Đề bài: Dựa vào văn bản “Những nét đặc sắc trên “đất vật” Bắc Giang”, giới thiệu một số quy tắc, luật lệ của hoạt động đấu vật ở Bắc Giang hoặc ở địa phương em.

Bài tham khảo 1:

“Mình về đằng ấy mà xa

Thì về Vĩnh Mộ với ta cho gần

Vĩnh Mộ có tục hát Xoan

Có hội thi vật đầu tuần tháng giêng.”

Câu ca như lời mời gọi, luôn tồn tại trong tâm trí mỗi người dân quê hương Cao Xá, Phú Thọ. Miền quê ấy có hội vật đuổi giải. Từ bao đời nay, hội vật luôn có sức lôi cuốn trai tráng các xã, các vùng lân cận và du khách thập phương tìm về để đọ tài đua sức.

Hội vật đuổi giải đình Vĩnh Mộ là một lễ hội truyền thống đặc sắc của người dân thôn Vĩnh Tề, xã Cao Xá, huyện Lâm Thao, với nhiều quy tắc và luật lệ được duy trì từ đời này qua đời khác. Lễ hội diễn ra vào mùng 7 tháng giêng hàng năm, kéo dài suốt 5 ngày, thu hút đông đảo trai tráng các vùng lân cận và du khách thập phương.

Khác với các môn thể thao đòi hỏi trí tuệ, đấu vật hoàn toàn thuộc về sức mạnh và lòng dũng cảm, là hoạt động giao đấu thể hiện tinh thần thượng võ của nam giới. Hội vật đuổi giải Vĩnh Mộ không chỉ là nơi thể hiện tài năng của các đô vật mà còn là dịp để người dân thể hiện lòng kính trọng đối với Thành Hoàng làng Nguyễn Văn Kỳ, một vị tướng tài ba thời Hùng Duệ Vương.

Mỗi năm, sáng mồng 6 tết, cả làng cùng nhau tổng vệ sinh đường làng ngõ xóm để chuẩn bị cho ngày lễ hội. Sáng mồng 7 tháng giêng, lễ mở cửa đình và khai mạc hội vật diễn ra. Các đô vật tập trung tại đình Lớn, trong không khí náo nhiệt, với tiếng trống chiêng rộn ràng và cờ xí rợp trời. Sau lễ tế Thành Hoàng, các cuộc thi đấu bắt đầu. Cuộc thi diễn ra từ ngày 7 đến ngày 9 tháng giêng tại đình làng Giang, sau đó những đô vật chiến thắng sẽ tham dự vật đuổi giải tại đình làng Nguyễn.

Ngày 10 tháng giêng, kiệu được rước về đình làng Nguyễn và các trận đấu chung kết diễn ra. Ở đây, chỉ có một người thắng cuộc, gọi là người vuốt giải, sẽ ngồi xếp chân vòng tròn, vuốt giải và thách đố ai dám vào vật với mình. Nếu đến chiều 11 tháng giêng không có ai vào vật, người giữ giải sẽ trở thành vô địch.

Điểm đặc biệt của hội vật Vĩnh Mộ là phần đuổi giải, diễn ra khi không còn ai dám vào vật với người thắng tuyệt đối. Giải vật được treo trên cột cờ, và người thắng cuộc phải trèo lên giật lấy giải rồi chạy ra khỏi làng, trong khi dân làng cầm gậy gộc, giáo mác đuổi theo. Người đoạt giải phải nhảy xuống nước mới được xem là thoát, không được quay mặt lại vì nếu quay lại sẽ bị dân làng đánh đòn do mang ý nghĩa xấu về phong thủy. Phần đuổi giải này mang ý nghĩa ca ngợi chiến thắng của quân dân thời ngài Kỳ và cũng là một phong tục đầu năm để cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu.

