HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV trình chiếu cho HS cả lớp quan sát hai tác phẩm:

Đan Len của họa sĩ Trần Văn Cẩn

Tổ đan mây của họa sĩ Nguyễn Phan.

- GV chia HS cả lớp thành 4 nhóm (2 nhóm cùng thực hiện một nhiệm vụ).

- GV yêu cầu các nhóm thực hiện nhiệm vụ cụ thể sau:

+ Nhóm 1, 2: Chỉ ra các nguyên lí: chính – phụ, cân bằng, tương phản, chuyển động,…trong tác phẩm Đan Len của họa sĩ Trần Văn Cẩn theo cảm nhận.

+ Nhóm 3, 4: Chỉ ra các nguyên lí: chính – phụ, cân bằng, tương phản, chuyển động,…trong tác phẩm Tổ đan mây của họa sĩ Nguyễn Phan Chánh theo cảm nhận.

- GV hướng dẫn HS cả lớp đọc thông tin SGK tr.56, rút ra kết luận và trả lời câu hỏi: Trình bày các nguyên lí tạo hình trong xây dựng bố cục nhân vật.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- Các nhóm phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên trong nhóm, tìm hiểu về các nguyên lí trong 2 tác phẩm và rút ra kết luận về các nguyên lí tạo hình trong xây dựng bố cục nhân vật.

- GV quan sát việc tham gia hoạt động học tập trên lớp của HS:

+ Sự tham gia của mỗi thành viên trong nhóm.

+ Sự tích cực, đặt câu hỏi và trả lời của các thành viên trong nhóm.

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 4 nhóm nêu cảm nhận về các nguyên lí trong hai tác phẩm.

- GV mời đại diện 1 – 2 HS trình bày về các nguyên lí tạo hình trong xây dựng bố cục nhân vật.

- GV yêu cầu HS lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung hoặc đặt câu hỏi (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm học tập

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận về các nguyên lí tạo hình trong xây dựng bố cục nhân vật.

- GV chuyển sang nội dung mới.

1. Tìm hiểu các nguyên lí tạo hình trong xây dựng bố cục nhân vật

- Nguyên lí chính - phụ: Là sự thể hiện yếu tố chính (mảng chính/ nhân vật chính) trong tranh và có sự hỗ trợ của các yếu tố phụ (mảng phụ/ nhân vật phụ).

+ Yếu tố chính có diện tích to, được miêu tả tập trung, rõ nét.

+ Yếu tố phụ có diện tích nhỏ hơn, ít được tập trung hơn, nhẹ nhàng hơn nhằm tôn yếu tố chính.

- Nguyên lí cân bằng:

+ Là sự ổn định về mặt thị giác, mỗi khu vực cho thấy một lượng thông tin về hình ảnh được sắp xếp, phân bố đồng đều của đối tượng.

+ Có 2 dạng chính về cân bằng:

• Cân bằng đối xứng: là sự phân bổ đồng đều về hình ảnh trên - dưới, trái - phải.

àThường gây ra sự buồn tẻ nên ít được sử dụng.

• Cân bằng bất đối xứng là sự phân bố không đồng đều các yếu tố to - nhỏ, ít - nhiều, đậm - nhạt, nóng - lạnh,...

à Tạo sự thú vị và đa dạng nên thường được sử dụng.

- Nguyên lí tương phản:

+ Là sự sắp xếp các thành tố mang tính chất đối lập, tạo ra ấn tượng mạnh đề hấp dẫn thị giác.

+ Nhờ sự tương phản, tương hỗ, bổ sung của các cặp đối lập mà tác phẩm có sự cân bằng.

- Nguyên lí chuyển động/ nhịp điệu: Là sự nhắc lại một cách có chủ đích đối với các yếu tố hình khối, màu sắc, đậm nhạt...

- Ngoài các nguyên lí nêu trên, còn một số nguyên lí khác như nhân mạnh, tỉ lệ, đơn giản, đồng nhất,... có thể áp dụng khi thực hiện xây dựng tranh bố cục nhân vật.