Đề bài: Phân tích đặc điểm hình ảnh cây tre trong "Cây tre Việt Nam".

Bài tham khảo 1:

Trong tác phẩm văn học, sáng tạo nghệ thuật quan trọng, đặc sắc nhất, nhiều khi không phải ở hình tượng con người mà ở hình tượng đồ vật, sự vật: một thứ thuốc chữa bệnh quái lạ (Thuốc – Lỗ Tấn), một bức thư pháp đẹp và quý (Chữ người tử tù – Nguyễn Tuân), một cây đàn huyền thoại (Đàn ghi ta của Lor-ca – Thanh Thảo)… Đó là những đồ vật, sự vật mang ý nghĩa biểu trưng cho nhận thức, nhân cách, ý chí, khát vọng, số phận,… của con người. Hình ảnh cây tre trong “Cây tre Việt Nam” của Thép Mới cũng mang ý nghĩa như vậy. Trong bài viết, nhà văn Thép Mới đã miêu tả cây tre với những hình ảnh đặc trưng, qua đó ca ngợi vẻ đẹp và phẩm chất cao quý của tre, đồng thời thể hiện niềm tự hào về con người Việt Nam.

Dưới ngòi bút tài hoa của nhà văn Thép Mới, hình ảnh cây tre hiện lên trong bài văn "Cây tre Việt Nam" như một biểu tượng cho vẻ đẹp tâm hồn và khí chất của người dân Việt Nam. Tác giả đã tập trung miêu tả những đặc điểm nổi bật của cây tre, từ đó khẳng định giá trị tinh thần to lớn của nó.

Về thân hình, cây tre được miêu tả là "mọc thẳng", "mọc thẳng hàng", "mọc đùm bọc nhau". Những hình ảnh này không chỉ thể hiện vẻ đẹp về hình thức mà còn là biểu tượng cho tinh thần đoàn kết, gắn bó, tương trợ lẫn nhau của người Việt Nam. Tác giả còn sử dụng những từ ngữ như "cao vút", "ngút ngàn" để miêu tả tầm vóc của cây tre, qua đó thể hiện sức sống mãnh liệt, kiên cường, không khuất phục trước khó khăn của dân tộc. Màu sắc của cây tre cũng được miêu tả là "màu xanh tươi", "màu nhũn nhặn", thể hiện sự thanh tao, giản dị, gần gũi với thiên nhiên của cây tre và con người Việt Nam. Lá tre được miêu tả là "nhỏ, nhọn, dài", thể hiện sự tinh tế, tỉ mỉ, chăm chỉ của người Việt Nam. Đặc biệt, lá tre còn được miêu tả là "xanh quanh năm", thể hiện sức sống mãnh liệt, bền bỉ của cây tre và con người Việt Nam. Thân tre được ví như "thép", thể hiện sự kiên cường, bất khuất của dân tộc Việt Nam trước kẻ thù. Bên cạnh đó, tre còn được miêu tả là "dẻo dai, vững chắc", thể hiện sự linh hoạt, thích nghi với mọi hoàn cảnh của người Việt Nam. Qua những miêu tả sinh động về vẻ đẹp hình ảnh của cây tre, tác giả đã khẳng định giá trị tinh thần to lớn của nó. Cây tre không chỉ là một loài cây bình dị, gắn bó với đời sống con người Việt Nam mà còn là biểu tượng cho những phẩm chất tốt đẹp của dân tộc: đoàn kết, kiên cường, bất khuất, linh hoạt và thích nghi với mọi hoàn cảnh.

