Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

CHỦ ĐỀ 6: QUẢN LÍ THU, CHI TRONG GIA ĐÌNH

BÀI 7: QUẢN LÍ THU, CHI TRONG GIA ĐÌNH

(5 tiết) 

I. MỤC TIÊU

1. Về kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

• Nêu được thế nào là quản lí thu, chi trong gia đình.
• Giải thích được sự cần thiết phải quản lí thu, chi trong gia đình.
• Đánh giá được thói quen chi tiêu và các mục tiêu tài chính của gia đình.
• Tham gia lập kế hoạch và thực hiện kế hoạch thu, chi hợp lí trong gia đình.

2. Năng lực

Năng lực chung:

• Năng lực giao tiếp và hợp tác: Chủ động thực hiện các nhiệm vụ được giao và bày tỏ được ý kiến.
• Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Phân tích được các thông tin, trường hợp trong bài học và thực tiễn cuộc sống liên quan đến quản lí thu, chi trong gia đình.

Năng lực đặc thù:

• Phát triển bản thân: Tham gia lập kế hoạch và thực hiện kế hoạch thu, chi hợp lí trong gia đình.
• Tìm hiểu và tham gia các hoạt động kinh tế - xã hội: Tìm hiểu và đưa ra được dẫn chứng thực tế về vai trò của quản lí thu, chi trong gia đình.
• 1.1.NC1a: Thu thập, xử lý và phản hồi dữ liệu trắc nghiệm trên nền tảng số hóa để đánh giá tri thức tài chính.

Năng lực số:

• 2.1.NC1a, 2.2.NC1a: Tương tác, thu thập ý kiến đám mây và đồng sáng tạo bảng phân tích tài chính gia đình trên không gian đám mây dùng chung.
• 3.1.NC1a: Ứng dụng công cụ đồ họa số đa phương tiện để thiết kế giao diện kế hoạch mục tiêu tài chính thông minh (Infographic/Dashboard).
• 6.1.NC1a: Sử dụng Trợ lý ảo AI để phân tích hành vi và truy vấn dữ liệu chuyên sâu về các mô hình tài chính gia đình toàn cầu.
• 6.2.NC1a: Khai thác thuật toán số và mô hình bảng tính thông minh để giả lập bài toán tối ưu hóa dòng tiền gia đình theo quy tắc phân bổ tỷ lệ.

Năng lực AI:

• 12.B2.1: Mức độ rủi ro với AI (HS xác định được mức độ rủi ro khi sử dụng AI có thể dẫn đến vi phạm quy định của nhà trường hoặc các quy định pháp luật liên quan; cụ thể là nhận diện và phân loại được các mức độ rủi ro thông tin kỉ nguyên số như: rủi ro ảo giác thông tin của AI gây sai lệch số liệu tài chính hoặc đề xuất các kế hoạch chi tiêu tùy hứng phá vỡ mục tiêu dự phòng của gia đình, và rủi ro rò rỉ dữ liệu nhạy cảm khi chia sẻ với chatbot công cộng; từ đó chủ động kiểm chứng chéo đa nguồn và tự đặt ra nguyên tắc bảo mật dữ liệu ở Hoạt động 1).
• 12.C2.MR1: Tùy chỉnh các yêu cầu hệ thống AI (HS tùy chỉnh được các yêu cầu hệ thống AI để hỗ trợ các hoạt động học tập và hoạt động xã hội; cụ thể là thiết lập và tinh chỉnh cấu trúc câu lệnh (prompt), định hình vai trò "Chuyên gia hoạch định tài chính cá nhân Việt Nam", áp đặt các điều kiện giới hạn tổng ngân sách và ràng buộc định dạng đầu ra dạng bảng biểu để điều khiển Chatbot AI/mô hình bảng tính thông minh tự động hóa phân bổ dòng tiền tối ưu theo quy tắc 50/30/20 ở Hoạt động 2).

