Đề bài: Bài thơ gây cho bạn những ấn tượng đặc biệt gì về hình ảnh, nhịp điệu, giọng điệu? Tình cảm, tư tưởng trong bài khiến bạn xúc động như thế nào?

Bài tham khảo 1:

Đàn ghita của Lorca được đánh giá “lạ” của nó về cả nội dung lẫn hình thức. Đây một thi phẩm đặc sắc, từng có không ít những phân tích, đánh giá, những hướng tiếp cận giá trị văn bản khác nhau.

Xuyên suốt cả bài thơ là hình ảnh cây đàn ghita. Tác giả đã lặp đi lặp lại hình ảnh của cây đàn và tiếng đàn nhiều lần trong tác phẩm: tiếng ghita nâu, ghita lá xanh, ghita ròng ròng máu chảy, ghita màu bạc… Đàn ghita là nhạc cụ truyền thống của Tây Ban Nha vì thế nó có tên là “Tây Ban cầm”, được sử dụng rộng rãi trên toàn thế giới, gắn với Lorca là lời đề từ “Khi tôi chết hãy chôn tôi với cây đàn”, là biểu hiện của một tấm lòng ham say nghệ thuật.

Bài thơ được mở đầu với kí hiệu “tiếng đàn bọt nước”. Đây là kí hiệu dự báo bi kịch oan khuất của một đấng tài hoa. Tiếng đàn Lorca như bọt nước, như những khối cầu bong bóng nước; tròn trịa, là biểu tượng của cái đẹp toàn bích nhưng rất đỗi mong manh và phận mỏng của Lorca phần nào thấp thoáng qua kí hiệu ấy. Khi Lorca đối diện với cái chết, các kí hiệu thẩm mĩ biến thể của “đàn ghita” xuất hiện liên tiếp: tiếng ghita nâu, tiếng ghita lá xanh, tiếng ghita tròn bọt nước vỡ tan, tiếng ghita ròng ròng máu chảy. Những kí hiệu này đã miêu tả tiếng đàn của Lorca như một sinh mệnh trong bi kịch. Ở đây, tiếng đàn được nhân hóa, có tâm trạng, cảm giác; được hữu hình hóa thành màu sắc, hình khối. Tiếng đàn trong bài thơ tượng trưng cho sự hy vọng, tự do, màu của tình yêu cuộc sống, là nỗi niềm nhức nhối, cũng là nỗi buồn của một tiếng đàn đứt đoạn tan tành. Âm vang tiếng đàn tròn trịa trong trẻo những ngày đôi mươi mong manh như hạt nước đã trở thành ám ảnh sâu trong lòng Thanh Thảo, đi đến đỉnh cao của hình tượng là tiếng đàn chất ngất đau thương “tiếng ghita ròng ròng máu chảy”.

Thú vị và bất ngờ của bài thơ nằm ở giọng điệu và nhịp điệu. Bài thơ viết theo thể thơ tự do, lời thơ tự sự mà thấm đẫm chất tình, kết hợp hai yếu tố thơ và nhạc. Đặc biệt nhất là sự xuất hiện của kí hiệu âm thanh “lila lila” ở phần đầu và phần kết tác phẩm. Đối với kí hiệu này, đó có thể là tiếng nhạc vang suốt bài thơ. Hay cũng có thể hiểu “lila” là hoa tử đinh hương - một loài hoa có màu tím ngắt rất được người phương Tây ưa chuộng. Nếu hiểu theo cách này thì chuỗi âm thanh lila chính là những đóa hoa mà người đời, mà tác giả thầm kính viếng hương hồn Lorca hay chính là muôn ngàn đóa hoa của sự sống đang nảy nở từ cái chết đau thương của thi sĩ. Sau chuỗi âm thanh lila, tiếng đàn xuất hiện luyến láy ngân vang toàn bài như những bài ca người nghệ sĩ hát trên thảo nguyên bao la hay đồng quê núi đồi trập trùng hoa lá. Chuỗi hợp âm “lila” kết thúc là nốt nhấn cuối cùng kết thúc bài nhưng lại có chức năng lưu giữ âm thanh giai điệu một cách bất tận. Tiếng đàn Lorca vẫn mãi mãi ngân vang thể hiện sức sống bất diệt của những giá trị chân chính trên cõi đời này.

