Lý thuyết lịch sử 10 kết nối: Bài 6 Các cuộc cách mạng công nghiệp thời kì cận đại

Tóm tắt nội dung chính Lịch sử 10 kết nối tri thức: Bài 6 Các cuộc cách mạng công nghiệp thời kì cận đại. Nội dung trình bày ngắn gọn, rõ ràng, khoa học. Kiến thức dưới đây giúp học sinh dễ dàng tiếp thughi nhớ trong quá trình học tập.

Nội dung chi tiết

1. Thành tựu cơ bản của Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất

- Diễn ra khoảng nửa sau thế kỷ XVIII, bắt đầu ở Anh, sau đó lan ra châu Âu và Bắc Mỹ.

- Thực chất là cuộc cách mạng kỹ thuật, chuyển từ lao động thủ công sang lao động bằng máy móc.

- Ngành dệt: Máy kéo sợi Gien-ni (1764), máy kéo sợi chạy bằng sức nước (1769), máy dệt chạy bằng hơi nước (1785) làm tăng năng suất đáng kể.

- Động lực: Máy hơi nước của Giêm Oát (1784) tạo nguồn động lực mới, thúc đẩy sản xuất, khởi đầu công nghiệp hóa ở Anh. Động cơ đốt trong cũng ra đời và hoàn thiện.

- Luyện kim: Phát minh lò luyện quặng theo phương pháp "pút-đinh" (1784) giúp sản xuất sắt nhiều hơn.

- Giao thông vận tải: Đầu máy xe lửa hơi nước chạy trên đường ray đầu tiên (1804). Tàu thủy chạy bằng động cơ hơi nước (Mỹ, 1807).

- Công nghiệp hóa diễn ra ở Bỉ (đầu TK XIX), Pháp (khoảng 1830).

2. Thành tựu cơ bản của Cách mạng công nghiệp lần thứ hai

- Diễn ra từ nửa sau thế kỷ XIX đến 1914. Gắn liền với tiến bộ khoa học, kỹ thuật trong nhiều lĩnh vực.

- Luyện kim: Phương pháp lò cao (Hen-ri Bét-xơ-mơ, Anh, 1856) tạo ra thép chất lượng tốt, giá rẻ.

- Năng lượng Điện: Phát minh về điện (Pha-ra-đây, Ê-đi-xơn, Tét-la) dẫn đến động cơ điện, điện thoại (Graham Bell, 1876), vô tuyến điện (Mác-cô-ni, 1897), bóng đèn sợi đốt (Ê-đi-xơn, 1879), mạng lưới điện xoay chiều.

- Động cơ đốt trong: Phát minh và thương mại hóa (G. Lơ-noa, Pháp, 1860) tạo tiền đề cho ô tô, máy bay, thúc đẩy khai thác dầu mỏ.

- Ô tô: Xe hơi đầu tiên (Can Ben, Đức, 1886), phổ biến nhờ Hen-ri Pho (Mỹ) với dây chuyền lắp ráp hàng loạt (xe Mô-đen T, 1908).

- Hàng không: Máy bay chạy bằng động cơ xăng thử nghiệm thành công (anh em nhà Rai, Mỹ, 1903).

3. Ý nghĩa của Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất và lần thứ hai

a) Ý nghĩa đối với sự phát triển kinh tế

- Thay đổi cách thức sản xuất, tạo nguyên liệu mới, thúc đẩy công nghiệp, nâng cao năng suất.

- Thúc đẩy nông nghiệp, giao thông vận tải, thông tin liên lạc phát triển.

- Góp phần cải thiện cuộc sống con người.

- Dẫn đến thay đổi vị thế công nghiệp giữa các nước (Anh, Pháp -> Mỹ, Đức).

b) Ý nghĩa về xã hội, văn hoá

- Xã hội: Hình thành trung tâm công nghiệp, đô thị mới (Luân Đôn, Man-chét-xtơ,...); hình thành 2 giai cấp đối kháng (tư sản công nghiệp và vô sản), dẫn đến đấu tranh giai cấp.

- Văn hóa: Lối sống, văn hóa công nghiệp phổ biến; đời sống tinh thần phong phú hơn (điện thoại, ra-đi-ô, điện ảnh); tăng cường giao lưu văn hóa.

- Tiêu cực: Ô nhiễm môi trường, bóc lột lao động, xâm chiếm thuộc địa.