3. Phẩm chất:

• Chăm chỉ tham gia lập kế hoạch thu, chi hợp lí trong gia đình.
• Có trách nhiệm thực hiện kế hoạch thu, chi hợp lí trong gia đình. Hướng dẫn bạn bè, người thân cùng thực hiện.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

• SGK, SGV môn Giáo dục Kinh tế và Pháp luật 12, KHBD.
• Tranh/ảnh, clip, thông tin liên quan tới bài học.
• Máy tính, máy chiếu, bài giảng PowerPoint,....
• Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
• Công cụ AI hỗ trợ: ChatGPT, Copilot…
• Hệ thống bài tập trắc nghiệm trên Quizizz/Azota/website kenhhoctap.edu.vn 

2. Đối với học sinh

• SGK Giáo dục Kinh tế và Pháp luật 12.
• Vở ghi, bút, dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV.
• Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1. Tìm hiểu về quản lí thu, chi và sự cần thiết phải quản lí thu, chi trong gia đình

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Nêu được khái niệm quản lí thu, chi trong gia đình.

- Giải thích được sự cần thiết phải quản lí thu, chi trong gia đình.

b. Nội dung: 

- GV hướng dẫn HS tìm hiểu thông tin trong SGK tr.52, 53 để trả lời các câu hỏi.

- GV rút ra kết luận về khái niệm quản lí thu, chi và sự cần thiết phải quản lí thu, chi trong gia đình.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về khái niệm quản lí thu, chi và sự cần thiết phải quản lí thu, chi trong gia đình theo chuẩn kiến thức của GV.

d. Tổ chức hoạt động:

Hoạt động 2. Xây dựng kế hoạch quản lí thu, chi trong gia đình

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS tham gia lập và thực hiện kế hoạch thu, chi hợp lí trong gia đình.

b. Nội dung: 

- GV hướng dẫn HS tìm hiểu thông tin trong SGK tr.54, 55 để trả lời các câu hỏi.

- GV rút ra kết luận về các bước xây dựng kế hoạch thu, chi hợp lí trong gia đình.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về các bước xây dựng kế hoạch thu, chi hợp lí trong gia đình theo chuẩn kiến thức của GV.

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: 

- HS được củng cố kiến thức, kĩ năng về kĩ năng quản lí thu, chi trong gia đình.

- HS rèn luyện kĩ năng xử lí thông tình huống, liên hệ thực tế nhằm điều chỉnh ý thức, hành vi của bản thân với những vấn đề liên quan đến nội dung bài học.

b. Nội dung:

- GV yêu cầu HS trả lời nhanh các câu hỏi trắc nghiệm.

- GV hướng dẫn HS làm việc cá nhân và theo nhóm, thảo luận để trả lời câu hỏi bài tập phần Luyện tập.

c. Sản phẩm học tập: HS trả lời câu hỏi trắc nghiệm, làm các bài tập phần Luyện tập và chuẩn kiến thức của GV.

d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động 1: Trả lời câu hỏi trắc nghiệm

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức trò chơi trắc nghiệm nhanh trên Quizizz hoặc trang web kenhhoctap.edu.vn để củng cố toàn bài.

- GV cung cấp mã/link phòng thi để học sinh chơi và làm bài tập.

Câu 1. Quá trình xác định, theo dõi và tối ưu hóa các nguồn thu nhập để đảm bảo tài chính gia đình được gọi là:

A. quản lí chi tiêu trong gia đình.

B. quản lí hoạt động kinh tế.

C. quản lí thu nhập trong gia đình.

D. quản lí hoạt động tiêu dùng.

Câu 2. Nhận định nào dưới đây là đúng khi nói về quản lí thu, chi trong gia đình?

A. Lập kế hoạch chi tiêu hằng tháng.

B. Ghi chép khoản thu hằng tháng.

C. Phân loại các khoản chi thiết yếu và không thiết yếu.

D. Phân bố các khoản thu và chi vào các mục đích cụ thể.

Câu 3. Mục đích của quản lí thu, chi trong gia đình biểu hiện ở nội dung nào dưới đây?

