BÀI 3: TỈ LỆ BẢN ĐỒ. TÍNH KHOẢNG CÁCH THỰC TẾ DỰA VÀO TỈ LỆ BẢN ĐỒ

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

Chúng ta dễ dàng đo khoảng cách của hai mép bàn, chiều cao của một người hay chiều dài của bảng nhờ những công cụ như thước kẻ, thước dây, thước rút. Nhưng làm thế nào để biết được Hải Phòng cách Hà Nội bao nhiêu km. Vì sao bạn B lại tính được dựa vào bản đồ? Chúng ta cùng tìm hiểu bài 3:Tỉ lệ bản đồ. Tính khoảng cách thực tế dựa vào tỉ lệ bản đồ.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

1. Tỉ lệ bản đồ

+ Nhận xét sự khác nhau về kích thước, mức độ chi tiết về nội dung của 2 bản đồ.

+ Cho biết ý nghĩa của tỉ lệ bản đồ

+ Tỉ lệ số và tỉ lệ thước khác nhau như thế nào?

Ghi nhớ:

- Khác nhau về kích thước, mức độ chi tiết về nội dung của 2 bản đồ.

+ Bản đồ hành chính Việt Nam có tỉ lệ 1 : 10 000 000

+ Bản đồ các nước ĐNÁ có tỉ lệ 1 : 40 000 000

• Bản đồ hành chính chi tiết hơn về nội dung

- Lí do có sự khác nhau đó: do chúng có tỉ lệ khác nhau

- Ý nghĩa của tỉ lệ bản đồ: cho biết mức độ thu nhỏ độ dài giữa các đối tượng trên bnar đồ so với thực tế là bao nhiêu

- Tỉ lệ số và tỉ lệ thước khác nhau:

+ Tỉ lệ số là một phân số thể hiện dưới dạng có tử số luôn là 1. VD: 1 : 100 000, 1 : 50 000.

+ Tỉ lệ thước là hình vẽ một thước đo đã tính sẵn, mỗi đoạn đều gho số đo độ dài tương ứng trên thực tế

2. Tính khoảng cách thực tế dựa vào tỉ lệ bản đồ

+ Em hãy tính khoảng cách dựa vào tỉ lệ bản đồ

+ Thực hiện nhiệm vụ theo 2 nhóm: ?1, 2 trang 107

Ghi nhớ:

- Muốn đo được khoảng cách thực tế hai điểm phải đo được khoảng cách hai điểm đó trên bản đồ rồi dựa vào tỉ lệ số hoặc thước để tính.

?1

- Bản đồ hành chính có tỉ lệ 1 : 6 000 000, khoảng cách giữa Thủ đô Hà Nội tới thành phố Hải Phòng và thành phố Vinh (tỉnh Nghệ An) lần lượt là 1,5 cm và 5 con, vậy trên thực tế hai địa điểm đó cách Thủ đô Hà Nội lần lượt là 1,5 cm x60 km = 90km, 5 cm x 60 kin= 300km (vì 1 cm trên bản đó tỉ lệ 1 : 6 000 000 tương ứng 60 km ngoài thực tế).

?2

- Hai địa điểm có khoảng cách thực tế là 250 km, trên bản đó tỉ lệ 1 : 500 000 khoảng cách giữa hai địa điểm đó là 250 km : 5 km = 50 cm (vì 1cm trên bản đồ 1: 500 000 tương ứng với 5 km thực tế).

……………………….

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

- GV yêu cầu HS trả lời các câu hỏi:

Câu 1: Căn cứ vào tỉ lệ thước hoặc tỉ lệ số của bản đồ hình 1, em hãy đo và tính khoảng cách theo đường chim bay từ chợ Bến Thành đến Công viên Thống Nhất. Tính chiều dài đường Lê Thánh Tôn từ ngã ba giao với đường Phạm Hồng Thái đến ngã tư giao với đường Hai Bà Trưng

Câu 2: Giữa hai bản đồ tự nhiên Việt Nam có tỉ lệ 1: 10 000 000 và 1 : 15 000 000 bản đồ nào có tỉ lệ lớn hơn, bản đồ nào thể hiện được nhiều đối tượng địa lí hơn?

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

- GV yêu cầu HS trả lời các câu hỏi

Câu 1: Tỉ lệ bản đồ cho chúng ta biết điều gì?

Câu 2: Dựa vào số ghi tỉ lệ của các bản đồ sau đây: 1: 2.000.000 và 1: 6.000.000 cho biết 5cm trên bản đồ ứng với bao nhiêu Km trên thực địa?