Giáo án Lịch sử 9 kết nối: Bài 19 Trật tự thế giới mới từ năm 1991 đến nay. Liên bang Nga và nước Mỹ từ năm 1991 đến nay

Giáo án Lịch sử 9 kết nối tri thức: Bài 19 Trật tự thế giới mới từ năm 1991 đến nay. Liên bang Nga và nước Mỹ từ năm 1991 đến nay. Bài được biên soạn đầy đủ, chỉn chu, chất lượng. File tải về là file word, giáo viên dễ dàng sử dụng, chỉnh sửa. Kênh có trọn bộ giáo án Word cả năm.

Nội dung chi tiết

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

CHƯƠNG 5: THẾ GIỚI TỪ NĂM 1991 ĐẾN NAY

BÀI 19: TRẬT TỰ THẾ GIỚI MỚI TỪ NĂM 1991 ĐẾN NAY. LIÊN BANG NGA VÀ NƯỚC MỸ TỪ NĂM 1991 ĐẾN NAY

(2 tiết)

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

  • Nhận biết được xu hướng và sự hình thành trật tự thế giới mới sau Chiến tranh lạnh.

  • Nêu được tình hình chính trị kinh tế của Liên bang Nga từ năm 1991 đến nay.

  • Nêu được tình hình chính trị kinh tế của nước Mỹ từ năm 1991 đến nay.

2. Năng lực

Năng lực chung:

  • Tự chủ và tự học: Khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập; tự lực làm những nhiệm vụ học tập được giao trên lớp và ở nhà.

  • Giao tiếp và hợp tác: Hợp tác và giao tiếp với các bạn trong các nhiệm vụ học tập.

  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Phát hiện được vấn đề từ các nhiệm vụ học tập và tìm cách giải quyết chúng.

Năng lực riêng:

  • Tìm hiểu lịch sử: Biết cách sưu tầm và khai thác tư liệu để nhận biết được xu hướng và sự hình thành trật tự thế giới mới sau Chiến tranh lạnh cũng như tình hình chính trị, kinh tế của Liên bang Nga và nước Mỹ từ năm 1991 đến nay.

  • Nhận thức và tư duy lịch sử: Nhận biết được xu hướng và sự hình thành trật tự thế giới mới sau Chiến tranh lạnh; Nêu được tình hình chính trị kinh tế của Liên bang Nga từ năm 1991 đến nay; Nêu được tình hình chính trị kinh tế của nước Mỹ từ năm 1991 đến nay.

  • Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Vận dụng được kiến thức đã học để nêu thời cơ và thách thức của xu thế hình thành trật tự thế giới mới từ sau Chiến tranh lạnh đối với Việt Nam trong xây dựng và phát triển đất nước.

3. Phẩm chất

  • Yêu nước: Ủng hộ hòa bình, phê phán chiến tranh, xung đột, chống chủ nghĩa bá quyền.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC

1. Đối với giáo viên

  • Giáo án, SGK, SGV, SBT Lịch sử và Địa lí 9 – Kết nối tri thức (phần Lịch sử).

  • Một số tư liệu, hình ảnh về xu hướng và sự hình thành trật tự thế giới mới sau Chiến tranh lạnh, tình hình chính trị, kinh tế của Liên bang Nga và nước Mỹ từ năm 1991 đến nay.

  • Phiếu học tập (giấy A0), nam châm dán Phiếu học tập, bút màu.

  • Máy tính, máy chiếu (nếu có).

2. Đối với học sinh

  • SGK, SBT Lịch sử và Địa lí 9 – Kết nối tri thức (phần Lịch sử).

  • Đọc trước nội dung bài học và sưu tầm tranh ảnh, tư liệu về bài học Trật tự thế giới mới từ năm 1991 đến nay. Liên Bang Nga và nước Mỹ từ năm 1991 đến nay.

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo tâm thế cho HS, giúp đỡ HS ý thức được nhiệm vụ học tập, hứng thú với bài học mới.

b. Nội dung: GV trích dẫn lời phát biểu về Chiến tranh lạnh của M. Goóc-ba-chốp và yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Theo em, điều gì mà Tổng thống Mỹ G. Bu-sơ và Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô M. Goóc-ba-chốp muốn “để lại quá khứ”? Những gì sẽ tiếp diễn sau khi quá khứ đó khép lại?

c. Sản phẩm: Quá khứ và những điều sẽ tiếp sau khi Chiến tranh lạnh kết thúc.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV dẫn dắt kết hợp trình chiếu hình ảnh: Trong cuộc gặp gỡ không chính thức tại Man-ta (ngày 3/12/1989), Tổng thống Mỹ G. Bu-sơ và Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô M. Goóc-ba-chốp tuyên bố Chiến tranh lạnh đã đi đến hồi kết, tất cả nên để lại quá khứ.

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Theo em, điều gì mà Tổng thống Mỹ G. Bu-sơ và Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô M. Goóc-ba-chốp muốn “để lại quá khứ”?

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

Hình 19.1. Tổng thống Mỹ G. Bu-sơ (cha) và Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô M. Goóc-ba-chốp

tại Man-ta (1989)

Những gì sẽ tiếp diễn sau khi quá khứ đó khép lại?

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS quan sát hình ảnh, vận dụng kiến thức đã học và trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 1 – 2 HS nêu quá khứ và những điều sẽ tiếp sau khi Chiến tranh lạnh kết thúc.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận:

+ Điều mà Tổng thống Mỹ G. Bu-sơ và Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô M. Goóc-ba-chốp muốn “để lại quá khứ” là: sự hận thù lâu dài, chạy đua vũ trang, nghi ngờ, đấu tranh về tâm lí và ý thức hệ.

+ Sau khi quá khứ khép lại, trật tự thế giới mới sẽ hình thành.

- GV dẫn dắt HS vào bài học: Ngày 3/l2/1989, trong cuộc gặp gỡ không chính thức tại đảo Man-ta, Tổng Bí thư Liên Xô M. Goóc-ba-chốp và Tổng thống Mỹ G. Bu-sơ đã tuyên bố sự hận thù lâu dài là nguyên nhân của Chiến tranh lạnh đã đi đến hồi kết. Phản ánh sự kiện này, trang bìa Tạp chí Time, trong số ra vào tháng 12/1989, đăng hình ảnh hai lãnh đạo Xô - Mỹ và dòng chữ “Xây dựng thế giới mới”. Vậy, trong sự thay đổi đó của lịch sử, trật tự thế giới mới đã được hình thành như thế nào? Tình hình chính trị kinh tế của Liên bang Nga và Mỹ từ năm 1991 đến nay ra sao? Chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay – Bài 19: Trật tự thế giới mới từ năm 1991 đến nay. Liên Bang Nga và nước Mỹ từ năm 1991 đến nay.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1. Tìm hiểu về xu hướng vận động và sự hình thành trật tự thế giới từ năm 1991 đến nay

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS trình bày được xu hướng và sự hình thành trật tự thế giới mới sau Chiến tranh lạnh.

b. Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc cá nhân/cặp đôi, khai thác Hình 19.2, mục Em có biết, thông tin mục 1 SGK tr.97, 98 và trả lời câu hỏi:

- Trình bày xu hướng và sự hình thành trật tự thế giới mới sau Chiến tranh lạnh.

- Vì sao từ năm 1991 đến nay, Mỹ không thể thiết lập trật tự đơn cực?

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về xu hướng và sự hình thành trật tự thế giới mới sau Chiến tranh lạnh.

d. Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, đọc thông tin mục 1 SGK tr.97, 98 và thực hiện nhiệm vụ: Tìm những từ khóa thể hiện xu thế vận động của tình hình thế giới sau Chiến tranh lạnh (từ năm 1991 đến nay).

Gợi ý: đối đầu dần được thay thế bằng hòa hoãn, điều chỉnh chiến lược phát triển kinh tế, tích cực tham gia liên kết kinh tế, hòa bình là xu thế chủ đạo,…

- GV yêu cầu HS tiếp tục thảo luận cặp đôi, tổng hợp những từ khóa vừa tìm được và trả lời câu hỏi: Trình bày xu hướng và sự hình thành trật tự thế giới mới sau Chiến tranh lạnh.

- GV nêu câu hỏi gợi mở cho HS thảo luận:

+ Trật tự thế giới trong khoảng thời gian từ năm 1945 đến năm 1991 gồm mấy “cực” chính?

+ Sự kiện Liên Xô sụp đổ (1991) cho thấy điều gì?

+ Xác định vị thế của những quốc gia, khu vực sau: Mỹ, Liên minh châu Âu (EU), Nhật Bản, Trung Quốc và Liên bang Nga.

