KIacute;NH CHAgrave;O QUYacute; THẦY COcirc; VAgrave; CAacute;C BẠN ĐẾN VỚI BUỔI HỌC HOcirc;M NAY!

KHỞI ĐỘNG

Em hatilde;y cho biết coacute; bao nhiecirc;u caacute;ch trigrave;nh bagrave;y đoạn văn trong văn bản nghị luận?

Coacute; 6 caacute;ch

Caacute;ch trigrave;nh bagrave;y văn nghị luận

Diễn dịch

Cacirc;u chủ đề đứng ở đầu đoạn văn

Quy nạp

Cacirc;u chủ đề đứng ở cuối đoạn văn

Tổng ndash; phacirc;n ndash; hợp

Cacirc;u chủ đề ở đầu vagrave; cuối đoạn văn

Song hagrave;nh

Caacute;c nội dung được trigrave;nh bagrave;y độc lập

Moacute;c xiacute;ch

Cacirc;u văn trước lagrave;m tiền đề cho cacirc;u văn sau

So saacute;nh

Coacute; sự so saacute;nh để lagrave;m nổi bật luận điểm trong đoạn văn

Bagrave;i 3: Lời socirc;ng nuacute;i

Thực hagrave;nh tiếng Việt

ĐOẠN VĂN DIỄN DỊCH VAgrave; ĐOẠN VĂN QUY NẠP

NỘI DUNG BAgrave;I HỌC

Ocirc;N TẬP KIẾN THỨC

Khaacute;i niệm đoạn văn diễn dịch vagrave; đoạn văn quy nạp

Taacute;c dụng đoạn văn diễn dịch vagrave; đoạn văn quy nạp

LUYỆN TẬP

Dựa vagrave;o caacute;c kiến thức đatilde; học vagrave; trả lời những cacirc;u hỏi sau:

• Trigrave;nh bagrave;y khaacute;i niệm đoạn văn diễn dịch vagrave; quy nạp?
• Trigrave;nh bagrave;y chức năng của việc trigrave;nh bagrave;y đoạn văn theo diễn dịch hay quy nạp?

1. Khaacute;i niệm đoạn văn diễn dịch vagrave; đoạn văn quy nạp

Đoạn văn diễn dịch

Cacirc;u chủ đề mang yacute; nghĩa khaacute;i quaacute;t đứng ở đầu đoạn

Caacute;c cacirc;u cograve;n lại triển khai yacute; tưởng chủ đề, mang yacute; nghĩa minh hoạ, cụ thể

• Triển khai bằng caacute;c thao taacute;c: giải thiacute;ch, chứng minh, phacirc;n tiacute;ch, bigrave;nh luận
• Kegrave;m những nhận xeacute;t, đaacute;nh giaacute; vagrave; bộc lộ sự cảm nhận của người viết

Viacute; dụ

Tiếng Việt coacute; những đặc sắc của một thứ đẹp đẽ, một thứ tiếng hay. Noacute;i thế coacute; nghĩa lagrave; noacute;i rằng: tiếng Việt lagrave; một thứ tiếng hagrave;i hograve;a về mặt acirc;m hưởng, thanh điệu magrave; cũng rất tế nhị, uyển chuyển trong caacute;ch đặt cacirc;u. Noacute;i thế cũng coacute; nghĩa lagrave; noacute;i rằng: tiếng Việt coacute; đầy đủ khả năng để diễn đạt tigrave;nh cảm, tư tưởng của người Việt Nam vagrave; để thỏa matilde;n cho yecirc;u cầu của đời sống văn hoacute;a nước nhagrave; qua caacute;c thời kigrave; lịch sử.

(Đặng Thai Mai, Tiếng Việt, một biểu hiện hugrave;ng hồn của sức sống dacirc;n tộc)

• Cacirc;u chủ đề (gạch chacirc;n) được đặt ở đầu đoạn, khẳng định hai neacute;t đặc sắc của tiếng Việt lagrave; đẹp vagrave; hay.
• Caacute;c cacirc;u tiếp theo noacute;i rotilde; caacute;i đẹp vagrave; caacute;i hay thể hiện cụ thể như thế nagrave;o.

