Spút-ních 1 (“Bạn đồng hành”) - Vệ tinh nhân tạo đầu tiên của loài người

Kĩ sư của Liên Xô chỉnh sửa

chi tiết của vệ tinh Spút-ních 1

Tên lửa đẩy R-7 rời mặt đất, mang theo vệ tinh nhân tạo đầu tiên của loài người

Các sinh viên trẻ chiêm ngưỡng mô hình Spút-ních 1 tại Liên hợp quốc

Spút-ních 1 có 2 chiếc máy phát tín hiệu radio. Các thanh âm đơn giản đánh dấu sự kiện con người tiến vào không gian

Spút-ních 1 là một quả cầu nhôm có đường kính 58 cm, bên trong chứa đầy Nitrogen và bay cách trái đất 900 km

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV chia HS cả lớp thành 6 nhóm (2 nhóm cùng thực hiện một nhiệm vụ).

- GV giao nhiệm vụ cụ thể cho các nhóm:

Khai thác Hình 10.3 – 10.5, Tư liệu 1, mục 1 SGK tr.44 - 46 và hoàn thành Phiếu học tập số 1.

+ Nhóm 1, 2: Tìm hiểu về tình hình chính trị của Liên Xô từ năm 1945 đến năm 1991.

Hình 10.3. Liên Xô – Việt Nam: “Tuy khoảng cách

rất xa nhưng trái tim của chúng ta rất gần”

(tranh cổ động)

+ Nhóm 3, 4: Tìm hiểu về tình hình kinh tế của Liên Xô từ năm 1945 đến năm 1991.

Hình 10.4. Thành phố Mát-xcơ-va

những năm 50 của thế kỉ XX

+ Nhóm 5, 6: Tìm hiểu về tinh hình xã hội và văn hóa của Liên Xô từ năm 1945 đến năm 1991.

Hình 10.5. Diễu hành trong Lễ khai mạc

Liên hoan Thanh niên và sinh viên thế giới

lần thứ VI tại Mát-xcơ-va (7/1957)

- GV cung cấp thêm một số tư liệu về tình hình chính trị, kinh tế, xã hội và văn hóa của Liên Xô từ năm 1945 đến năm 1991.

Tư liệu 1: Về chính trị.

Video: Trò chuyện với chuyên gia Liên Xô giúp Việt Nam chống Trung Quốc xâm lược.

https://www.youtube.com/watch?v=GsWK4mH7NV4

Tư liệu 2: Về kinh tế.

Khoảnh khắc tàu Phương Đông 1

cùng I. Ga-ga-rin rời bệ phóng (1961)

Video: I. Ga-ga-rin - Người đầu tiên bay vào vũ trụ

https://www.youtube.com/watch?v=sZ9qifDdVNk

Video: Tàu vũ trụ Vô xtốc 1 bay vòng quanh Trái Đất.

https://www.youtube.com/watch?v=bJzygLptwf8

Video: Nga công bố video vụ thử “bom Sa hoàng” mạnh gấp 3.300 lần bom phá hủy Hi-rô-si-ma.

https://www.youtube.com/watch?v=UsKqhcTipbU

Sản lượng một số ngành công nghiệp chủ chốt

của Liên Xô (1940 – 1950)

(Nguyễn Quốc Hùng – Nguyễn Thị Thư,

Nước Nga từ nguyên thủy đến hiện đại,

NXB Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2017, tr.494)

Sản lượng một số ngành công nghiệp chủ chốt

của Liên Xô năm 1958 và năm 1965

(Nguyễn Quốc Hùng – Nguyễn Thị Thư,

Nước Nga từ nguyên thủy đến hiện đại, Sdd, trang 541)

Tư liệu 3: Về văn hóa.

Năm 1970, ở Liên Xô có 3/4 dân số thành phố và một nửa dân số nông thôn làm việc có trình độ đại học và trung học. Sách, báo được xuất bản với số lượng lớn. Chỉ tính ở nông thôn, những người đặt mua sách, báo đã tăng từ 65 triệu người năm 1959 lên 107 triệu người năm 1970. Vô tuyến truyền hình đã phủ sóng 70% dân cư.

