Giáo án chuyên đề Toán 11 kết nối: Chuyên đề 1 Bài 4 Phép quay và phép đối xứng tâm (P1)

Trọn bộ giáo án chuyên đề toán 11 sách kết nối tri thức cả năm file word. Giáo án bài 1 Bài 4 Phép quay và phép đối xứng tâm (P1). Bài soạn bám sát theo chương trình mới được trình bày khoa học, kiến thức trọng tâm, dễ dàng giảng dạy và chỉnh sửa đơn giản khi cần.

Nội dung chi tiết

Ngagrave;y soạn: .../.../...

Ngagrave;y dạy: .../.../...

BAgrave;I 4: PHEacute;P QUAY VAgrave; PHEacute;P ĐỐI XỨNG TAcirc;M

MỤC TIEcirc;U:
Kiến thức, kĩ năng: Học xong bagrave;i nagrave;y, HS đạt caacute;c yecirc;u cầu sau:

Nhận biết pheacute;p quay, pheacute;p đối xứng tacirc;m vagrave; caacute;c tiacute;nh chất của chuacute;ng.
Xaacute;c định ảnh của điểm, đoạn thẳng, tam giaacute;c, đường trograve;n qua pheacute;p quay, pheacute;p đối xứng tacirc;m.
Vận dụng pheacute;p quay, pheacute;p đối xứng tacirc;m trong đồ họa vagrave; một số vấn đề thực tiễn.

Năng lực

Năng lực chung:

Năng lực tự chủ vagrave; tự học trong tigrave;m tograve;i khaacute;m phaacute;
Năng lực giao tiếp vagrave; hợp taacute;c trong trigrave;nh bagrave;y, thảo luận vagrave; lagrave;m việc nhoacute;m
Năng lực giải quyết vấn đề vagrave; saacute;ng tạo trong thực hagrave;nh, vận dụng.

Năng lực riecirc;ng:

Tư duy vagrave; lập luận toaacute;n học: So saacute;nh, phacirc;n tiacute;ch dữ liệu, phacirc;n tiacute;ch, lập luận để giải thiacute;ch được caacute;c khaacute;i niệm, tiacute;nh chất của pheacute;p quay, pheacute;p đối xứng tacirc;m.
Mocirc; higrave;nh hoacute;a toaacute;n học: Mocirc; tả caacute;c dữ kiện bagrave;i toaacute;n thực tế, giải quyết bagrave;i toaacute;n gắn với pheacute;p quay vagrave; pheacute;p đối xứng tacirc;m.
Giải quyết vấn đề toaacute;n học: Sử dụng caacute;c khaacute;i niệm vagrave; tiacute;nh chất của pheacute;p quay vagrave; pheacute;p đối xứng tacirc;m để xử liacute; caacute;c bagrave;i toaacute;n thực tế coacute; liecirc;n quan.
Giao tiếp toaacute;n học: đọc, hiểu thocirc;ng tin toaacute;n học.
Sử dụng cocirc;ng cụ, phương tiện học toaacute;n: Sử dụng thước kẻ, ecirc;-ke, caacute;c phần mềm vẽ higrave;nh.

Phẩm chất

Coacute; yacute; thức học tập, yacute; thức tigrave;m tograve;i, khaacute;m phaacute; vagrave; saacute;ng tạo, coacute; yacute; thức lagrave;m việc nhoacute;m, tocirc;n trọng yacute; kiến caacute;c thagrave;nh viecirc;n khi hợp taacute;c.
Chăm chỉ tiacute;ch cực xacirc;y dựng bagrave;i, coacute; traacute;ch nhiệm, chủ động chiếm lĩnh kiến thức theo sự hướng dẫn của GV.

THIẾT BỊ DẠY HỌC VAgrave; HỌC LIỆU
Đối với GV: SGK, Tagrave;i liệu giảng dạy, giaacute;o aacute;n, đồ dugrave;ng dạy học.
Đối với HS: SGK, SBT, vở ghi, giấy nhaacute;p, đồ dugrave;ng học tập (buacute;t, thước...), bảng nhoacute;m, buacute;t viết bảng nhoacute;m.