A. Đảm bảo ổn định dòng tiền cho việc mua sắm của gia đình.

B. Tối ưu hóa sử dụng khoản thu của bản thân.

C. Chủ động kiểm soát chi tiêu của bản thân.

D. Chủ động thực hiện kế hoạch tài chính của gia đình.

Câu 4. Nội dung nào dưới đây không phản ánh sự cần thiết phải quản lí thu, chi trong gia đình?

A. Tăng chất lượng cuộc sống của gia đình.

B. Kiểm soát được nguồn thu, chi trong gia đình.

C. Tăng số tiền mặt cho hoạt động mua sắm hằng ngày.

D. Dự phòng cho các trường hợp khẩn cấp và tương lai.

Câu 5. Nội dung nào dưới đây không là thời hạn xác định mục tiêu tài chính của gia đình?

A. Mục tiêu tài chính vô hạn.

B. Mục tiêu tài chính ngắn hạn.

C. Mục tiêu tài chính trung hạn.

D. Mục tiêu tài chính dài hạn.

Câu 6. Sự cần thiết phải tiết kiệm và đầu tư khi quản lí thu chi trong gia đình thể hiện ở việc:

A. dự phòng cho tương lai.

B. tăng quỹ tiền mặt cho hoạt động mua sắm.

C. quản lí và phân bổ thu nhập gia đình.

D. tối ưu hóa sử dụng thu nhập của gia đình.

Câu 7. (Câu trắc nghiệm đúng – sai) Đọc thông tin dưới đây:

Vợ chồng anh P và chị Q đang tìm mua căn nhà đầu tiên của mình. Mặc dù hai người đều có công việc tốt, có khả năng mua căn nhà như mong muốn nhưng họ vẫn muốn đảm bảo việc có thể duy trì các khoản thanh toán thế chấp trong tương lai và lối sống hiện tại. Anh P và chị Q cần thực hiện những việc làm nào để quản lí thu, chi trong gia đình?

a. Xác định mục tiêu tài chính.

b. Ưu tiên chi tiêu cho nhu cầu thiết yếu.

c. Chi tiêu dựa trên số tiền có sẵn.

d. Chi tiêu cho sở thích của hai vợ chồng.

- GV sử dụng ứng dụng kenhhoctap.edu.vn để tham khảo và cho học sinh làm trắc nghiệm online.

Link: https://kenhhoctap.edu.vn/bai-tap/trac-nghiem-kinh-te-phap-luat-12-ket-noi-bai-7-quan-li-thu-chi-trong-gia-dinh

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức đã học và hiểu biết thực tế của bản thân để trả lời câu hỏi.

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời cá nhân HS trả lời lần lượt các câu hỏi:

Câu TN Đúng – Sai:

Câu 7: 

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu đáp án khác (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chốt đáp án.

- GV chuyển sang hoạt động mới.

[5.2.NC1a: HS tham gia trò chơi trắc nghiệm củng cố trên ứng dụng tương tác trực tuyến để giáo viên thu thập dữ liệu học tập tức thời.]

Hoạt động 2: Trả lời câu hỏi mục Luyện tập (SGK – tr.56, 57)

Nhiệm vụ 1. Bày tỏ quan điểm

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS làm việc theo cặp, thảo luận và thực hiện Phiếu học tập sau:

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức đã học để hoàn thành Phiếu học tập.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời một số HS trình bày câu trả lời:

- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.

- GV chuyển sang nhiệm vụ tiếp theo.

Nhiệm vụ 2. Nêu được ý nghĩa của quản lí thu, chi gia đình

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: HS tự giác áp dụng những điều đã học để tham gia lập và thực hiện các hoạt động liên quan đến việc quản lí thu, chi để xây dựng được kế hoạch quản lí thu, chi hợp lí trong gia đình.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS làm việc cá nhân và theo nhóm thực hiện nhiệm vụ được giao.

c. Sản phẩm học tập:

- Những mục tiêu tài chính và kế hoạch thực hiện các mục tiêu đó trong gia đình.

- Bài luận ngắn chia sẻ suy nghĩ về nhận định.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..