BÀI 8: CHUYỂN ĐỘNG CỦA TRÁI ĐẤT QUANH MẶT TRỜI VÀ HỆ QUẢ

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

Cảnh vật thiên nhiên trên Trái Đất thay đổi theo mùa. Bằng hiểu biết của mình, em hãy nêu một số đặc điểm thiên hhieen của từng mùa ở địa phương em” – HS trả lời – Bài học này sẽ cho em biết vì sao trên Trái Đất có các mùa và hiện tượng ngày – đêm dài ngắn theo mùa.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

1. Chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời

+ Mô tả đặc điểm chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời

Ghi nhớ:

- Quỹ đạo chuyển động hình elip (GV giải thích về hình elip).

- Hướng chuyển động từ tây sang đồng (ngược chiếu kim đồng hồ).

- Thời gian Trái Đất quay quanh Mặt Trời hết 1 vòng 365 ngày 6 giờ (1 năm).

- Góc nghiêng của trục Trái Đất khi tự quay quanh trục và quay quanh Mặt Trời không

đổi, nghiêng so với mặt phẳng quỹ đạo một góc 66⁰33’

Hoạt động 2: Hệ quả chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời

a. Mùa Trên Trái Đất

+ Theo em, thế nào là mùa

+ Vào các ngày 22/6 22/12, bán cầu nào ngả về phía Mặt Trời, bán cầu nào không ngả về phía Mặt Trời?

+ Bán cầu ngả về phía Mặt Trời sẽ nhận được ít hay nhiều nhiệt?

b. Hiện tượng ngày – đêm dài ngăn theo mùa

+ Em hãy liên hệ thực tế ở nước ta vào mùa hè và mùa đông

+ Yêu cầu HS hoàn thành bảng

Ghi nhớ:

a. Mùa Trên Trái Đất

- Mùa là khoảng thời gian trong năm có đặc điểm riêng về thời tiết và khí hậu

- Kết quả đúng là vào ngày 22 tháng 6 bán cầu Bắc ngả về phía Mặt Trời. Bán cầu Nam không ngả về phía Mặt Trời. Đến ngày 22 tháng 12 thì ngược lại

Kết luận: Bán cầu nào hướng về phía Mặt Trời sẽ nhận được nhiều ánh sáng và nhiệt, đó là mùa nóng của bán cầu đó. Bán cầu còn lại sẽ nhận được ít ánh sáng và nhiệt. Bán cầu đó đang là mùa lạnh

* CH:

+ Ngày 22 tháng 6, bán cầu Bắc là mùa nóng do ngả về phía Mặt Trời nên nhận được nhiều ánh sáng và nhiệt. Bán cầu Nam là mùa lạnh dó không ngả về phía Mặt Trời nên nhận được ít ánh sáng và nhiệt. Vào ngày 22 tháng 12 là hiện tượng diễn ra ngược lại.

+ Như vậy thời gian mùa của hai bán cầu đối lập nhau, bán cầu này là mùa nóng thì bán cầu kia là mùa lạnh và ngược lại.

* Hiện tượng mùa có sự khác nhau theo vĩ độ (Hình 3)

+ Ở các vĩ độ thấp: quanh năm nóng do góc chiếu của tia sáng mặt trời quanh năm lớn.

+ Ở các vĩ độ trung bình: có 4 mùa (Xuân – Hạ - Thu – Đông) do góc chiếu của tia sáng mặt trời quanh thay đổi đáng kể trong năm

+ Ở các vĩ độ cao: quanh năm lạnh do góc chiếu của tia sáng mặt trời quanh năm nhỏ.

b. Hiện tượng ngày – đêm dài ngăn theo mùa

+ Vào mùa hè thời gian ban ngày dài hơn thời gian ban đêm. Mùa đông thì ngược lại.

+ Hoàn thành bảng (bên dưới):

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

- GV yêu cầu HS trả lời các câu hỏi

Câu 1: Hãy trình bày hiện tượng ngày - đêm dài ngắn theo mùa trên Trái Đất

Câu 2: Nghỉ hè năm nay, bố cho An đi du lịch ở Ô-xtrây-li-a. An không hiểu tại sao bố lại dặn chuẩn bị nhiều đồ ấm để làm gì. Em hãy giải thích cho An

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

- GV yêu cầu HS trả lời các câu hỏi

Câu 1: Giải thích câu ca dao “Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng/ Ngày tháng mười chưa cười đã tối"

Câu 2: Mô tả chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời