HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

NLS/ AI

Nhiệm vụ 1: Khai thác trường hợp SGK tr.69 – Xác định quyền, nghĩa vụ về sở hữu tài sản của các chủ thể

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV chia lớp thành các nhóm nhỏ (4-6 HS/ nhóm).

- GV yêu cầu các nhóm đọc trường hợp trong SGK tr.69 để trả lời câu hỏi:

Trong trường hợp trên, các chủ thể là chủ sở hữu tài sản đã thực hiện quyền sở hữu tài sản của mình như thế nào? Theo quy định của pháp luật, các chủ sở hữu tài sản đó có những quyền và nghĩa vụ gì về sở hữu tài sản?

- GV hướng dẫn: “Để giải quyết tình huống pháp lý phức tạp này, các nhóm hãy sử dụng thiết bị di động truy cập Chatbot AI (ChatGPT/Gemini) thực hiện câu lệnh: 'Hãy đóng vai một Chuyên gia Pháp luật Việt Nam. Phân tích trường hợp tranh chấp đất đai của chị B dưới góc độ Bộ luật Dân sự 2015 và Luật Đất đai để chỉ ra ai đúng, ai sai và căn cứ pháp lý tương ứng.”

- GV dẫn dắt tư duy làm chủ công nghệ, nhấn mạnh rằng việc học sinh sử dụng AI hỗ trợ phân tích luật số mang lại hiệu suất rất lớn, tuy nhiên các em bắt buộc phải phân tích được hệ thống AI nhằm đảm bảo con người luôn giữ quyền kiểm soát và chịu trách nhiệm tối hậu đối với tất cả các bước quan trọng trong vòng đời công nghệ.

- GV yêu cầu các nhóm thảo luận để làm rõ 3 nguyên tắc cốt lõi:

(1) Giới hạn của AI: AI chỉ là trợ lý xử lý ngôn ngữ tự nhiên dựa trên xác suất, rất dễ mắc lỗi "ảo giác pháp lý" (hallucination), có nguy cơ tự bịa ra điều luật không tồn tại hoặc trích dẫn văn bản luật cũ đã hết hiệu lực.

(2) Quyền kiểm soát thuộc về con người: Học sinh có trách nhiệm bắt buộc phải đối chiếu chéo kết quả phân tích của AI trực tiếp với Bộ luật Dân sự năm 2015 hiện hành trên Cổng thông tin Thư viện Pháp luật hoặc Cổng thông tin Chính phủ.

(3) Trách nhiệm giải trình tối hậu: Quyết định pháp lý cuối cùng và trách nhiệm giải trình hoàn toàn thuộc về tư duy độc lập của con người; máy móc tuyệt đối không thể chịu thay trách nhiệm pháp lý cho hành vi của con người.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS làm việc theo cặp sau đó trao đổi, thảo luận với nhóm để trả lời câu hỏi.

- Các nhóm gõ lệnh tra cứu; cùng nhau thảo luận rà soát ranh giới quyền kiểm soát và chịu trách nhiệm của con người đối với dữ liệu máy sinh ra; thực hiện đối chiếu chéo số hiệu điều luật AI cung cấp với văn bản Bộ luật Dân sự gốc (NLS [1.1.NC1b]); hiệu chỉnh, loại bỏ triệt để các thông tin lỗi từ AI trước khi hoàn thiện báo cáo nhóm.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện các nhóm báo cáo kết quả thảo luận.

- GV yêu cầu các nhóm khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, học tập

- GV nhận xét, đánh giá quá trình HS thực hiện nhiệm vụ.

- GV chuyển sang nhiệm vụ tiếp theo.

1. Quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân về sở hữu tài sản

a. Khai thác trường hợp SGK tr.69 – Xác định quyền, nghĩa vụ về sở hữu tài sản của các chủ thể

- Trong trường hợp trên, bố mẹ chị B đã thực hiện quyền định đoạt tài sản bằng việc tặng mảnh đất của mình cho con gái. Chị B đã thực hiện quyền sử dụng tài sản khi quyết định xây nhà ở trên mảnh đất được bố mẹ tặng.

- Theo quy định của pháp luật, các chủ sở hữu tài sản có quyền chiếm hữu, quyền sử dụng, quyền định đoạt tài sản; có nghĩa vụ tuân thủ các quy định của pháp luật về sở hữu tài sản; không được thực hiện hành vi trái pháp luật, xâm phạm lợi ích quốc gia, quyền và lợi ích hợp pháp của người khác.

- Minh chứng kiểm soát hệ thống AI: HS bổ sung hộp tuyên bố kiểm soát công nghệ vào phiếu học tập nhóm.

Ví dụ ghi chép của HS: "Để hỗ trợ giải quyết tình huống, nhóm em đã dùng ChatGPT để phân tích tình huống chị B. Tuy nhiên, thấu suốt nguyên tắc con người giữ quyền kiểm soát tối hậu đối với hệ thống AI, nhóm em nhận thấy máy đã trích dẫn nhầm mốc sửa đổi của Luật Đất đai (lỗi ảo giác kĩ thuật AI). Nhóm đã chủ động đối chiếu chéo với Bộ luật Dân sự 2015 gốc trên trang Thư viện Pháp luật để đính chính lại đúng Điều 194 về quyền định đoạt của bố mẹ chị B và bảo vệ quyền sở hữu của chị B trước khi báo cáo lớp."

- [6.2.NC1a]: HS sử dụng Trợ lý ảo AI để phân tích nhanh tình huống pháp lý phức tạp và đối chiếu kết quả.

- [1.1.NC1b]: HS áp dụng kĩ thuật tìm kiếm nâng cao để tra cứu văn bản Bộ luật Dân sự trên các cổng điện tử để xác thực thông tin

- [12.A1.1]: HS phân tích được hệ thống AI hỗ trợ phân tích luật nhằm đảm bảo con người (học sinh) giữ quyền kiểm soát và chịu trách nhiệm tối hậu đối với tất cả các bước quan trọng trong vòng đời AI; rèn luyện đức tính Trung thực, tự chủ trong học tập kỉ nguyên số.

Nhiệm vụ 2: Khai thác trường hợp SGK tr.69 – Xác định chủ thể vi phạm và hậu quả của hành vi vi phạm quy định của pháp luật về quyền, nghĩa vụ của công dân về sở hữu tài sản

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu các nhóm tiếp tục khai thác các nội dung và trường hợp trong SGK tr.69 để trả lời câu hỏi:

Theo em, chủ thể nào đã vi phạm quy định của pháp luật về quyền, nghĩa vụ của công dân về sở hữu tài sản? Vì sao? Hành vi vi phạm đó có thể gây nên những hậu quả gì?

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS làm việc nhóm, vận dụng hiểu biết để trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời một số HS trình bày câu trả lời.

- GV mời HS nêu quyền và nghĩa vụ của công dân về sở hữu tài sản.

- GV yêu cầu các nhóm khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, học tập

- GV nhận xét, đánh giá quá trình HS thực hiện nhiệm vụ.

- GV chuyển sang nội dung tiếp theo.

b. Khai thác trường hợp SGK tr.69 – Xác định chủ thể vi phạm và hậu quả của hành vi vi phạm quy định của pháp luật về quyền, nghĩa vụ của công dân về sở hữu tài sản

- Vợ chồng anh trai của chị B đã vi phạm quy định của pháp luật về quyền, nghĩa vụ của công dân về sở hữu tài sản vì không tôn trọng quyền sở hữu tài sản của bố mẹ và em gái, thực hiện các hành vi cản trở, ngăn cấm em gái thực hiện quyền sử dụng tài sản của mình.

- Hành vi vi phạm của vợ chồng anh trai chị B có thể dẫn đến các hậu quả như: khiến chị B gặp khó khăn trong việc thực hiện quyền sở hữu tài sản hợp pháp của mình, ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lí và tình cảm gia đình; gây rối loạn an ninh trật tự, an toàn xã hội; khiến chủ thể vi phạm phải chịu trách nhiệm pháp lí theo quy định của pháp luật;...

Nhiệm vụ 3: Tìm hiểu quyền và nghĩa vụ của công dân về sở hữu tài sản

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV hướng dẫn HS tổng hợp kiến thức và trả lời câu hỏi:

+ Kể tên các quyền sở hữu tài sản của công dân.

+ Nêu quyền và nghĩa vụ công dân về sở hữu tài sản.

- GV trình chiếu cho HS xem video về quyền và nghĩa vụ của công dân về sở hữu tài sản:

https://www.youtube.com/watch?v=x90LdSGmFok&t=19s&ab_channel=SBLAWTube

https://www.youtube.com/watch?v=X24ORrvqOEk&ab_channel=Truy%E1%BB%81nh%C3%ACnhT%C3%A2yNinh

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS làm việc nhóm, vận dụng hiểu biết để trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời một số HS trình bày câu trả lời.

- GV mời HS nêu quyền và nghĩa vụ của công dân về sở hữu tài sản.

- GV yêu cầu các nhóm khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, học tập

- GV nhận xét, đánh giá quá trình HS thực hiện nhiệm vụ.

- GV kết luận về nội dung Quyền và nghĩa vụ của công dân về sở hữu tài sản.

- GV chuyển sang nội dung tiếp theo.

c. Quyền và nghĩa vụ của công dân về sở hữu tài sản

- Mọi người có quyền sở hữu tài sản. Quyền sở hữu tài sản bao gồm quyền chiếm hữu, quyền sử dụng và quyền định đoạt tài sản theo quy định của pháp luật.

+ Quyền chiếm hữu là quyền của chủ thể tự mình nắm giữ, quản lí, chi phối trực tiếp tài sản.

+ Quyền sử dụng là quyền khai thác công dụng, hưởng hoa lợi, lợi tức từ tài sản.

+ Quyền định đoạt là quyền chuyển giao quyền sở hữu tài sản cho người khác, từ bỏ quyền sở hữu, tiêu dùng hoặc tiêu huỷ tài sản.

- Công dân có nghĩa vụ tuân thủ các quy định của pháp luật về sở hữu tài sản; không được thực hiện hành vi trái pháp luật, xâm phạm lợi ích quốc gia, quyền và lợi ích hợp pháp của người khác.