III. TIẾN TRIgrave;NH DẠY HỌC

HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG (MỞ ĐẦU)
a) Mục tiecirc;u:

- Tạo hứng thuacute;, thu huacute;t HS tigrave;m hiểu nội dung bagrave;i học.

b) Nội dung: HS đọc tigrave;nh huống mở đầu, suy nghĩ trả lời cacirc;u hỏi.
c) Sản phẩm: HS đưa ra được nhận định ban đầu về cacirc;u hỏi mở đầu.
d) Tổ chức thực hiện:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

- GV yecirc;u cầu HS đọc tigrave;nh huống mở đầu:

Bagrave;n trograve;n đocirc;ng người thường được thiết kế sao cho mặt bagrave;n trograve;n nơi đặt đồ ăn coacute; thể quay quanh tacirc;m của noacute;. Nhờ đoacute;, đồ ăn trecirc;n bagrave;n coacute; thể đi tới được gần từng người, magrave; vị triacute; đặt mặt bagrave;n khocirc;ng bị dịch chuyển. Cơ sở toaacute;n học nagrave;o cho pheacute;p thực hiện điều đoacute;?

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: HS quan saacute;t vagrave; chuacute; yacute; lắng nghe, thảo luận nhoacute;m đocirc;i hoagrave;n thagrave;nh yecirc;u cầu.

Bước 3: Baacute;o caacute;o, thảo luận: GV gọi một số HS trả lời, HS khaacute;c nhận xeacute;t, bổ sung.

Bước 4: Kết luận, nhận định: GV đaacute;nh giaacute; kết quả của HS, trecirc;n cơ sở đoacute; dẫn dắt HS vagrave;o bagrave;i học mới: ldquo;Hocirc;m nay chuacute;ng ta sẽ khaacute;m phaacute; những khaacute;i niệm mới thuacute; vị trong higrave;nh học: Pheacute;p quay vagrave; pheacute;p đối xứng tacirc;m. Trong bagrave;i học nagrave;y, chuacute;ng ta sẽ tigrave;m hiểu về caacute;ch thực hiện caacute;c pheacute;p biến đổi nagrave;y vagrave; khaacute;m phaacute; những tiacute;nh chất đặc biệt của caacute;c higrave;nh sau khi được thực hiện qua pheacute;p quay vagrave; đối xứng tacirc;mrdquo;.

Bagrave;i mới: Pheacute;p quay vagrave; pheacute;p đối xứng tacirc;m.

HIgrave;NH THAgrave;NH KIẾN THỨC MỚI

TIẾT 1: PHEacute;P QUAY

Hoạt động 1: Pheacute;p quay

a) Mục tiecirc;u:

- HS nhận biết được khaacute;i niệm pheacute;p quay, goacute;c quay, tacirc;m quay.

- HS vận dụng khaacute;i niệm để xử liacute; caacute;c bagrave;i tập coacute; liecirc;n quan.

b) Nội dung:

HS đọc SGK, nghe giảng, thực hiện caacute;c nhiệm vụ được giao, suy nghĩ trả lời cacirc;u hỏi, thực hiện caacute;c hoạt động 1; Luyện tập 1 đọc vagrave; giải thiacute;ch caacute;c Viacute; dụ.

c) Sản phẩm: HS higrave;nh thagrave;nh được kiến thức bagrave;i học, cacirc;u trả lời của HS cho caacute;c cacirc;u hỏi. HS nắm được khaacute;i niệm pheacute;p quay, goacute;c quay, tacirc;m quay vagrave; caacute;c tiacute;nh chất của pheacute;p quay.
d) Tổ chức thực hiện:

HĐ CỦA GV VAgrave; HS

SẢN PHẨM DỰ KIẾN

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

- GV cho HS đọc yecirc;u cầu của HĐ1 vagrave; suy nghĩ trả lời cacirc;u hỏi.

+ GV chỉ định một số HS đứng tại chỗ trigrave;nh bagrave;y cacirc;u trả lời.

+ GV chốt đaacute;p aacute;n.

- GV giới thiệu, giảng giải Khaacute;i niệm pheacute;p quay cho HS theo khung kiến thức trọng tacirc;m.

- GV necirc;u cacirc;u hỏi tr.16 cho HS suy nghĩ trả lời.

- GV trigrave;nh chiếu hoặc vẽ higrave;nh 1.20b lecirc;n bảng cho HS quan saacute;t vagrave; giảng cho HS hiểu về: Chiều acirc;m, chiều dương của đường trograve;n; Khi nagrave;o thigrave; hai pheacute;p quay trugrave;ng nhau.

