HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

NLS/AI

Nhiệm vụ 1: Khai thác trường hợp 1, 2 SGK tr. 85, 86 – Xác định các quyền học tập của công dân

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV chia lớp thành các nhóm nhỏ (4-6 HS/ nhóm).

- GV yêu cầu các nhóm đọc trường hợp trong SGK tr.84-86 để trả lời câu hỏi:

Em hãy xác định quyền học tập của công dân được đề cập đến trong trường hợp 1 và 2.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS làm việc theo cặp sau đó trao đổi, thảo luận với nhóm để trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện các nhóm báo cáo kết quả thảo luận.

- GV yêu cầu các nhóm khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, học tập

- GV nhận xét, đánh giá quá trình HS thực hiện nhiệm vụ.

- GV chuyển sang nhiệm vụ tiếp theo.

1. Quyền của công dân trong học tập

a. Khai thác trường hợp 1, 2 SGK tr. 85, 86 – Xác định các quyền học tập của công dân

- Trường hợp 1 đề cập đến:

+ Quyền bình đẳng về cơ hội học tập (P được các cá nhân, cơ quan, tổ chức động viên, trao học bổng để tiếp tục đi học);

+ Quyền được học từ thấp đến cao, có quyền học không hạn chế (P học từ tiểu học đến đại học);

+ Quyền lựa chọn học bất cứ ngành, nghề nào phù hợp với sở thích, năng khiếu, khả năng và điều kiện của mình (P quyết định đăng kí học ngành công nghệ thông tin yêu thích ở trường đại học gần nhà).

- Trường hợp 2 đề cập đến quyền học thường xuyên, học suốt đời (ông Đ theo học chương trình đào tạo cử nhân hệ vừa học vừa làm dù tuổi cao sức yếu).

Nhiệm vụ 2: Khai thác trường hợp 3 trong SGK tr. 86 – Xác định việc thực hiện quyền học tập của công dân

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV chia lớp thành các nhóm nhỏ (4-6 HS/ nhóm).

- GV yêu cầu các nhóm đọc trường hợp trong SGK tr.84-86 để trả lời câu hỏi:

Em có nhận xét gì về việc thực hiện quyền học tập của công dân trong trường hợp 3? Nếu là N, em sẽ làm gì để thực hiện quyền học tập của mình?

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS làm việc theo cặp sau đó trao đổi, thảo luận với nhóm để trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện các nhóm báo cáo kết quả thảo luận.

- GV yêu cầu các nhóm khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, học tập

- GV nhận xét, đánh giá quá trình HS thực hiện nhiệm vụ.

- GV chuyển sang nhiệm vụ tiếp theo.

b. Khai thác trường hợp 3 trong SGK tr. 86 – Xác định việc thực hiện quyền học tập của công dân

- Việc bố mẹ bắt ép N học chuyên ngành tài chính dù N không thích và không phù hợp với năng lực là vi phạm quy định của pháp luật về quyền được lựa chọn ngành, nghề học tập của công dân.

- Nếu là N, trong trường hợp này, em nên giải thích để bố mẹ hiểu lí do vì sao mình không muốn lựa chọn học ngành tài chính và chia sẻ nguyện vọng, mong muốn của bản thân để nhờ bố mẹ góp ý, sau đó xem xét lựa chọn một ngành học phù hợp với năng lực bản thân và phù hợp với nhu cầu của thị trường lao động.

Nhiệm vụ 3: Khai thác trường hợp 1, 2, 3 trong SGK tr. 85, 86 – Xác định hậu quả của hành vi vi phạm quyền học tập của công dân

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV chia lớp thành các nhóm nhỏ (4-6 HS/ nhóm).

- GV yêu cầu các nhóm đọc trường hợp trong SGK tr.85-86 để trả lời câu hỏi:

Theo em, những hành vi xâm phạm quyền học tập của công dân có thể dẫn tới hậu quả gì?

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS làm việc theo cặp sau đó trao đổi, thảo luận với nhóm để trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện các nhóm báo cáo kết quả thảo luận.

- GV yêu cầu các nhóm khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, học tập

- GV nhận xét, đánh giá quá trình HS thực hiện nhiệm vụ.

- GV chuyển sang nhiệm vụ tiếp theo.

c. Khai thác trường hợp 1, 2, 3 trong SGK tr. 85, 86 – Xác định hậu quả của hành vi vi phạm quyền học tập của công dân

Hành vi vi phạm quyền học tập của công dân có thể dẫn tới hậu quả như:

- Xâm phạm quyền học tập của công dân;

- Khiến công dân khó khăn, mất cơ hội được tiếp cận với những tri thức tiến bộ của xã hội;

- Làm gián đoạn quá trình học tập của công dân;

- Làm giảm cơ hội phát triển nghề nghiệp của công dân;

- Gây bất bình đẳng trong giáo dục;

- Ảnh hưởng xấu đến sự phát triển kinh tế – xã hội đất nước;

- Người vi phạm có thể phải chịu trách nhiệm pháp lí theo quy định của pháp luật;

- ...

Nhiệm vụ 4: Quyền học tập của công dân

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV chia lớp thành các nhóm nhỏ (4-6 HS/ nhóm).

