Giáo án Lịch sử 9 kết nối: Bài 15 Việt Nam kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược giai đoạn 1951 – 1954

Giáo án Lịch sử 9 kết nối tri thức: Bài 15 Việt Nam kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược giai đoạn 1951 – 1954. Bài được biên soạn đầy đủ, chỉn chu, chất lượng. File tải về là file word, giáo viên dễ dàng sử dụng, chỉnh sửa. Kênh có trọn bộ giáo án Word cả năm.

Nội dung chi tiết

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

BÀI 15: VIỆT NAM KHÁNG CHIẾN CHỐNG THỰC DÂN PHÁP XÂM LƯỢC GIAI ĐOẠN 1951 – 1954

(2 tiết)

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

  • Mô tả được những thắng lợi tiêu biểu của Việt Nam trên các mặt trận quân sự, kinh tế, văn hóa, ngoại giao trong giai đoạn 1951 – 1954.

  • Nêu được ý nghĩa lịch sử, nguyên nhân thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 – 1954).

2. Năng lực

Năng lực chung:

  • Tự chủ và tự học: Khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập; tự lực làm những nhiệm vụ học tập được giao trên lớp và ở nhà.

  • Giao tiếp và hợp tác: Hợp tác và giao tiếp với các bạn trong các nhiệm vụ học tập.

  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Phát hiện được vấn đề từ các nhiệm vụ học tập và tìm cách giải quyết chúng.

Năng lực riêng:

  • Tìm hiểu lịch sử: Biết cách sưu tầm và khai thác tư liệu, sử dụng lược đồ, sơ đồ để tìm hiểu về cuộc kháng chiến chống Pháp giai đoạn 1951 – 1954.

  • Nhận thức và tư duy lịch sử: Mô tả được những thắng lợi tiêu biểu của Việt Nam trên các mặt trận quân sự, kinh tế, văn hóa, ngoại giao trong giai đoạn 1951 – 1954; Nêu được ý nghĩa lịch sử, nguyên nhân thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 – 1954).

  • Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Vận dụng được bài học về chiến tranh nhân dân trong công cuộc bảo vệ Tổ quốc hiện nay.

3. Phẩm chất

  • Yêu nước: Khâm phục, tự hào về những thắng lợi của quân và dân ta đã đạt được trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp giai đoạn 1951 – 1954; Củng cố niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng. Từ đó, nhận thức được tình đoàn kết dân tộc, đoàn kết giữa ba nước Đông Dương, đoàn kết quốc tế; Sẵn sàng chiến đấu bảo vệ Tổ quốc.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC

1. Đối với giáo viên

  • Giáo án, SGK, SGV, SBT Lịch sử và Địa lí 9 – Kết nối tri thức (phần Lịch sử).

  • Hình ảnh, tư liệu sưu tầm về bài học Việt Nam kháng chiến chống thực dân Pháp giai đoạn 1951 – 1954.

  • Bài hát Chiến thắng Điện Biên (Nhạc và lời: Đỗ Nhuận, 1954), phim tài liệu Chiến thắng Điện Biên Phủ (sản xuất năm 1964).

  • Các lược đồ về hình thái chiến trường trên các mặt trận Đông – Xuân 1953 – 1954 và diễn biến chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954.

  • Phiếu học tập (giấy A0), nam châm dán Phiếu học tập, bút màu.

  • Máy tính, máy chiếu (nếu có).

2. Đối với học sinh

  • SGK, SBT Lịch sử và Địa lí 9 – Kết nối tri thức (phần Lịch sử).

  • Đọc trước nội dung bài học và sưu tầm tranh ảnh, tư liệu về bài học Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp kết thúc thắng lợi (1951 – 1954).

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo tâm thế cho HS, giúp đỡ HS ý thức được nhiệm vụ học tập, hứng thú với bài học mới.

b. Nội dung: GV cho HS quan sát Hình 15.1 và video chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ, yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Theo em, vì sao chiến thắng Điện Biên Phủ được đánh giá với tầm vóc vĩ đại, “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”?

c. Sản phẩm: Lý giải vì sao chiến thắng Điện Biên Phủ được đánh giá với tầm vóc vĩ đại, “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV trình chiếu hình ảnh, video kết hợp dẫn dắt: Hình ảnh dưới đây tái hiện một phần chiến thắng Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”.

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

Hình 15.1. Một phần của bức tranh toàn cảnh về chiến dịch Điện Biên Phủ

(được trưng bày ở Bảo tàng Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ)

https://www.youtube.com/watch?v=COG1itIE3Rw

- GV yêu cầu HS làm việc cặp đôi và trả lời câu hỏi: Theo em, vì sao chiến thắng Điện Biên Phủ được đánh giá với tầm vóc vĩ đại, “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”?

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS quan sát video, hình ảnh, vận dụng hiểu biết của bản thân và trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 1 – 2 lí giải vì sao chiến thắng Điện Biên Phủ được đánh giá với tầm vóc vĩ đại, “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận: Chiến thắng Điện Biên Phủ được đánh giá với tầm vóc vĩ đại, “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”, bởi:

+ Là đỉnh cao của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, tạo cơ sở căn bản và quyết định cho việc đi đến ký kết Hiệp định Giơ-ne-vơ về đình chỉ chiến sự ở Việt Nam.

+ Mở ra giai đoạn cách mạng mới, đưa miền Bắc quá độ lên chủ nghĩa xã hội, làm hậu phương vững chắc cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

+ Khẳng định đường lối kháng chiến đúng đắn, sáng tạo của Đảng và sự lớn mạnh, trưởng thành của Quân đội nhân dân Việt Nam.

+ Chấm dứt sự đô hộ của chủ nghĩa thực dân Pháp ở ba nước Đông Dương, mở đầu quá trình sụp đổ của chủ nghĩa thực dân cũ trên phạm vi toàn thế giới.

- GV dẫn dắt HS vào bài học: Điện Biên Phủ có dấu ấn sâu sắc về nhiều mặt đối với phong trào giải phóng dân tộc nửa sau thế kỉ XX, trở thành báu vật, niềm tự hào lớn lao đối với các dân tộc đang chiến đấu vì sự nghiệp giải phóng dân tộc khỏi chủ nghĩa thực dân. “Chiến thắng Điện Biên Phủ không những là niềm tự hào của nhân dân Việt Nam anh hùng, mà còn là di sản quý báu của phong trào cách mạng thế giới, nhất là phong trào giải phóng dân tộc, 30 năm qua những bài học và những kinh nghiệm quý báu của Điện Biên Phủ vẫn còn mang tính thời đại nóng hổi”. Để hiểu rõ hơn vì sao cụm từ “Điện Biên Phủ” – Việt Nam – đã trở thành niềm tự hào của nhiều dân tộc đang đấu tranh chống áp bức trên thế giới lúc bấy giờ? Chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay – Bài 15: Việt Nam kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược giai đoạn 1951 – 1954.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1. Tìm hiểu những thắng lợi tiêu biểu trên mặt trận chính trị, kinh tế, văn hóa

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS mô tả được những thắng lợi tiêu biểu trên mặt trận chính trị, kinh tế, văn hóa trong giai đoạn 1951 – 1954.

b. Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc nhóm, khai thác Hình 15.2, mục Em có biết, thông tin mục 1a – 1c SGK tr.73, 74 và hoàn thành Phiếu học tập số 1: Nêu một số thành tựu tiêu biểu trên mặt trận chính trị, kinh tế, văn hóa trong giai đoạn 1951 – 1954.

c. Sản phẩm: Phiếu học tập số 1 của HS về những thắng lợi tiêu biểu trên mặt trận chính trị, kinh tế, văn hóa trong giai đoạn 1951 – 1954.

d. Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV chia HS cả lớp thành 3 nhóm.

- GV giao nhiệm vụ cụ thể cho các nhóm:

Khai thác Hình 15.2, mục Em có biết, thông tin mục 1a – 1c SGK tr.73, 74 và hoàn thành Phiếu học tập số 1.

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

Hình 15.2. Đại hội đại biểu lần thứ II (1951)

họp tại Chiêm Hóa, Tuyên Quang

+ Nhóm 1: Tìm hiểu những thắng lợi tiêu biểu trên mặt trận chính trị.

+ Nhóm 2: Tìm hiểu những thắng lợi tiêu biểu trên mặt trận kinh tế.

+ Nhóm 3: Tìm hiểu những thắng lợi tiêu biểu trên mặt trận văn hóa.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

NHỮNG THẮNG LỢI TIÊU BIỂU TRÊN

MẶT TRẬN CHÍNH TRỊ, KINH TẾ, VĂN HÓA

Lĩnh vực

Thắng lợi tiêu biểu

Chính trị

Kinh tế

Văn hóa

- GV cung cấp thêm một số tư liệu cho HS (Đính kèm phía dưới Hoạt động 1).

- GV mở rộng kiến thức, yêu cầu HS cả lớp suy nghĩ và trả lời câu hỏi: Theo em, những thắng lợi trên mặt trận chính trị, kinh tế và văn hoá xã hội trong giai đoạn

1951 – 1954 có ý nghĩa gì đối với cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp?

- GV tổ chức cho HS chơi trò chơi “Nhà sử học thông thái”.

- GV phổ biến luật chơi cho HS:

+ HS chia làm 2 đội. HS thảo luận và trả lời câu hỏi ra bảng phụ trong thời gian 5 phút.

Câu hỏi: Em có đồng ý với quan điểm cho rằng: Tầm vóc vĩ đại của cuộc kháng chiến toàn dân đã tạo nền tảng cho một thời kì nở rộ của văn chương và nghệ thuật? Tại sao?

+ GV nhận xét, đánh giá câu trả lời của 2 đội và tuyên bố đội thắng cuộc.

- Kết thúc trò chơi, GV cho HS nghe bài hát Hò kéo pháo (nhạc sĩ Hoàng Vân).

https://www.youtube.com/watch?v=kN82zGrllss

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS khai thác tư liệu, thông tin trong mục và trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 3 nhóm lần lượt trình bày những thắng lợi trên mặt trận chính trị, kinh tế, văn hóa của Việt Nam trong giai đoạn 1951 – 1954 theo Phiếu học tập số 1.

- GV mời đại diện 1 – 2 HS trả lời câu hỏi mở rộng:

Những thắng lợi trên mặt trận chính trị, kinh tế và văn hoá xã hội trong giai đoạn 1951 – 1954 có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, tạo điều quan trọng cho những thắng lợi quan trọng trên mặt trận quân sự.

- GV mời đại diện 2 đội chơi trả lời câu hỏi trò chơi:

+ Nền văn chương và nghệ thuật Việt Nam kế thừa di sản văn hóa dân tộc, trên con đường cách mạng đã có những chuyển biến sâu sắc về chất, phát triển phong phú, mạnh mẽ, sâu rộng, in đậm tinh thần thời đại.

+ Cảm hứng chủ đạo của thời kì này là niềm tự hào về đất nước, quê hương, về truyền thống dân tộc, ca ngợi lòng yêu nước, ý chí bất khuất, tự lực, tự cường; tinh thần đoàn kết, dũng cảm, thông minh, sáng tạo và hào sảng của người dân.

+ Nhiều tác giả trở thành những chiến sĩ trên mặt trận tư tưởng, văn hóa với ý chí quyết tâm phục vụ kháng chiến, nhân dân. Các tác phẩm văn học, nghệ thuật luôn bám sát hiện thực và nhiệm vụ cách mạng; phản ánh sinh động thực tiễn đấu tranh; kịp thời động viên, cổ vũ toàn dân, toàn quân thi đua tăng gia sản xuất, lập nhiều chiến công, xây dựng đời sống văn hóa mới: tượng Chân dung Bác Hồ (1946) của nữ điêu khắc Nguyễn Thị Kim; Trường ca sông Lô (1947), bài hát Tiến về Hà Nội (1949) của nhạc sĩ Văn Cao; truyện ngắn Đôi mắt (1948) của nhà văn Nam Cao; bức tranh Bừa trên đồi (1953) của họa sĩ Tô Ngọc Vân; bài hát Hò kéo pháo (1954) của nhạc sĩ Hoàng Vân;...

+ Cuộc kháng chiến toàn dân đã tạo nên những thành tựu kì diệu về văn học - nghệ thuật trong thời kháng chiến chống Pháp (1945 - 1954), tạo điều kiện cho thời kì nở rộ của văn chương và nghệ thuật cách mạng với nhiều tác phẩm đỉnh cao sống mãi với thời gian.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, kết luận: Những thắng lợi trên mặt trận chính trị, kinh tế, văn hóa trong giai đoạn 1951 – 1954 đã tạo nên sức mạnh tổng hợp trong cuộc kháng chiến chống Pháp.

- GV mở rộng, liên hệ:

+ Từ lời kêu gọi thi đua ái quốc Chủ tịch Hồ Chí Minh, sau này đã có hàng chục phong trào thi đua như: Vững tay cày, chắc tay súng (1961), Thi đua sản xuất: Nhanh, nhiều, tốt, rẻ (1957); Phong trào phụ nữ 5 năm tốt (1964); Phong trào Ba đảm đang (1965); Phong trào cờ 3 nhất; Thanh niên 3 sẵn sàng.

+ “Thi đua ái quốc là: Diệt giặc đói - Diệt giặc dốt - Diệt giặc ngoại xâm. Cách làm là dựa vào lực lượng của dân, tinh thần của dân, để gây hạnh phúc cho dân”.

+ Lời kêu gọi của thi đua yêu nước của Bác vẫn vẹn nguyên giá trị, dẫn bước cho nhiều thế hệ người lao động hăng hái thi đua, dựng xây Tổ quốc.

- GV chuyển sang nội dung mới.

1. Những thắng lợi tiêu biểu trên mặt trận chính trị, kinh tế, văn hóa

a. Chính trị

b. Kinh tế

c. Văn hóa

Phiếu học tập số 1 về những thắng lợi tiêu biểu trên mặt trận chính trị, kinh tế, văn hóa trong giai đoạn 1951 – 1954 đính kèm phía dưới Hoạt động 1.

---Còn tiếp---