Hội vật đuổi giải đình Vĩnh Mộ không chỉ là một dịp để các đô vật đọ sức, mà còn là một nét văn hóa đặc sắc, góp phần gìn giữ và phát huy truyền thống thượng võ, tạo nên không khí vui tươi, đoàn kết trong cộng đồng dân cư.

Bài tham khảo 2:

Lễ hội đua ghe Ngo của người Khmer, một phần của lễ hội Oóc om bóc, là một sự kiện văn hóa đặc sắc mang đậm tín ngưỡng và truyền thống của dân tộc. Nguồn gốc của lễ hội này vẫn chưa được xác định rõ ràng, nhưng trong dân gian lưu truyền nhiều truyền thuyết liên quan, bao gồm câu chuyện về tiền kiếp của đức Phật Thích Ca Mâu Ni.

Lễ hội Oóc om bóc diễn ra vào đêm trước rằm tháng "Ka-đắk" (tức ngày 15 tháng Mười âm lịch) - thời điểm kết thúc mùa Hạ và bắt đầu mùa thu hoạch. Lễ vật cúng trăng gồm cốm dẹp, dừa, mía, khoai mì, khoai môn... Đây là dịp người Khmer bày tỏ lòng tri ân với các vị Thần, đặc biệt là Thần Nước và Thần Đất, cầu mong sự tha thứ và ban phước cho mùa màng tươi tốt.

Trong lễ hội, đua ghe Ngo là sự kiện trọng tâm với sự tham gia của nhiều đội đua đến từ các tỉnh khu vực đồng bằng sông Cửu Long. Ghe Ngo, ban đầu là thuyền độc mộc làm từ cây sao, đã được cải tiến thành những chiếc thuyền dài từ 30-31m, chứa từ 55-60 người. Ghe được chạm trổ và sơn màu sắc sặc sỡ, tượng trưng cho vẻ đẹp và sức mạnh.

Người Khmer tin rằng ghe Ngo là vật thiêng, việc làm lễ trước mỗi cuộc đua là bắt buộc để kêu gọi Thần linh trợ giúp. Lễ hạ thủy ghe Ngo, diễn ra trước cuộc đua khoảng một tuần, bao gồm việc thầy cúng làm lễ, sư sãi đọc kinh cầu an, và các tay đua thề nguyện đoàn kết. Các đội đua phải tập luyện chăm chỉ để đảm bảo sự dẻo dai và phối hợp nhịp nhàng.

Đội đua thường có 70-80 người, với ba người điều khiển quan trọng. Họ phải phối hợp nhịp nhàng theo hiệu lệnh của người giữ nhịp. Trước ngày đua, các đội làm lễ xuất quân, có sự tham gia của chính quyền, sư sãi và người dân. Cuộc đua diễn ra trên một đoạn sông, các đội phải tuân thủ quy định nghiêm ngặt để tránh vi phạm.

Hội đua ghe Ngo diễn ra trong hai ngày, từ vòng loại đến chung kết. Các ghe xuất phát theo thứ tự bốc thăm, với quy định nghiêm ngặt về vị trí và cách thức xuất phát. Cuộc đua diễn ra trong tiếng hò reo, cổ vũ của khán giả, tạo nên không khí sôi động và hào hứng. Kết thúc cuộc đua, đội thắng cuộc được trao giải trong sự vui mừng của tất cả mọi người.

Ngoài đua ghe Ngo, lễ hội Oóc om bóc còn có các hoạt động thả đèn gió, thả đèn nước, cờ ốc, bi sắt, múa rom vông, rong leo... thu hút sự tham gia của đông đảo người dân. Hội đua ghe Ngo không chỉ thể hiện lòng tri ân và cầu xin sự ban phước của Thần linh mà còn phản ánh ước nguyện về một cuộc sống an lành, thịnh vượng.

Đây là dịp để cộng đồng rèn luyện tính tập thể, tinh thần kỷ luật, ý chí vươn lên, và tình đoàn kết. Lễ hội đua ghe Ngo là niềm tự hào dân tộc, góp phần bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống của người Khmer.