- GV hướng dẫn HS tổng hợp kiến thức và trả lời câu hỏi: Nêu quyền của công dân trong học tập.

- GV yêu cầu thêm: Hãy thử sử dụng một công cụ AI (như ChatGPT/Gemini) để hỏi: 'Quyền bình đẳng về cơ hội học tập được quy định tại điều mấy của Luật Giáo dục 2019?' Sau đó đối chiếu kết quả AI với sách giáo khoa để kiểm chứng.

- GV dẫn dắt tư duy làm chủ công nghệ, nhấn mạnh rằng khi sử dụng AI để tra cứu luật, học sinh bắt buộc phải phân tích được hệ thống AI nhằm đảm bảo con người luôn giữ quyền kiểm soát và chịu trách nhiệm tối hậu đối với tất cả các bước quan trọng.

- GV yêu cầu các nhóm thảo luận để nhận diện rõ 2 khía cạnh cốt lõi:

(1) Giới hạn của công nghệ: Chatbot AI hoạt động dựa trên mô hình ngôn ngữ lớn xác suất, mang rủi ro rất cao mắc lỗi "ảo giác pháp lý" (hallucination), có thể tự bịa ra điều luật không có thực hoặc trích dẫn các điều khoản từ văn bản, dự thảo cũ đã hết hiệu lực.

(2) Quyền kiểm soát và trách nhiệm tối hậu: Con người giữ quyền kiểm soát quyết định; học sinh có trách nhiệm bắt buộc phải đối chiếu chéo số hiệu điều luật do AI cung cấp trực tiếp với văn bản Luật Giáo dục năm 2019 chính thống trên Cổng thông tin Thư viện Pháp luật hoặc Cổng thông tin Chính phủ. Sự phê duyệt tri thức và phán quyết cuối cùng phải luôn xuất phát từ tư duy độc lập của con người.

­- GV trình chiếu cho HS xem video về quyền và nghĩa vụ học tập của công dân:

https://www.youtube.com/watch?v=Qb0NNU4K_PU&ab_channel=C%C3%B9ngB%E1%BA%A1n%C4%90%E1%BB%8DcS%C3%A1ch

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS làm việc theo cặp sau đó trao đổi, thảo luận với nhóm để trả lời câu hỏi.

- HS thực hành gõ prompt tra cứu; thảo luận sâu sắc để rà soát ranh giới quyền kiểm soát của con người đối với dữ liệu máy sinh ra; tiến hành đối chiếu chéo kết quả của chatbot trực tiếp với bản Luật Giáo dục gốc; tự tay đính chính các lỗi sai lệch từ AI trước khi trình bày sản phẩm nhóm lên Padlet.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện các nhóm báo cáo kết quả thảo luận.

- GV yêu cầu các nhóm khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, học tập

- GV nhận xét, đánh giá quá trình HS thực hiện nhiệm vụ.

- GV chốt nội dung kiến thức.

- GV chuyển sang nhiệm vụ tiếp theo.

c. Quyền học tập của công dân

Công dân có quyền bình đẳng về cơ hội học tập; được học bất cứ ngành, nghề nào phù hợp với bản thân; được học không hạn chế, học thường xuyên, học suốt đời; được tạo điều kiện để phát triển tài năng; được bảo vệ và được tôn trọng trong học tập; được cung cấp đầy đủ các thông tin về việc học tập, rèn luyện; được học tập trong môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh;...

Kết quả tra cứu bổ trợ:

Luật Giáo dục năm 2019 (sửa đổi, bổ sung năm 2025)

Điều 83. Quyền của người học (trích)

2. Được tôn trọng; bình đẳng về cơ hội giáo dục và học tập; được phát triển tài năng, năng khiếu, sáng tạo, phát minh; được cung cấp đầy đủ thông tin về việc học tập, rèn luyện của mình.

- Minh chứng kiểm soát hệ thống AI: HS bổ sung hộp tuyên cáo kiểm duyệt công nghệ vào phiếu học tập.

Ví dụ ghi chép của HS: "Để tìm kiếm nhanh cơ sở pháp lý của quyền bình đẳng học tập, nhóm em đã dùng ChatGPT tra cứu. Máy trả lời điều khoản này nằm ở Điều 84 Luật Giáo dục 2019. Thấu suốt nguyên tắc con người giữ quyền kiểm soát tối hậu đối với hệ thống AI, nhóm em đã chủ động đối chiếu chéo với văn bản Luật Giáo dục gốc trên trang Thư viện Pháp luật và phát hiện máy bị lỗi ảo giác dữ liệu (thực tế quy định này nằm ở Điều 83 mới chính xác). Nhóm đã hiệu chỉnh lại đúng thông tin chuẩn mực của Nhà nước trước khi nộp bài."

[6.2.NC1a]: Sử dụng công cụ AI trên điện thoại để tra cứu và hỗ trợ giải quyết vấn đề tìm kiếm điều luật cụ thể trong thời gian ngắn.

[12.A1.1]: HS phân tích được hệ thống AI hỗ trợ tra cứu luật nhằm đảm bảo con người (học sinh) giữ quyền kiểm soát và chịu trách nhiệm tối hậu đối với tất cả các bước quan trọng trong vòng đời AI; rèn luyện đức tính Trung thực, tự chủ trong kỉ nguyên số.