Giáo án dạy thêm Ngữ văn 7 kết nối: Bài 2 Văn bản 2 Gặp lá cơm nếp

Giáo án dạy thêm Ngữ văn 7 sách kết nối tri thức: Bài 2 Văn bản 2 Gặp lá cơm nếp. Giáo án được trình bày khoa học và hệ thống kiến thức trong sách giáo khoa, đồng thời cung cấp nhiều ngữ liệu, bài tập mới giúp học sinh ôn luyện và bồi dưỡng kiến thức. File tải về bản word, có thể sử dụng ngay.

Nội dung chi tiết

Ngày soạn:

Ngày dạy :

ÔN TẬP VĂN BẢN: GẶP LÁ CƠM NẾP

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức

Ôn tập củng cố được những đặc điểm của bài thơ năm chữ thể hiện qua: vần, nhịp, yếu tố tự sự, yếu tố miêu tả, biện pháp tu từ,...
HS phân tích, suy luận được những nội dung ý nghĩa của bài thơ: tình cảm gia đình gắn với tình yêu quê hương, đất nước.

2. Năng lực

a. Năng lực chung

- Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự quản bản thân, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác...

b. Năng lực riêng biệt

- Năng lực thu thập thông tin liên quan đến văn bản Gặp lá cơm nếp.

- Năng lực trình bày suy nghĩ, cảm nhận của cá nhân về văn bản Gặp lá cơm nếp.

- Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận về thành tựu nội dung, nghệ thuật, ý nghĩa văn bản.

- Năng lực phân tích, so sánh đặc điểm nghệ thuật của truyện với các văn bản khác có cùng chủ đề.

3. Phẩm chất:

- Bồi đắp cho HS những tình cảm với quê hương, đất nước.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Chuẩn bị của giáo viên:

- Giáo án;

- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;

- Tranh ảnh về nhà thơ Thanh Thảo.

- Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp;

- Bảng giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở nhà;

2. Chuẩn bị của học sinh: SGK, SBT Ngữ văn 7, soạn bài theo hệ thống câu hỏi hướng dẫn học bài, vở ghi.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

A. KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng HS thực hiện nhiệm vụ học tập học tập của mình từ đó khắc sâu kiến thức nội dung bài học Gặp lá cơm nếp.

b. Nội dung: GV đặt những câu hỏi gợi mở vấn đề cho HS chia sẻ về một vùng đất từng đến thăm.

c. Sản phẩm: Chia sẻ của HS về một trải nghiệm của bản thân.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

Kể tên những loại xôi mà em biết. Em hãy chia sẻ với các bạn trong lớp về hương vị của những loại xôi đó.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS nghe GV nêu yêu cầu, suy nghĩ và trả lời

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV gọi 2-3 HS chia sẻ cảm nhận về món xôi.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, khen ngợi các HS đã mạnh dạn chia sẻ trải nghiệm của mình.

- Từ chia sẻ của HS, GV dẫn dắt vào bài học mới:

B. HỆ THỐNG LẠI KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Đọc văn bản

a. Mục tiêu: Nắm được những nội dung thể loại, ý nghĩa của Gặp lá cơm nếp.

b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi tác phẩm Gặp lá cơm nếp.

c. Sản phẩm học tập: HS nêu được một số nét về nội dung nghệ thuật của tác phẩm Gặp lá cơm nếp.

d. Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV ? HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Nhiệm vụ 1: Ôn tập kiến thức chung về tác giả, tác phẩm

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS nhắc lại những kiến thức cơ bản về tác giả Thanh Thảo.

- Nhắc lại xuất xứ của văn bản.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời một số HS trình bày kết quả trước lớp.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, chốt kiến thức → Ghi lên bảng.

Nhiệm vụ 2: Ôn tập đặc điểm thể thơ năm chữ

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS nhắc lại những đặc điểm về số tiếng, cách gieo vần, ngắt nhịp của thể thơ năm chữ.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời một số HS trình bày kết quả trước lớp.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, chốt kiến thức → Ghi lên bảng.

Nhiệm vụ 2: Ôn tập phân tích hình ảnh người mẹ

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS đọc lại khổ thơ 1, 2 và trả lời câu hỏi:

Nhóm 1:

1. Theo em, người bộc lộ cảm xúc và đối tượng cảm xúc của bài thơ là ai?

2. Người con nhớ về mẹ trong hoàn cảnh nào? Câu thơ nào nói lên điều ấy? Qua đó, em có nhận xét gì về người con?

Nhóm 2: Phân tích hình ảnh người mẹ hiện lên trong kí ức của người con.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS làm việc theo bàn, HS thực hiện nhiệm vụ học tập.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện HS trình bày kết quả trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe và nhận xét.

Bước 4: Đánh gợi giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, chốt kiến thức.