- GV cung cấp thêm một số tư liệu cho HS (Đính kèm phía dưới Hoạt động 1).

- GV hướng dẫn HS đọc mục Em có biết SGK tr.97 để tìm hiểu về Trật tự thế giới hai cực I-an-ta (1945 – 1991), thế giới bị chi phối bởi hai cực – hai siêu cường Mỹ và Liên Xô.

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

Tranh biếm họa về Trật tự thế giới hai cực I-an-ta

(1945 – 1991)

- GV mở rộng kiến thức, yêu cầu HS tiếp tục làm việc cặp đôi, khai thác Hình 19.2 và trả lời câu hỏi: Vì sao từ năm 1991 đến nay, Mỹ không thể thiết lập trật tự đơn cực?

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

Hình 19.2. Tranh biếm họa về cạnh tranh

thương mại Mỹ - Trung Quốc

- GV cho HS liên hệ, vận dụng thực tế và trả lời câu hỏi: Nêu một số biểu hiện của xu hướng quốc tế hóa, toàn cầu hóa, xung đột cục bộ, nội chiến, bất ổn,… hiện nay.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS khai thác thông tin trong mục, tư liệu do GV cung cấp và trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 1 – 2 HS trình bày xu hướng và sự hình thành trật tự thế giới mới sau Chiến tranh lạnh.

- GV mời đại diện 1 – 2 HS trả lời câu hỏi mở rộng:

Từ năm 1991 đến nay, Mỹ không thể thiết lập trật tự đơn cực, bởi: từ đầu thế kỉ XXI, nhiều quốc gia, khu vực vươn lên cạnh tranh với Mỹ.

+ EU ngày càng lớn mạnh với quá trình liên kết sâu rộng.

+ Nhật Bản đang tìm cáchđạt được vị thế chính trị tương xứng.

+ Liên bang Nga - quốc gia kế thừa chủ yếu tiềm lực, địa vị quốc tế của Liên Xô đang phục hồi và trỗi dậy.

+ Đặc biệt, Trung Quốc – nền kinh tế lớn thứ hai thế giới (sau Mỹ) – từ năm 2010, đã và đang là đối thủ cạnh tranh quyết liệt vị thế siêu cường.

- GV mời đại diện 1 – 2 HS trả lời câu hỏi liên hệ, vận dụng:

Một số biểu hiện của xu hướng quốc tế hóa, toàn cầu hóa, xung đột cục bộ, nội chiến, bất ổn,… hiện nay:

+ Sự xuất hiện của các công ty xuyên quốc gia, các tập đoàn toàn cầu ở Việt Nam: Samsung, Facebook, Youtube, MacDonald,….

Video: Samsung xác định Việt Nam là cứ điểm toàn cầu quan trọng.

https://www.youtube.com/watch?v=rM0uqVEOLOo

+ Xu hướng cục bộ, nội chiến, bất ổn,… tiếp tục diễn ra: xung đột Nga – U-crai-na, chiến tranh ở vùng Trung Đông giữa I-xra-en với lực lượng Ha-mát, nội chiến ở Mi-an-ma,…

Video: Nga – U-crai-na một năm xung đột.

https://www.youtube.com/watch?v=oCmcbKgXl8g (từ đầu đến 4p55).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận: Sau Chiến tranh lạnh, sự đối đầu dần được thay bằng xu thế đối thoại. Sự chuyển biến đó dẫn đến một trật tự thế giới mới dần được hình thành theo xu hướng đa cực, nhiều trung tâm với sự cạnh tranh của các cường quốc như: Mỹ, một số nước thuộc Liên minh châu Âu (EU), Nhật Bản, Trung Quốc và Liên bang Nga.

- GV chuyển sang nội dung mới.

1. Xu hướng vận động và sự hình thành trật tự thế giới từ năm 1991 đến nay

- Xu hướng đối đầu trong Chiến tranh lạnh dần được thay thế bằng xu thế đối thoại, hoà hoãn,...

+ Các quốc gia lấy kinh tế làm trọng tâm, tích cực tham gia liên kết kinh tế trong các tổ chức khu vực và quốc tế.

+ Hoà bình là xu thế chủ đạo (nội chiến, xung đột dân tộc, sắc tộc, tôn giáo vẫn diễn ra ở một số khu vực).

- Một trật tự thế giới mới đang dần hình thành theo xu hướng đa cực: nhiều trung tâm với sự cạnh tranh của các cường quốc (Mỹ, Liên minh châu Âu - EU, Nhật Bản, Trung Quốc và Liên bang Nga).

Tư liệu 1: Xu hướng vận động và sự hình thành trật tự thế giới từ năm 1991 đến nay.

1.1. “….Sau thời kì tăng trưởng dài trong thập niên 1990, GDP của Mỹ chiếm khoảng 30% GDP toàn cầu, trong khi dân số Mỹ chỉ chiếm 4,7% dân số thế giới. Năm 2000 […], sức mạnh tổng hợp của Mỹ (gồm 7 lĩnh vực: kinh tế, quân sự, khoa học công nghệ, tài nguyên thiên nhiên, chính trị, xã hội và ảnh hưởng trên trường quốc tế) lớn hơn 2 lần Nhật Bản và hơn 3 lần Trung Quốc”.

1.2. “Đã đến lúc các quốc gia, khu vực phải đưa ra quyết định của mình. Họ phải lựa chọn đứng về phía chúng ta hoặc đứng về phía bọn khủng bố. Kể từ ngày hôm nay, bất kì quốc gia nào tiếp tục che giấu và hỗ trợ khủng bố sẽ bị nước Mỹ xem như kẻ thù”.

(Tổng thống G. U. Bu-sơ phát biểu về sự kiện 11/9

trước Quốc hội Mỹ, ngày 20/9/2001)

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

Tòa nhà Trung tâm Thương mại thế giới

ở Niu Oóc lúc 9 giờ sáng ngày 11/9/2001

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

Người dân Mát-xcơ-va theo dõi

M. Goóc-ba-chốp đọc tuyên bố từ chức Tổng thống Liên Xô qua truyền hình (25/12/1991)

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

Ngày 3/1/1993, Tổng thống Bu-sơ và Tổng thống B.En-xin bắt tay sau khi kí Hiệp ước START-II cắt giảm hai phần ba kho vũ khí hạt nhân của hai nước

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

Sự xuất hiện của các công ty xuyên quốc gia, các tập đoàn toàn cầu

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

Trung Quốc đã và đang là đối thủ cạnh tranh quyết liệt

vị thế siêu cường với Mỹ

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

Đối mặt với lệnh hạn chế xuất khẩu của Mỹ, Trung Quốc đang đẩy mạnh các ngành sản xuất công nghệ cao

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

Liên minh châu Âu (EU) – Tổ chức thương mại hàng đầu thế giới

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

Trụ sở của Liên minh châu Âu

ở Brúc-xen (Bỉ)

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

Thành phố Tô-ky-ô là trung tâm kinh tế - tài chính lớn nhất của Nhật Bản,

toàn cầu và là vùng đô thị có GDP

lớn nhất thế giới

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

Thủ tướng Nga V. Pu-tin tuyên bố chính sách trừng phạt kinh tế

chớp nhoáng của phương Tây

đối với Nga thất bại

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

Xe quân sự I-xra-en

gần biên giới Li Băng

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

Nội chiến Mi-an-ma - Những gì

còn lại sau cuộc giao tranh giữa Tatmadaw và PDF ở bang Rakhin

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

Tổng thư ký Liên hợp quốc

Antonio Guterres tiếp tục kêu gọi ngừng bắn ở Ga-da

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

Ghế gãy – tác phẩm điêu khắc được đặt trước tòa nhà Liên hợp quốc tại Giơ-ne-vơ, Thụy Sĩ, nhắc nhở trách nhiệm của các quốc gia trong việc duy trì một thế giới không có chiến tranh

Video: Thị trường việc làm và kinh tế Mỹ.

https://www.youtube.com/watch?v=H3LH1aO_HFM

Video: Kinh tế Trung Quốc: Vượt kỳ vọng?

https://www.youtube.com/watch?v=MI-w1Mhfpac

Video: Kinh tế Nhật Bản phục hồi vượt kỳ vọng

https://www.youtube.com/watch?v=0rhT2QzBxR8

Video: EU thúc đẩy chuyển đổi và phục hồi kinh tế.

https://www.youtube.com/watch?v=lJ62Fm-FAKM

Video: Kinh tế Nga lần đầu ghi nhận tăng trưởng sau một năm.

https://www.youtube.com/watch?v=WEVbSbNirqQ

---Còn tiếp---