Bên cạnh vẻ đẹp hình ảnh, cây tre trong bài văn "Cây tre Việt Nam" của Thép Mới còn mang những phẩm chất cao quý, tượng trưng cho khí chất của người Việt Nam. Tác giả đã ví von cây tre "thanh cao, giản dị, chí khí như người" để thể hiện những phẩm chất tốt đẹp của con người Việt Nam. Tre mọc "thẳng", "mọc thẳng hàng", "mọc đùm bọc nhau" thể hiện tinh thần đoàn kết, gắn bó, tương trợ lẫn nhau, cùng nhau chống chọi với mọi khó khăn, thử thách. Cây tre gắn bó mật thiết với cuộc sống con người. Bóng tre "trùm mát rượi" che chở, bảo vệ con người. Tre "bao bọc, che chở con người, dưới bóng tre xanh dân ta vỡ ruộng, khai hoang, làm ăn sinh sống" cung cấp nguồn sống, vật liệu cho con người. Tiếng tre "lướt thướt gió, như tiếng hát của tre" mang lại niềm vui, sự thanh bình cho con người. Đặc biệt, cây tre còn là biểu tượng của tinh thần Việt Nam. Khi Tổ quốc lâm nguy, tre "xung phong vào xe tăng, đại bác" thể hiện tinh thần dũng cảm, hy sinh vì Tổ quốc. Tre "đứng bất khuất giữa những trận mưa bom, bão lửa" thể hiện ý chí kiên cường, không khuất phục trước kẻ thù. Sau chiến tranh, tre lại "trở về bình dị và xanh tươi" thể hiện sức sống mãnh liệt, niềm tin vào tương lai tươi sáng của dân tộc Việt Nam. Như vậy, qua hình ảnh cây tre, tác giả đã ca ngợi những phẩm chất cao quý của người Việt Nam: thanh cao, giản dị, kiên cường, bất khuất, đoàn kết. Cây tre là biểu tượng cho tinh thần Việt Nam, luôn hiên ngang, sừng sững trước mọi khó khăn, thử thách.

Kết lại bài viết, là hình ảnh tre của hiện tại, khi cuộc sống con người đã trở nên hiện đại hơn, sắt thép xi măng đã dần thay thế cho tre. Nhưng không vì thế mà tre mất đi vị thế của mình. Tre vẫn xuất hiện trên phù hiệu ở ngực thiếu nhi, được tác giả diễn đạt thật tinh tế qua hình ảnh “măng mọc” , tiếng sáo diều vi vút,… Lời kết vút lên như một lần nữa ca ngợi sự gắn bó thủy chung, son sắt của tre với con người. Dù đất nước có phát triển hơn nữa, cuộc sống con người hiện đại ra sao, tre Việt Nam, con người Việt Nam vẫn sẽ hiên ngang bất khuất, mãi không đổi thay giữa thăng trầm lịch sử.

Tóm lại qua những miêu tả sinh động, lớp ngôn ngữ giàu chất thơ với nhịp điệu phong phú, biến hóa linh hoạt, phù hợp với nội dung bài viết, Thép Mới đã khắc họa thành công hình ảnh cây tre trong tác phẩm "Cây tre Việt Nam". Cây tre không chỉ là một loài cây bình dị mà còn là biểu tượng cho vẻ đẹp tâm hồn, khí chất của con người Việt Nam. Tre là người bạn đồng hành, là niềm tự hào của dân tộc ta.

Bài tham khảo 2:

Nguyễn Minh Châu đã từng tâm niệm rằng: “Văn học và đời sống là hai đường tròn đồng tâm mà tâm điểm là con người”. Con người chính là nguyên do tồn tại của văn chương nghệ thuật. Nhưng không phải là trong bất cứ tác phẩm nào hình tượng con người cũng luôn chiếm vị trí đặc sắc nhất. Điều đó tạo ra sự nghèo nàn trong việc sáng tạo hình tượng nghệ thuật. Đối tượng của sự phản ánh đối khi là một đồ vật, một sự vật. Nhưng đó không phải đồ vật, sự vật được khắc hoạ một cách vô hồn. Và hình ảnh cây tre trong “Cây tre Việt Nam” của Thép mới chính là một sự vật như thế. Không đơn thuần chỉ là cây tre mà qua đó ta còn thấy được cả đất nước và con người Việt Nam, qua đó góp phần khẳng định vị trí quan trọng của tre trong đời sống vật chất và tinh thần của dân tộc.