- HS đọc ndash; hiểu Viacute; dụ 1.

+ GV chỉ định 4 HS trigrave;nh bagrave;y lại caacute;ch thực hiện caacute;c yecirc;u cầu trong Viacute; dụ 4.

+ GV giảng giải lại chi tiết cho HS hiểu bagrave;i.

- HS thực hiện thảo luận, trao đổi caacute;ch thực hiện Luyện tập 1 theo nhoacute;m 4 người với kỹ thuật khăn trải bagrave;n.

+ GV quan saacute;t caacute;c nhoacute;m thực hiện, vagrave; hỗ trợ gợi yacute;, giảng giải nếu cần.

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:

- HS theo dotilde;i SGK, chuacute; yacute; nghe, tiếp nhận kiến thức, hoagrave;n thagrave;nh caacute;c yecirc;u cầu, thảo luận nhoacute;m.

- GV quan saacute;t hỗ trợ.

Bước 3: Baacute;o caacute;o, thảo luận:

- HS giơ tay phaacute;t biểu, lecirc;n bảng trigrave;nh bagrave;y

- Một số HS khaacute;c nhận xeacute;t, bổ sung cho bạn.

Bước 4: Kết luận, nhận định: GV tổng quaacute;t lưu yacute; lại kiến thức trọng tacirc;m vagrave; yecirc;u cầu HS ghi cheacute;p đầy đủ vagrave;o vở.

1. Pheacute;p quay

HĐ1

Mỗi đĩa thức ăn khocirc;ng đặt ở chiacute;nh giữa bagrave;n nhưng đặt ở trecirc;n phần bagrave;n xoay đều quay được một phần tư vograve;ng tới vị triacute; mới.

Khaacute;i niệm

Cho điểm vagrave; goacute;c lượng giaacute;c . Pheacute;p biến higrave;nh biến điểm thagrave;nh điểm vagrave; biến mỗi điểm khaacute;c thagrave;nh điểm sao cho vagrave; caacute;c goacute;c lượng giaacute;c , gọi lagrave; pheacute;p quay tacirc;m goacute;c quay , kiacute; hiệu . Điểm gọi lagrave; tacirc;m quay, gọi lagrave; goacute;c quay của pheacute;p quay đoacute;.

Cacirc;u hỏi

Pheacute;p quay tacirc;m với goacute;c quay bằng 0 biến điểm thagrave;nh điểm vagrave; biến mỗi điểm khaacute;c thagrave;nh chiacute;nh noacute;.

Chuacute; yacute;

- Chiều dương, chiều acirc;m của đường trograve;n lượng giaacute;c được quy ước tương ứng lagrave; ngược chiều, cugrave;ng chiều quay của kim đồng hồ.

- Hai phep quay coacute; cugrave;ng tacirc;m vagrave; coacute; hai goacute;c quay sai khaacute;c nhau bội của (hay ) thigrave; trugrave;ng nhau.

Viacute; dụ 1: (SGK ndash; tr.17)

Hướng dẫn giải (SGK ndash; tr.17)

Luyện tập 1

Do đều necirc;n vagrave; .

=> Pheacute;p quay biến điểm thagrave;nh .

Vigrave; lagrave; ảnh của qua pheacute;p quay

=> vagrave;

=> đều, necirc;n

Magrave;

=> necirc;n lagrave; higrave;nh thoi.

Do đoacute; vuocirc;ng goacute;c với tại trung điểm mỗi đường.

=> vagrave; đối xứng nhau qua đường thẳng

Hoạt động 2: Tiacute;nh chất của pheacute;p quay

a) Mục tiecirc;u:

- HS nhận biết vagrave; phaacute;t biểu caacute;c tiacute;nh chất của pheacute;p quay.

- HS vận dụng caacute;c tiacute;nh chất của pheacute;p quay để thực hiện caacute;c bagrave;i toaacute;n higrave;nh học coacute; liecirc;n quan.

b) Nội dung: HS đọc SGK để tigrave;m hiểu nội dung kiến thức theo yecirc;u cầu của GV, chuacute; yacute; nghe giảng, thực hiện caacute;c hoạt động 2; Luyện tập 2; Vận dụng 1; đọc hiểu viacute; dụ.
c) Sản phẩm: HS higrave;nh thagrave;nh được kiến thức bagrave;i học, cacirc;u trả lời của HS cho caacute;c cacirc;u hỏi. HS xaacute;c định được caacute;c tiacute;nh chất của pheacute;p quay.
d) Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV VAgrave; HS

SẢN PHẨM DỰ KIẾN

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

- GV tổ chức, giaacute;m saacute;t HS thực hiện trao đổi nhoacute;m đocirc;i HĐ2

+ HS higrave;nh dung, thảo luận vagrave; trả lời.