- GV mở rộng kiến thức, yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Em ấn tượng với thành tựu nào nhất? Vì sao?

(HS nêu quan điểm cá nhân).

- GV mở rộng kiến thức, tổ chức cho HS chơi trò chơi “Nhà sử học thông thái”.

- GV phổ biến luật chơi:

+ HS chia làm 2 đội chơi, thảo luận, thực hiện nhiệm vụ và viết đáp án ra bảng phụ: Nêu những biểu hiện về sự khủng hoảng và giải thích sự vì sao chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô sụp đổ.

+ Sau 3 phút, đội nào có đáp án đầy đủ, chính xác hơn, đội đó là đội chiến thắng.

- GV mở rộng, cho HS xem thêm video:

Video: Liên Xô sụp đổ và vai trò của M. Goóc-ba-chốp.

https://www.youtube.com/watch?v=m76TufDxk1g

(từ đầu đến 6p14s).

Video: Những bài học từ sự sụp đổ của Liên Xô (GV cho HS xem hết video, tùy thuộc vào thời lượng giảng dạy thực tế).

https://www.youtube.com/watch?v=wmaw_45TUOI

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS khai thác tư liệu, thông tin trong mục và hoàn thành Phiếu học tập số 1.

- GV quan sát, hướng dẫn, bổ sung ý kiến (nếu có).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 3 nhóm lần lượt trình bày tình hình chính trị, kinh tế, xã hội, văn hoá của Liên Xô từ năm 1945 đến năm 1991 theo Phiếu học tập số 1.

- GV mời đại diện 2 đội chơi nêu đáp án trò chơi:

+ Những biểu hiện khủng hoảng của chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô trên tất cả các lĩnh vực chính trị, kinh tế, xã hội, văn hoá. Trong đó, quan trọng nhất là chính trị (Đảng Cộng sản bị đình chỉ hoạt động, chính quyền Liên bang tê liệt, các nước cộng hoà tuyên bố độc lập, tách khỏi Liên bang và Goóc-ba-chốp buộc phải từ chức Tổng thống vào ngày 25/12/1991).

+ Chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô sụp đổ do mắc phải nhiều sai lầm trong công cuộc cải tổ:

• Thực hiện đa nguyên, đa đảng về chính trị (sai lầm lớn nhất).

• Nóng vội, thiếu đồng bộ về kinh tế.

• Buông lỏng quản lí về văn hoá.

→ Khủng hoảng ngày càng trầm trọng đến mức không thể kiểm soát và Liên bang Xô viết tan rã, chủ nghĩa xã hội sụp đổ.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và hoàn chỉnh Phiếu học tập số 1.

- GV kết luận:

+ Tình hình Liên Xô từ năm 1945 đến nửa đầu thập niên 80:

• Về chính trị: củng cố chế độ xã hội, thực hiện chính sách chung sống hòa bình, chống chủ nghĩa thực dân.

• Về kinh tế: đạt được nhiều thành tựu to lớn trong ngành công nghiệp và sự phát triển vượt bậc của khoa học – kĩ thuật.

• Về xã hội, văn hóa: thay đổi cơ cấu xã hội, đào tạo con người có kiến thức, trung thành với chủ nghĩa xã hội, xây dựng nền văn hóa xã hội chủ nghĩa.

+ Tới đầu những năm 80 của thế kỉ XX, Liên Xô lâm vào khủng hoảng chính trị, tan rã sau sự kiện M. Goóc-ba-chốp từ chức Tổng thống (ngày 25/12/1991).

- GV chuyển sang nội dung mới.

1. Liên Xô từ năm 1945 đến năm 1991

Kết quả Phiếu học tập số 1 về tình hình chính, kinh tế, văn hóa và xã hội của Liên Xô từ năm 1945 đến năm 1991 đính kèm phía dưới Hoạt động 1.