NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI BÀI HỌC MỚI!

KHỞI ĐỘNG

Trò chơi “Xếp hình”

• HS dùng bút xếp hình tam giác và hình tứ giác.
• HS thực hiện theo nhóm đôi, mỗi em xếp một hình.
• Nhóm nào xếp xong trước và xếp đúng được cả lớp vỗ tay.

BÀI 19: HÌNH TAM GIÁC, HÌNH TỨ GIÁC. HÌNH CHỮ NHẬT, HÌNH VUÔNG

Tiết 1: HÌNH TAM GIÁC, HÌNH TỨ GIÁC

KHÁM PHÁ

• Khi nối điểm A với điểm B thì thu được hình gì?
• Nối điểm A với điểm C để thu được đoạn thẳng AC và nối điểm B với điểm C để thu được đoạn thẳng BC. Hình thu được là hình gì?

Ghi nhớ

Hình tam giác ABC có:

• 3 ba đỉnh là A, B, C.
• 3 cạnh là AB, BC, CA.
• 3 góc là góc đỉnh A, góc đỉnh B, góc đỉnh C.
• Thảo luận theo nhóm đôi, kể tên các đỉnh, các cạnh và các góc của hình tứ giác.
• Từ đó rút ra nhận xét về số đỉnh, số cạnh, số góc của hình tứ giác.

Ghi nhớ

Hình tứ giác MNPQ có:

• 4 đỉnh là M, N, P, Q;
• 4 cạnh là MN, NP, PQ, QM;
• 4 góc là góc đỉnh M, góc đỉnh N, góc đỉnh P, góc đỉnh Q.

KẾT LUẬN

• Hình tam giác có 3 đỉnh, 3 cạnh và 3 góc.
• Hình tứ giác có 4 đỉnh, 4 cạnh và 4 góc.

LUYỆN TẬP

BT1

Nêu tên các đỉnh, các cạnh của tam giác dưới đây (theo mẫu).

BT2

Nêu tên các hình tam giác và các hình tứ giác có trong hình dưới đây:

• Có 3 hình tam giác là: ADC, ABC và BCE.
• Có 3 hình tứ giác là: ABCD, ABEC và ABED.

BT3

Mai đánh dấu một số điểm trên tờ giấy màu (như hình vẽ). Qua hai điểm trong các điểm đã đánh dấu, Mai có thể cắt tờ giấy theo đoạn thẳng nào để được:

1. a) 2 hình tứ giác?
2. b) 1 hình tam giác và 1 hình tứ giác?
3. a) Cắt tờ giấy theo đoạn thẳng MN;
4. b) Cắt tờ giấy theo đoạn thẳng AN. Mai có thể có thêm các cách sau: Cắt theo đoạn thẳng BN, DM hoặc CM. Như vậy, có tất cả 4 cách cắt.

VẬN DỤNG

Em có biết một loại lương thực mà tên gọi từ tam giác?

Nước ta có một vùng đất trồng lúa rộng lớn có hình dạng gần như một tứ giác, thường được gọi là tứ giác Long Xuyên. Bốn đỉnh góc của tứ giác này ứng với bốn thành phố: Châu Đốc, Long Xuyên, Rạch Giá và Hà Tiên.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

Ôn tập kiến thức đã học

Hoàn thành bài tập SBT

Xem trước bài tập Tiết 2: Hình chữ nhật, hình vuông

BÀI 19: HÌNH TAM GIÁC, HÌNH TỨ GIÁC. HÌNH CHỮ NHẬT, HÌNH VUÔNG

Tiết 2: HÌNH CHỮ NHẬT, HÌNH VUÔNG

Trò chơi “Ai tinh mắt thế?”

Chia lớp thành 4 nhóm tương ứng với 4 tổ:

• Nhóm 1 + Nhóm 3: Chọn và lấy về nhóm mình hình ảnh có dạng hình chữ nhật.
• Nhóm 2 + Nhóm 4: Chọn và lấy về nhóm mình hình ảnh có dạng hình vuông.

(1HS thực hiện 1 lượt chỉ được chọn 1 hình ảnh)

KHÁM PHÁ

Các góc của hình chữ nhật có là góc vuông không?

Các góc của hình chữ nhật là góc vuông.

Ghi nhớ

Hình chữ nhật ABCD có:

• 4 đỉnh, 4 cạnh, 4 góc vuông
• 2 cạnh dài AB và DC có độ dài bằng nhau, viết là AB = DC; 2 cạnh ngắn AD và BC có độ dài bằng nhau, viết là AD = BC.
• Độ dài cạnh dài gọi là chiều dài. Độ dài cạnh ngắn gọi là chiều rộng.

Lưu ý

Cần sử dụng các cụm từ “chiều dài”, “chiều rộng” cho đúng. Chẳng hạn, nói AB là chiều dài là không đúng mà AB gọi là cạnh dài, độ dài của AB mới gọi là chiều dài.