Nhiệm vụ 3: Ôn tập phân tích hình ảnh người lính

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS đọc khổ thơ thứ ba và trả lời câu hỏi: Người con thể hiện những tình cảm, cảm xúc gì? Phân tích để làm rõ điều đó.

- Gv đặt tiếp câu hỏi: Qua bài thơ, em có cảm nhận như thế nào về hình ảnh người con trong bài thơ?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS đọc lại văn bản và suy nghĩ để trả lời câu hỏi.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV gọi HS trình bày trước lớp. Cả lớp lắng nghe, nhận xét và bổ sung.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, chốt kiến thức → Ghi lên bảng.

Nhiệm vụ 4: Ôn tập những nét đặc sắc nghệ thuật và nội dung ý nghĩa.

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS: Nhắc lại những nét đặc sắc về nội dung và nghệ thuật trong văn bản.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.

- HS thảo luận, suy nghĩ để tổng kết bài học.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời 3 HS phát biểu trước lớp, yêu cầu cả lớp nhận xét, góp ý, bổ sung (nếu cần thiết).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, chốt kiến thức → Ghi lên bảng.

I. Ôn tập kiến thức chung về tác giả, tác phẩm

1. Tác giả: Thanh Thảo

- Quê quán: Quảng Ngãi

- Thể loại sáng tác: thơ, trường ca. Ngoài ra ông còn viết báo, tiểu luận phê bình.

- Những năm gần đây, Thanh Thảo vẫn tiếp tục làm thơ đồng thời viết báo, tiểu luận phê bình và nhiều thể loại khác, nhưng đóng góp quan trọng và đặc sắc nhất của ông vẫn là thơ ca.

2. Tác phẩm

- Xuất xứ: Trích trong Dấu chân qua tràng cỏ

II. Ôn tập kiến thức về văn bản

1. Đặc điểm thể thơ năm chữ

- Số tiếng: 5 tiếng/dòng

- Gieo vần: Chân

- Ngắt nhịp: Linh hoạt, biến tấu trên nền nhịp 2/3

- Chia khổ: 4 khổ, trong đó 1 khổ đặc biệt (khổ cuối).

2. Hình ảnh người mẹ

- Hoàn cảnh: Trên đường hành quân ra mặt trận, người con gặp lá cơm nếp, hương thơm của lá đã gợi anh nhớ đến hình ảnh người mẹ thân thương bên bếp lửa nấu xôi.

- Người con có sự tinh tế trong cảm nhận thiên nhiên, thế giới tình cảm phong phú, xúc động khi nhớ về mẹ.

- Hình ảnh người mẹ trong kí ức người con:

Để có bát xôi mùa gặt thơm mùi nếp mới là những chắt chiu dành dụm của mẹ dành cho con. Gạo nếp được đồ lên cầu kì để được thơm ngon hơn. Mẹ nhặt từng chiếc lá về để đun nên việc nấu còn khó khăn gấp bội.

Nhận xét:

+ Mẹ là người tần tảo, chăm lo cuộc sống gia đình.

+ Mẹ rất yêu thương các con.

+ Mẹ rất giản dị, mộc mạc, chất phác.

3. Hình ảnh người lính

- Mẹ già và đất nước: người con nhắc đến nỗi nhớ thương chia đều cho cả người mẹ và đất nước à tình yêu gia đình, đất nước song hành trong tâm hồn người lính.

- Mùi vị quê hương: hương thơm của lá cơm nếp đã khiến người con nhớ đến món cơm nếp mà người mẹ nấu. Hương vị món ăn dân dã, bình vị thôn quê đã được lính xem hư biểu tượng của quê hương.

=> Tình yêu gia đình hòa quyện, gắn bó với tình yêu quê hương, đất nước

- Tình cảm của người con:

+ Yêu thương, thấu hiểu những nỗi vất vả, tình yêu của mẹ dành cho mình.

+ Nỗi xót xa vì anh đi xa, không thể đỡ đần, sẻ chia nỗi vất vả cùng mẹ.

III. Tổng kết

1. Nội dung

Bài thơ là tình cảm nhớ thương của người con dành cho mẹ và đất nước. Đó là tình cảm thiêng liêng của người con dành cho cội nguồn, cho dân tộc, cho người mẹ kính yêu đã sinh ra và yêu thương mình.

2. Nghệ thuật

- Hình ảnh thơ giàu giá trị biểu cảm.

- Cách gieo vần liền đặc sắc.

- Nhịp thơ 2/3, 1/4. 3/2 linh hoạt theo từng câu.

- Thể thơ năm chữ góp phần thể hiện một cách hàm súc tình cảm, tấm lòng của người con đối với quê hương, đất nước và người mẹ.

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức về văn bản Gặp lá cơm nếp thông qua các phiếu bài tập và các nhiệm vụ học tập.

b. Nội dung: GV chiếu bài tập, HS suy nghĩ, trả lời.

c. Sản phẩm học tập: HS hoàn thành các bài tập được giao

d. Tổ chức thực hiện: