Khởi động

Biểu đồ đóng một vai trò quan trọng trong mô tả dữ liệu, không chỉ là công cụ để truyền đạt thông tin một cách hiệu quả mà còn giúp người xem dễ dàng nhận ra phân bố, xu hướng và tính chất của dữ liệu một cách nhanh chóng.

Biểu đồ giúp trực quan hoá dữ liệu; dễ dàng so sánh giữa các nhóm số liệu, nhận biết mối quan hệ giữa các biến định lượng (thường là hai); hiển thị tần suất hoặc phần trăm của các phần so với toàn bộ, thường được sử dụng cho dữ liệu định tính; thể hiện xu hướng của dữ liệu theo thời gian hoặc theo thứ tự,...

Trong môn Tin học ở các lớp trước, em đã biết Excel hỗ trợ tạo nhiều dạng biểu đồ khác nhau. Hãy kể tên các dạng biểu đồ mà em biết.

Giải chi tiết:

Các dạng biểu đồ em đã biết là: Biểu đồ cột, biểu đồ đường, biểu đồ tròn, biểu đồ miền, biểu đồ cột kép, biểu đồ cột chồng.

1. SỬ DỤNG BIỂU ĐỒ TRONG EXCEL

Hoạt động

Excel có nhiều dạng biểu đồ khác nhau. Các khẳng định sau là đúng hay sai?

a) Mỗi dạng biểu đồ chỉ phù hợp để biểu diễn một số dạng dữ liệu nhất định.

b) Có thể dùng một số dạng biểu đồ để biểu diễn một dạng số liệu.

c) Có thể dùng mọi dạng biểu đồ để biểu diễn cho một dạng số liệu bất kì.

d) Có thể chuyển đổi dạng biểu đồ trong cùng một nhóm khi biểu diễn trực quan một dạng số liệu cụ thể.

Giải chi tiết:

a) Đúng.

b) Đúng.

c) Sai.

d) Đúng.

Câu hỏi 1: Em sẽ chọn biểu đồ nào để mô tả số giờ tự học trung bình mỗi tuần dành cho các môn trong năm học lớp 11?

Giải chi tiết:

Em có thể dùng biểu độ cột hoặc biểu đồ đường.

Câu hỏi 2: Độ dài đường đi từ nhà đến trường của học sinh lớp em được phân loại như sau: Rất gần, Gần, Trung bình, Xa và Rất xa. Em sẽ sử dụng loại biểu đồ nào để mô tả số lượng và tỉ lệ các bạn trong lớp theo cách phân loại này?

Giải chi tiết:

Em có thể dùng biểu đồ cột hoặc biểu đồ tròn.

Câu hỏi 3: Em chọn biểu đồ nào mô tả cơ cấu doanh thu theo mặt hàng trong tháng của một cửa hàng?

Giải chi tiết:

Em có thể dùng biểu đồ cột hoặc biểu đồ Histogram.

Luyện tập

1. Em chọn dạng biểu đồ mô tả cơ cấu nhóm tuổi của lao động trong một doanh nghiệp. Nêu một ví dụ bằng số và thực hiện vẽ biểu đồ em đã chọn trong Excel.

Giải chi tiết:

Để mô tả cơ cấu nhóm tuổi của lao động trong một doanh nghiệp, biểu đồ cột là lựa chọn phù hợp nhất. Biểu đồ này thể hiện rõ ràng số lượng lao động trong từng nhóm tuổi cụ thể, giúp dễ dàng so sánh và đánh giá sự phân bố lao động theo độ tuổi.

Ví dụ có một doanh nghiệp có 100 nhân viên và có nhóm tuổi như sau:

Vẽ biểu đồ trong Excel:

Bước 1: Nhập dữ liệu vào bảng tính Excel, bao gồm các cột "Nhóm tuổi", "Số lượng"

Bước 2: Chọn toàn bộ bảng dữ liệu và click vào “Insert”. Trong nhóm “Charts”, chọn Cột và chọn loại biểu đồ cột phù hợp. (Cột đơn, Cột chồng,…)

Bước 3: Nhập tiêu đề "Cơ cấu nhóm tuổi lao động" cho biểu đồ.

Bước 4: Nhập tên trục:

- Trục X: Nhập “Nhóm tuổi”

- Trục Y: Nhập “Số lượng”

Bước 5: Căn chỉnh biểu đồ theo ý muốn.

2. Em có thể thay đổi dạng biểu đồ sau khi đã tạo không? Nếu được hãy thay đổi biểu đồ Histogram thành biểu đồ Pareto.

Giải chi tiết:

Có, bạn có thể thay đổi dạng biểu đồ sau khi đã tạo trong Excel.

Thay đổi biểu đồ Histogram thành biểu đồ Pareto:

Bước 1: Click chọn biểu đồ Histogram.

Bước 2: Mở tab Chart Design.

Bước 3: Trong nhóm Type, chọn Change Type Chart.

Bước 4: Chọn biểu đồ Pareto.

3. Sử dụng số liệu ở Nhiệm vụ 1, em hãy tạo biểu cột với hai nhóm theo giới tính và mỗi nhóm 3 cột theo ngành (N1, N2, N3).

Giải chi tiết:

Bước 1: Nhập dữ liệu vào Excel với các cột:

- Giới tính: Nam và Nữ.

- Ngành học: N1, N2 và N3.

- Điểm trung bình: Điểm trung bình của từng nhóm (Nam/Nữ) theo từng ngành học (N1, N2, N3).

Bước 2: Tạo biểu đồ.

- Chọn toàn bộ bảng dữ liệu vừa nhập.

- Click vào “Insert”.

- Chọn biểu tượng biểu đồ Cột và chọn loại cột phù hợp.

Bước 3: Định dạng biểu đồ:

- Tiêu đề: "Điểm số sinh viên theo ngành học".

- Trục X: “Giới tính”

- Trục Y: “Điểm trung bình”

Bước 4: Thêm chú thích và định dạng biểu đồ theo ý muốn.

Vận dụng

1. Bảng sau cho biết dữ liệu mật độ dân số Việt Nam giai đoạn 2011 – 2022 (đơn vị 1000/km²).

Vẽ biểu đồ mô tả xu thế biến động của mật độ dân số Việt Nam giai đoạn 2011 – 2022.

Giải chi tiết:

Bước 1: Nhập dữ liệu vào Excel theo 2 cột Năm và Mật độ dân số.

Bước 2: Chọn toàn bộ dữ liệu vừa nhập và Click vào “Insert”, Chọn biểu tượng biểu đồ Cột và chọn loại cột phù hợp.

Bước 3: Định dạng biểu đồ:

Trục X: Thể hiện các năm từ 2011

Trục Y: Thể hiện mật độ dân số (1000/km²)

Bước 4: Thêm chú thích và định dạng biểu đồ theo ý muốn.

2. Bảng sau cho biết số đơn hàng của công ti A đã thực hiện trong năm 2022.

Hãy vẽ biểu đồ Pareto biểu diễn số đơn hàng theo nhóm tuổi của khách hàng.

Giải chi tiết:

Bước 1: Nhập dữ liệu vào trong Excel theo 2 cột: Nhóm tuổi và Số đơn hàng.

Bước 2: Chọn toàn bộ dữ liệu vừa nhập và Click vào “Insert”, Chọn và vẽ biểu đồ Pareto.

Bước 3: Thêm chú thích và định dạng biểu đồ theo ý muốn.