Thảo luận nhóm và thực hiện yêu cầu:

• Hình vuông có bao nhiêu cạnh?
• Nhận xét về đặc điểm độ dài các cạnh của hình vuông.

Hình vuông MNPQ có:

• 4 đỉnh;
• 4 góc vuông;
• 4 cạnh bằng nhau.

Có một hình vuông, biết độ dài 1 cạnh, em sẽ biết gì?

Biết độ dài 3 cạnh còn lại

Ghi nhớ

• Hình chữ nhật có 4 đỉnh, 4 góc vuông, 2 cạnh dài có độ dài bằng nhau và 2 cạnh ngắn có độ dài bằng nhau.
• Độ dài cạnh dài gọi là chiều dài, độ dài cạnh ngắn gọi là chiều rộng.
• Hình vuông có 4 đỉnh, 4 góc vuông và 4 cạnh bằng nhau.

LUYỆN TẬP

BT1

1. a) Trong các hình dưới đây, hình nào là hình vuông?
2. b) Trong các hình dưới đây, hình nào là hình chữ nhật?

BT2

Bằng cách đo trên hình vẽ, hình vuông ABCD có độ dài cạnh là cm; hình chữ nhật MNPQ có chiều dài là . cm và chiều rộng là cm.

BT3

Chọn câu trả lời đúng.

Để cắt tờ giấy như hình bên thành một hình vuông, Rô-bốt cần cắt theo đoạn thẳng nào dưới đây?

1. Đoạn thẳng MQ B. Đoạn thẳng PN
2. Đoạn thẳng PQ D. Đoạn thẳng MN

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

Ôn tập các kiến thức đã học

Làm các bài tập trong SBT

Đọc và xem trước các bài tập Tiết 3: Luyện tập

BÀI 19: HÌNH TAM GIÁC, HÌNH TỨ GIÁC. HÌNH CHỮ NHẬT, HÌNH VUÔNG

Tiết 3: LUYỆN TẬP

KHỞI ĐỘNG

Em hãy đọc tên hình, xác định các đỉnh, cạnh góc của tam giác, tứ giác, hình chữ nhật đó.

LUYỆN TẬP

BT1

Nhà các bạn dế mèn, dế trũi, châu chấu voi và xén tóc ở bốn đỉnh của hình chữ nhật ABCD (như hình vẽ). Biết rằng BC = 13 dm, CD = 20 dm.

1. a) Nhà dế mèn cách nhà xén tóc bao nhiêu đề-xi-mét?
2. b) Nhà dế mèn cách nhà dế trũi bao nhiêu đề-xi-mét?

Giải

Vì ABCD là hình chữ nhật nên AD = BC = 13 dm; AB = CD = 20 dm.

1. a) Nhà dế mèn cách nhà xén tóc 13 dm.
2. b) Nhà dế mèn cách nhà dế trũi 20 dm.

Em hãy giúp Dế mèn tìm đường ngắn nhất đi qua nhà tất cả các bạn (qua nhà mỗi bạn 1 lần) rồi quay về nhà mình và tính độ dài đường đi đó.

C1: Dế mèn đi đến nhà Dế trũi, sau đó qua nhà Châu chấu voi, rồi đến nhà Xén tóc và trở về nhà:

AB + BC + CD + DA = 20 + 13 + 20 + 13 = 66 (dm)

C2: Dế mèn đi đến nhà Xén tóc, sau đó qua nhà Châu chấu voi, rồi đến nhà Dế trũi và trở về nhà:

AD + DC + CB + BA = 13 + 20 + 13 + 20 = 66 (dm)

BT2

Một con đường thẳng nối từ địa điểm A đến địa điểm B. Do đoạn đường CD bị hỏng nên người ta phải làm một đường tránh CMND có kích thước như hình vẽ. Biết CDNM là hình chữ nhật.

1. a) Độ dài đoạn đường CD là km.
2. b) Chọn câu trả lời đúng

Đi từ địa điểm A đến địa điểm B theo đường tránh dài hơn đi theo đường thẳng bao nhiêu ki-lô-mét?

1. 1 km B. 3 km C. 2 km

BT3

Với 6 que tính, Rô-bốt xếp được một hình chữ nhật như hình bên.

Sử dụng 10 que tính, em hãy xếp một hình chữ nhật. Em tìm được mấy cách xếp?

Giải

Ta có các cách xếp như sau:

VẬN DỤNG

Để biết mỗi cạnh mặt bàn hình vuông dài bao nhiêu, em sẽ đo thế nào?

Để biết chiều dài và chiều rộng khung cửa sổ hình chữ nhật của lớp mình, em sẽ đo thế nào?

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

1. Làm bài tập trong SBT
2. Đọc và xem trước Bài 20. Thực hành vẽ góc vuông, vẽ đường tròn, hình vuông, hình chữ nhật và vẽ trang trí.

CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ THEO DÕI BÀI GIẢNG!