CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI BÀI HỌC MỚI!

KHỞI ĐỘNG

Trong các câu sau, câu nào là câu khẳng định, câu nào là câu phủ định? Vì sao?

- Nhưng một điều chắc chắn là người phụ nữ đáng thương đó đi không được, thế mà bọn cảnh binh vẫn cứ muốn giải chị đi bộ 32 kilômét đến chỗ ông dự thẩm.

- Trong khi người ta tàn sát người bản xứ, cướp đoạt tài sản của họ một cách ngang nhiên, không hề bị trừng trị, thì ngay đến cả cái quyền sơ đẳng là viết thư cho nhau họ cũng không được hưởng!

- Vận dụng công thức của Các Mác, chúng tôi xin nói với anh em rằng, công cuộc giải phóng anh em chỉ có thể thực hiện được bằng sự nỗ lực của bản thân anh em.

Câu 1khẳng định

Nhưng một điều chắc chắn là người phụ nữ đáng thương đó đi không được, thế mà bọn cảnh binh vẫn cứ muốn giải chị đi bộ 32 kilômét đến chỗ ông dự thẩm.

Vận dụng công thức của Các Mác, chúng tôi xin nói với anh em rằng, công cuộc giải phóng anh em chỉ có thể thực hiện được bằng sự nỗ lực của bản thân anh em.

Từ khẳng định “chắc chắn”

Cụm từ khẳng định “chỉ có thể”

Câu 2phủ định

Có từ phủ định “không hề” và “không được”

Trong khi người ta tàn sát người bản xứ, cướp đoạt tài sản của họ một cách ngang nhiên, không hề bị trừng trị, thì ngay đến cả cái quyền sơ đẳng là viết thư cho nhau họ cũng không được hưởng!

ÔN TẬP THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT:

MỘT SỐ BIỆN PHÁP LÀM TĂNG TÍNH KHẲNG ĐỊNH, PHỦ ĐỊNH TRONG VĂN BẢN NGHỊ LUẬN

NỘI DUNG BÀI HỌC

Các biện pháp làm tăng tính khẳng định

1

Các biện pháp làm tăng tính phủ định

2

Dựa vào kiến thức đã học về Một số biện pháp làm tăng tính khẳng định, phủ định trong văn bản nghị luận, thực hiện yêu cầu:

Câu 3:

Nêu một số biện pháp làm tăng tính khẳng định trong văn bản nghị luận.

Câu 4:

Nêu một số biện pháp làm tăng tính phủ định trong văn bản nghị luận.

1

Các biện pháp làm tăng tính khẳng định

Một số biện pháp làm tăng tính khẳng định:

Sử dụng từ ngữ mang tính khẳng định: chắc chắn, tất nhiên, rõ ràng, chỉ có thể, không thể chối cãi…

Sử dụng từ ngữ thể hiện quy mô áp đảo, phạm vi bao quát hoặc trạng thái ổn định: tất cả, mọi, toàn thể, luôn luôn, thường xuyên…

Sử dụng phổ biến kiểu câu khiến, thể hiện ý khẳng định.

Sử dụng biện pháp tu từ điệp ngữ nhấn mạnh ý được khẳng định.

2

Các biện pháp làm tăng tính phủ định

Một số biện pháp làm tăng tính phủ định:

Sử dụng từ ngữ mang tính phủ định: chưa từng, không, không hề, chẳng, chẳng bao giờ…

Sử dụng từ ngữ biểu thị ý nghĩa hạn chế: không mấy, chẳng bao nhiêu, ít khi…

Sử dụng phổ biến kiểu câu hỏi thể hiện ý nghi ngờ, chất vấn.

Sử dụng các danh từ, đại từ thể hiện thái độ đánh giá tiêu cực (coi thường, khinh bỉ, căm ghét…) để chỉ đối tượng bị đả kích.

LUYỆN TẬP

Nhiệm vụ 1.

Trả lời câu hỏi trắc nghiệm

Câu 5. Trong văn bản nghị luận, tính khẳng định và phủ định có mối quan hệ như thế nào?