Những giá trị về nghệ thuật của bài thơ chính là phương tiện chất chứa những tầng nội dung sâu sắc nhất của tác phẩm. Sự thật rằng bài thơ khá khó tiếp cận chính bởi chất thơ rất lạ, tuy nhiên khi đặt cả tâm hồn để cảm nhận, ta lại thấy được giá trị của tác phẩm chính là áng thơ để đời.

Bài tham khảo 2:

Hàn Mặc Tử là một hiện tượng thơ độc đáo vào bậc nhất, được gọi là ngôi sao chổi kỳ lạ xẹt ngang bầu trời Thơ mới với những sáng tạo độc đáo, những hình tượng ngôn từ đầy ấn tượng, gợi cảm giác liên tưởng và suy tưởng phong phú, trong đó phải kể đến “Đây thôn Vĩ Dạ”

Tiếp cận với thế giới nghệ thuật trong thơ Hàn Mặc Tử là cảm nhận được tính hàm súc, mới lạ của ngôn từ, hình ảnh thơ; tính đa nghĩa và tính mơ hồ, khó hiểu. Đến với thế giới nghệ thuật của bài thơ “Đây thôn Vĩ Dạ” là đến với một thế giới nghệ thuật đầy cá tính sáng tạo, mang những nét riêng cá tính và dị biệt của một hồn thơ đau thương, đa sầu, đa cảm trước thiên nhiên, cuộc sống và con người. Hình ảnh thơ đẹp mà đứt đoạn như tâm hồn thi sĩ, từ cảnh vườn thôn Vĩ tươi sáng trong ánh nắng mai với cảnh sắc bình dị mà tinh khôi, phút chốc liền chơi vơi trong cảnh sông nước đêm trăng huyền ảo, thực hư lẫn lộn rồi mông lung nơi chốn sương khói, chìm trong mộng ảo. Và cùng với đó, thời gian trong “Đây thôn Vĩ Dạ” như một dòng chảy trôi những đứt nối của một nỗi niềm thiết tha gắn bó với đời, khát vọng sống đến khắc khoải.

Tác giả sử dụng các phương tiện ngôn ngữ nghệ thuật để miêu tả hiện thực và nội tâm một cách sinh động và sâu sắc, đặc biệt là các câu hỏi tu từ. Mỗi khổ một câu hỏi, như chính tâm hồn tác giả đang hoài nghi giữa đời. “Sao anh không về chơi thôn Vĩ?” – hỏi han, vừa hờn trách, vừa nhắc nhở, vừa mời mọc, “Có chở trăng về kịp tối nay? – một niềm hi vọng đầy khắc khoải, phấp phổng trong tâm trạng, “Ai biết tình ai có đậm đà?” – một lời ướm hỏi đậm nét hoài nghi. Qua những câu hỏi tu từ rải dọc dọc suốt chiều dài bài thơ, ta như cảm nhận được diễn biến tâm trạng của Hàn Mặc Tử từ ao ước, đắm say đến hoài vọng, đợi chờ và mơ tưởng. Tất cả chỉ là những cung bậc khác nhau nhưng cốt lõi vẫn là một nỗi niềm thiết tha giao cảm với đời, với con người. Đó là những cảm xúc lành mạnh của một tâm hồn trong trẻo chứ không chán chường đập phá, tiêu cực.

Về nhịp điệu, có những câu thơ có cách ngắt nhịp khác thường. Câu thơ thất ngôn thường ngắt nhịp 2/2/3 nhưng lại được ngắt nhịp 4/3. Mỗi hình ảnh bị chia cách trong một khuôn nhịp riêng biệt càng làm tăng thêm sự ngăn cách. Hình ảnh và nhịp điệu câu thơ như hoà quyện vào nhau tạo nên không khí đau buồn của cuộc chia li giữa mây và gió hay nỗi buồn đau trong tâm tưởng nhà thơ.

Thế giới nghệ thuật trong “Đây thôn Vĩ Dạ” nói riêng và trong toàn bộ sự nghiệp văn thơ của Hàn Mặc Tử nói chung là một thế giới đa âm sắc, đầy cá tính sáng tạo, mang tính truyền thống về đề tài nhưng cách tân, hiện đại trong câu chữ, nghệ thuật tạo nên những nét lạ thường, độc đáo. Trong “Đây thôn Vĩ Dạ”, người đọc nhận ra dạng kết cấu vừa đứt đoạn, vừa liên kết, nhất quán của mạch thơ. Hình ảnh thơ mộc mạc, giản dị nhưng sắc nét.