+ GV chốt đaacute;p aacute;n.

Từ đoacute; GV giới thiệu về tiacute;nh chất của pheacute;p quay bảo toagrave;n khoảng caacute;ch giữa hai điểm bất kigrave;.

- GV hướng dẫn cho HS thực hiện Viacute; dụ 2

+ Pheacute;p quay biến điểm điểm , điểm lần lượt thagrave;nh những điểm nagrave;o?

Từ đoacute; trả lời cacirc;u hỏi của Viacute; dụ 2.

- GV cho HS thảo luận nhoacute;m 4 HS, ứng dụng caacute;c tiacute;nh chất của pheacute;p quay để thực hiện Luyện tập 2 theo kỹ thuật khăn trải bagrave;n.

+ Caacute;c nhoacute;m baacute;o caacute;o kết quả cho GV nhận xeacute;t.

+ GV chốt đaacute;p aacute;n.

- HS suy nghĩ vagrave; trả lời caacute;c cacirc;u hỏi trong phần Vận dụng 1.

+ GV chỉ định một số HS trả lời vagrave; nhận xeacute;t đaacute;p aacute;n.

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:

- HS theo dotilde;i SGK, chuacute; yacute; nghe, tiếp nhận kiến thức, suy nghĩ trả lời cacirc;u hỏi, hoagrave;n thagrave;nh caacute;c yecirc;u cầu.

- GV: quan saacute;t vagrave; trợ giuacute;p HS.

Bước 3: Baacute;o caacute;o, thảo luận:

- HS giơ tay phaacute;t biểu, lecirc;n bảng trigrave;nh bagrave;y

- Một số HS khaacute;c nhận xeacute;t, bổ sung cho bạn.

Bước 4: Kết luận, nhận định: GV tổng quaacute;t lưu yacute; lại kiến thức trọng tacirc;m vagrave; yecirc;u cầu HS ghi cheacute;p đầy đủ vagrave;o vở.

2. Tiacute;nh chất của pheacute;p quay

HĐ2

Khoảng caacute;ch giữa hai đĩa thức ăn khocirc;ng bị thay đổi khi mặt bagrave;n ăn quay.

Tiacute;nh chất

- Pheacute;p quay bảo toagrave;n khoảng caacute;ch giữa hai điểm bất kigrave;.

- Pheacute;p quay biến:

+ Đoạn thẳng thagrave;nh đoạn thẳng bằng noacute;;

+ Tam giaacute;c thagrave;nh tam giaacute;c bằng noacute;;

+ Đường trograve;n thagrave;nh đường trograve;n coacute; cugrave;ng baacute;n kiacute;nh vagrave; coacute; tacirc;m lagrave; ảnh của tacirc;m;

+ Ba điểm thẳng hagrave;ng thagrave;nh ba điểm thẳng hagrave;ng vagrave; khocirc;ng lagrave;m thay đổi thứ tự ba điểm đoacute;;

+ Tia thagrave;nh tia;

+ Goacute;c thagrave;nh goacute;c bằng noacute;;

+ Đường thẳng thagrave;nh đường thẳng.

Viacute; dụ 2: (SGK ndash; tr.18)

Hướng dẫn giải (SGK ndash; tr.18).

Luyện tập 2

Qua pheacute;p quay , biến thagrave;nh

Qua pheacute;p quay , biến thagrave;nh .

Vận dụng 1

Theo định nghĩa pheacute;p quay, khi thực hiện pheacute;p quay tacirc;m thigrave;:

- Điểm biến thagrave;nh điểm ;

- Đường trograve;n biến thagrave;nh đường trograve;n

- Mỗi điểm trecirc;n mặt bagrave;n thigrave; dịch chuyển cograve;n vị triacute; mặt bagrave;n khocirc;ng dịch chuyển do đường trograve;n biến thagrave;nh chiacute;nh noacute;.