫn của GV để thực hiện nhiệm vụ.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và chuẩn kiến thức của GV.

d. Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS thảo luận cặp đôi, theo dõi SGK để trả lời các câu hỏi sau đây:

- Để thuyết phục người nghe khi trình bày về hiện tượng vay mượn – cải biến – sáng tạo trong tác phẩm văn học, cần lưu ý điều gì?

- Xây dựng quy trình trình bày về hiện tượng vay mượn – cải biến – sáng tạo trong các tác phẩm văn học?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS nghe câu hỏi, thảo luận cặp đôi và hoàn thành yêu cầu.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện HS trình bày kết quả trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe và nhận xét, góp ý, bổ sung.

Bước 4: Đánh giá kết quả HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức

- Ghi lên bảng.

1. Các bước trình bày về việc vay mượn – cải biến – sáng tạo trong một tác phẩm văn học

1.

Để thuyết phục người nghe khi trình bày về hiện tượng vay mượn – cải biến – sáng tạo trong tác phẩm văn học, cần chú ý:

+ Giới thiệu ngắn gọn những thông tin chính về vấn đề được chọn: tác phẩm, tác giả, nội dung đặt ra liên quan đến chủ đề bài nói.

+ Lựa chọn được một hoặc một vài phương diện nổi bật của sự vay mượn trong tác phẩm (cốt truyện, nhân vật, tình tiết….) để phân tích, qua đó nêu những phát hiện về sự vay mượn – cải biến – sáng tạo của tác giả để so sánh với “nguyên mẫu”.

+ Đánh giá chung về ý nghĩa của vấn đề đặt ra trong bài nói.

2.

Quy trình trình bày về hiện tượng vay mượn – cải biến – sáng tạo trong tác phẩm văn học

Bước 1: Chuẩn bị bài trình bày

+ Lựa chọn đề tài

Đề tài của bài trình bày là đề tài đã thực hiện ở phần Viết.
Lựa chọn đề tài mới. Tuy nhiên cần phù hợp với điều kiện đọc và tra cứu tài liệu tham khảo.

+ Tìm ý, sắp xếp ý

Nội dung chính của bài là gì? Tác phẩm, tác giả nào sẽ được tập trung phân tích?
Tác phẩm được chọn chịu ảnh hưởng từ tác phẩm nào có trước? Căn cứ xác định có quan hệ vay mượn – cải biến ở đây là gì?
Đâu là phương diện cho thấy rõ nhất sự tiếp nhận ảnh hưởng từ “nguyên mẫu”? Bài nói sẽ nhấn mạnh điểm gì khi đề cập vấn đề này?
Các biểu hiện chính của việc vay mượn là gì? Nên đánh giá thế nào về mức độ, tính chất của mối quan hệ vay mượn – cải biến ở trường hợp này?
Tác giả có những sáng tạo nổi bật gì khi tiếp nhận ảnh hưởng và vay mượn chất liệu cho sáng tác của mình?
Việc vay mượn – cải biến – sáng tạo của tác giả nói lên được điều gì về bối cảnh văn học lúc tác phẩm ra đời?
Bước 2: Thực hành trình bày

+ Mở đầu: Giới thiệu vấn đề trình bày, đối tượng và phạm vi nội dung sẽ được đề cập.

+ Triển khai: Lần lượt trình bày các luận điểm chính, phối hợp nhịp nhàng giữa lời nói và nội dung của các slide trình chiếu (nếu có).

+ Kết luận: Tóm lược vấn đề đã trình bày; nêu nhận định, đánh giá khái quát về sự vay mượn - cải biến – sáng tạo của tác giả; ý nghĩa, giá trị thực tế của việc vay mượn – cải biến – sáng tạo được thể hiện trong tác phẩm.

Bước 3: Trao đổi và đánh giá

Người nghe	Người nói
Đánh giá về tính hệ thống, hợp lí của vấn đề mà bài trình bày đề cập, sự hấp dẫn của vấn đề vay mượn – cải biến – sáng tạo được bài trình bày lựa chọn.	Trao đổi các góp ý, đề nghị… của người nghe theo đúng trọng tâm. Có thể xem đây là cơ hội để giải thích thêm các ý tưởng mà bài trình bày của mình chưa thể hiện hết.
Trao đổi về nội dung, mức độ thuyết phục của bài trình bày, những điểm cần làm rõ, những điểm cần rút kinh nghiệm.	Có thể đặt ra các câu hỏi với người đối thoại, nhằm mục đích hướng tới nhận thức hợp lí nhất về những vấn đề, phương diện cùng quan tâm.
Nhận xét về sự chuẩn bị, cách trình bày của người nói.	Với những vấn đề, phương diện còn có cách hiểu, cách lí giải khác nhau, cần ghi nhớ để xin ý kiến gợi ý, giải đáp từ chuyên gia.