A. Luôn bài trừ nhau

B. Luôn song hành

C. Luôn đối lập

D. Luôn tách rời nhau

B. Luôn song hành

Câu 6. Điền vào chỗ trống từ thích hợp:

Đằng sau sự khẳng định luôn ẩn chứa thái độ phủ định một đối tượng đối lập, còn sự phủ định thì luôn được thể hiện dựa trên thái độ khẳng định một đối tượng khác.

A. Sự khẳng định, sự phủ định.

B. Sự khẳng định, sự nghi ngờ.

C. Sự phủ định, sự khẳng định.

D. Sự phủ định, sự nghi ngờ.

A. Sự khẳng định, sự phủ định.

Câu 7. Để tăng cường tính khẳng định cho văn bản nghị luận, có thể dùng biện pháp nào?

A. Sử dụng những từ ngữ thể hiện quy mô áp đảo, phạm vi bao quát (không trừ cá thể nào) hoặc trạng thái ổn định.

B. Sử dụng những từ ngữ biểu thị ý nghĩa hạn chế: không mấy, chẳng bao nhiêu, ít khi…

C. Sử dụng phổ biến kiểu câu hỏi thể hiện ý nghi ngờ, chất vấn.

D. Sử dụng các danh từ, đại từ thể hiện thái độ đánh giá tiêu cực

A. Sử dụng những từ ngữ thể hiện quy mô áp đảo, phạm vi bao quát (không trừ cá thể nào) hoặc trạng thái ổn định.

Câu 8 . Để tăng cường tính phủ định cho văn bản nghị luận, có thể dùng biện pháp nào?

A. Sử dụng những từ ngữ thể hiện quy mô áp đảo, phạm vi bao quát (không trừ cá thể nào) hoặc trạng thái ổn định.

B. Sử dụng phổ biến kiểu câu khiến, thể hiện ý khẳng định.

C. Sử dụng các từ ngữ mang tính phủ định.

D. Sử dụng biện pháp tu từ điệp ngữ nhấn mạnh ý được khẳng định.

C. Sử dụng các từ ngữ mang tính phủ định.

Câu 9. Câu 9sau là Câu 9phủ định hay Câu 9khẳng định?

Một dân tộc đã gan góc chống ách nô lệ của Pháp hơn tám mươi năm nay, một dân tộc đã gan góc đứng về phe Đồng minh chống phát xít mấy năm nay, dân tộc đó phải được tự do! Dân tộc đó phải được độc lập!

A. Câu khẳng định

B. Câu phủ định

A. Câu khẳng định

LUYỆN TẬP

Nhiệm vụ 2.

Luyện tập vận dụng

Trong “Bản án chế độ thực dân Pháp” tác giả Hồ Chí Minh đã viết:

“Chủ nghĩa thực dân Pháp không hề thay đổi cái châm ngôn “chia để trị” của nó. Chính vì thế mà nước An Nam, một nước có chung một dân tộc, chung một dòng máu, chung một phong tục, chung một lịch sử, chung một truyền thống, chung một tiếng nói, đã bị chia năm sẻ bảy. Lợi dụng một cách xảo trá sự chia cắt ấy, người ta hy vọng làm nguội được tình đoàn kết, nghĩa đồng bào trong lòng người An Nam và tạo ra những mối xung khắc giữa anh em ruột thịt với nhau. Sau khi đẩy họ chống lại nhau, người ta lại ghép một cách giả tạo các thành phần ấy lại, lập nên một “Liên bang” gọi là Liên bang Đông Dương.”

Phân tích cách tác giả làm tăng tính phủ định của các luận điểm ở các câu trên.

• Phép điệp cấu trúc “chung”: khẳng định sự thống nhất của Việt Nam về mọi mặt.
• Luận điểm được sắp xếp hợp lý, logic, dẫn dắt người đọc đến kết luận.

Sử dụng lí lẽ chặt chẽ

• Khẳng định Pháp nhất định sẽ không thay đổi châm ngôn “chia để trị” của chúng.
• Khiến cho Việt Nam bị chia năm xẻ bảy.
• Rồi từ đó lại tạo nên “Liên bang” giả tạo.

Sử dụng ngôn ngữ logic, dõng dạc

• Câu 10: văn ngắn gọn, súc tích.
• Sử dụng các từ ngữ đánh giá: nó, xảo trá, giả tạo để lật tẩy bộ mặt của thực dân Pháp.

----------------------------------

----------------------- Còn tiếp -------------------------