BÀI 22: LỚP ĐẤT TRÊN TRÁI ĐẤT

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

Đất là một trong các thành phần tự nhiên của Trái Đất Sự sống trên Trái Đất được bao bọc, nuôi dưỡng và phát triển nhờ đất. Em có biết Đất gồm những thành phần nào? Đất được hình thành như thế nào? Trên Trái Đất có bao nhiều nhóm đất điển hình?

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

1. Các tầng đất

+ Em hãy trình bày nhanh những hiểu biết về đất.

Ghi nhớ:

- KN đất: SGK

* CH:

- Các tầng đất: tầng đá mẹ, tầng tích tụ, tầng chứa mùn

- Trong các tầng đất, tầng chứa mùn trực tiếp tác động đến sự sinh trưởng và phát triển của thực vật

2. Thành phần của đất

+ Đất bao gồm thành phần gì?

Ghi nhớ:

- Đất bao gồm thành phần khoáng, thành phần hữu cơ, không khí và nước. Mỗi thành phần có nguồn gốc khác nhau. Tỉ trọng các thành phần khác nhau sẽ quy định loại đất xấu hay tốt:

+ Các thành phần trong đất: thành phần khoáng chiếm tỉ trọng lớn nhất (45%), sau đó là nước (25%), chất hữu cơ (5%)

+ Vai trò của chất hữu cơ: duy trì độ phì của đất

3. Các nhân tố hình thành đất

+ Tìm hiểu vai trò của các nhân tố theo nhóm. Mỗi nhóm 1 nhân tố

Ghi nhớ:

+ Đá mẹ

• Cung cấp các khoáng chất cho đất.

• Ảnh hưởng đến tính chất lí hoá và màu sắc của đất.

+ Khí hậu:

• Ảnh hưởng đến sự phá huỷ đá

• Tăng độ ẩm trong đất.

• Ảnh hưởng gián tiếp thông qua thực vật.

+ Sinh vật:

• Cung cấp chất hữu cơ cho đất

• Thực vật: hạn chế xói mòn

• Vi sinh vật: phân huỷ xác động, thực vật.

• Động vật sống trong đất: làm đất tơi xốp.

+ Địa hình:

• Độ cao càng lên cao tầng đất càng mỏng

• Độ dốc nơi bằng phẳng tầng đất dày hơn nơi dốc

+ Thời gian

• Biểu thị tác động tổng hợp của các nhân tố

• Thời gian hình tầng đất lâu hơn, tầng đất dày hơn

4. Một số nhóm đất điển hình trên Trái Đất

+ Xác định được trên bản đó sự phân bố của các

+ Đọc bản đồ hình 5, nhận biết các kí hiệu màu sắc thể hiện của từng nhóm đất, xác định vị trí bằng việc xác định khoảng vĩ độ, kinh độ của các nhóm đất.

Ghi nhớ:

- Xác định nơi phân bố của

• Nhóm đất đen thảo nguyên ôn đới khu vực Trung Á, trung tâm Bắc Mỹ, Nam Mỹ.

• Nhóm đất Pốt-dôn đến: Bắc Âu, đồng bằng Xi-bia, Đông tác Hoa Kỳ, trung tâm Ca-na-đa

• Nhóm đất đỏ vàng nhiệt đới. Đông Nam Á, Trung Phi, Nam Mỹ (khu vực A-ma-dôn).

…………………………..

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

- GV yêu cầu HS trả lời các câu hỏi

Câu 1: Dựa vào bản đồ hinh 5, cho biết tên nhóm đất phổ biến ở nước ta.

Câu 2: Tại sao để bảo vệ đất, chúng ta phải phủ xanh đất trống đồi núi trọc

Câu 3: Con người có tác động như thế nào đến sự biến đổi đất?

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

- GV yêu cầu HS trả lời các câu hỏi

Câu 1: Chất mùn có vai trò như thế nào trong lớp thổ nhưỡng?

Câu 2: Quan sát mẫu đất ở hình sgk, nhận xét về màu sắc và độ dày của các tầng đất khác nhau.