Tác giả đã mở đầu tác phẩm bằng câu nói khẳng định mối quan hệ gắn bó giữa cây tre và con người Việt Nam: "Cây tre là người bạn thân của nông dân Việt Nam, bạn thân của nhân dân Việt Nam". Câu nói này không chỉ là một lời giới thiệu mà còn là sự khẳng định về sự gắn bó lâu đời, mật thiết giữa tre và người Việt Nam. Tre xuất hiện ở khắp mọi nơi, từ đồng bằng đến núi rừng, từ làng quê đến thành thị, góp phần tạo nên nét đẹp văn hóa độc đáo của đất nước. Thép Mới đã sử dụng những câu văn giàu hình ảnh, miêu tả đặc điểm của cây tre một cách sinh động: "Tre Đồng Nai, nứa Việt Bắc, tre ngút ngàn Điện Biên Phủ, lũy tre thân mật làng tôi... đâu đâu cũng có tre nựa làm bạn". Mỗi câu văn là một bức tranh về hình ảnh cây tre ở những miền quê khác nhau, thể hiện sự hiện diện ubiquitous của tre trong đời sống con người.

Tác giả không chỉ miêu tả vẻ đẹp hình ảnh của cây tre mà còn ca ngợi những phẩm chất tốt đẹp của nó: "Vào đâu tre cũng sống, ở đâu tre cũng xanh tươi. Dáng tre vươn mộc mạc, màu tre tươi nhũn nhặn. Sức sống bền vững, dẻo dai; dáng vẻ thanh cao, giản dị của tre một lần nữa được nói lên trong những câu văn giàu nhạc tính, cân xứng nhịp nhàng". Tre là biểu tượng cho sự kiên cường, bất khuất, dù trong điều kiện khắc nghiệt nào vẫn vươn lên xanh tốt. Tre cũng là biểu tượng cho sự giản dị, thanh cao, hòa mình với thiên nhiên. Thép Mới đã dành nhiều trang viết để miêu tả sự gắn bó của cây tre với con người Việt Nam trong đời sống: "Với tuổi thơ, tre là nguồn vui - các bạn nhỏ chơi chuyền đánh chắt bằng tre; với lứa đôi nam nữ thì dưới bóng tre là nơi hò hẹn tâm tình; với tuổi già hút thuốc làm vui thì có chiếc điếu cày...". Tre không chỉ là người bạn đồng hành trong lao động mà còn là người bạn tâm giao, chia sẻ mọi buồn vui trong cuộc sống. Đặc biệt, tác giả đã dành nhiều lời ca ngợi cho vai trò của cây tre trong những cuộc chiến đấu bảo vệ Tổ quốc: "Ta kháng chiến, tre lại là đồng chí chiến đấu của ta... Gậy tre, chông tre chống lại sắt thép của quân thù... Tre giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín. Tre hy sinh để bảo vệ con người". Tre là vũ khí lợi hại chống lại kẻ thù xâm lược, là biểu tượng cho tinh thần đoàn kết, kiên cường của dân tộc Việt Nam.

Kết luận bài viết, Thép Mới đã khẳng định vị trí và giá trị của cây tre trong đời sống vật chất và tinh thần của dân tộc: "Tre, anh hùng lao động! Tre, anh hùng chiến đấu". Tre không chỉ là biểu tượng của công việc mà còn là niềm tự hào của dân tộc. Dù trong thời đại công nghiệp hoá và hiện đại hoá, cây tre vẫn giữ vị thế đặc biệt, là người bạn đồng hành không thể thiếu, chia sẻ bất kỳ niềm vui hay khó khăn nào của con người.

Bằng những miêu tả sinh động, lớp ngôn ngữ giàu chất thơ với nhịp điệu phong phú, biến hóa linh hoạt, tác phẩm "Cây tre Việt Nam" của Thép Mới đã miêu tả một cách sinh động, cụ thể vẻ đẹp của cây tre Việt Nam. Qua tác phẩm, tác giả đã ca ngợi những phẩm chất tốt đẹp của cây tre, đồng thời khẳng định vị trí quan trọng của tre trong đời sống vật chất và tinh thần của dân tộc.