Đoạn văn quy nạp

• Đoạn văn được trigrave;nh bagrave;y đi từ caacute;c yacute; chi tiết, cụ thể nhằm hướng tới yacute; khaacute;i quaacute;t
• Cacirc;u chủ đề mang yacute; nghĩa khaacute;i quaacute;t đứng ở cuối đoạn
• Caacute;c cacirc;u trecirc;n được trigrave;nh bagrave;y bằng thao taacute;c minh hoạ, lập luận, cảm nhận vagrave; ruacute;t ra nhận xeacute;t, đaacute;nh giaacute; chung

Viacute; dụ

Đề cao sự khaacute;c biệt khocirc;ng phải lagrave; cổ động cho lối sống caacute; nhacirc;n iacute;ch kỉ, hẹp hograve;i, chối bỏ mọi traacute;ch nhiệm. Đề cao sự khaacute;c biệt khocirc;ng coacute; nghĩa chấp nhận những sự kigrave; dị, quaacute;i đản cốt lagrave;m cho caacute; nhacirc;n nổi bật giữa đaacute;m đocirc;ng, xa lạ với văn hoacute;a truyền thống của dacirc;n tộc. Đề cao sự khaacute;c biệt cũng khocirc;ng đồng nghĩa với việc taacute;n thagrave;nh lối sống tự do vocirc; mục điacute;ch. Xeacute;t cho cugrave;ng, chỉ sự khaacute;c biệt nagrave;o toaacute;t lecirc;n được giaacute; trị của caacute; nhacirc;n vagrave; coacute; iacute;ch cho cộng đồng thigrave; mới thực sự coacute; yacute; nghĩa, đaacute;ng được đề cao.

(Nhiều taacute;c giả, Để lagrave;m tốt bagrave;i thi mocirc;n Ngữ Văn kigrave; thi trung học phổ thocirc;ng quốc gia ndash; phần nghị luận xatilde; hội, NXB Giaacute;o dục Việt Nam, 2016)

• Ba cacirc;u đầu necirc;u những biểu hiện của sự khaacute;c biệt tầm thường, vocirc; nghĩa.
• Cacirc;u chủ đề (gạch chacirc;n) ở cuối đoạn văn mới coacute; cơ sở khẳng định sự khaacute;c biệt coacute; yacute; nghĩa, đaacute;ng được đề cao.

2. Taacute;c dụng đoạn văn diễn dịch vagrave; đoạn văn quy nạp

Đều đaacute;p ứng yecirc;u cầu cơ bản của một đọan văn: thể hiện rotilde; chủ đề

• Coacute; cacirc;u chủ đề việc tiếp nhận nội dung đoạn văn trở necirc;n thuận lợi hơn
• Dugrave; cacirc;u chủ đề được đặt ở đầu hay cuối đoạn.

> Đều đặc biệt phugrave; hợp với văn bản nghị luận

LUYỆN TẬP

Hoagrave;n thagrave;nh caacute;c bagrave;i tập trong SGK trang 64, 65

Bagrave;i tập 1: SGK tr.64

Tigrave;m cacirc;u chủ đề trong caacute;c đoạn văn sau, từ đoacute; xaacute;c định kiểu đoạn văn (diễn dịch, quy nạp). Phacirc;n tiacute;ch taacute;c dụng của từng caacute;ch thức tổ chức đoạn văn.

1. Ta thường nghe: Kỉ Tiacute;n đem migrave;nh chết thay, cứu thoaacute;t cho Cao ETH;ế; Do Vu chigrave;a lưng chịu giaacute;o, che chở cho cho Chiecirc;u Vương; Dự Nhượng nuốt than, baacute;o thugrave; cho chủ; Thacirc;n Khoaacute;i chặt tay để cứu nạn cho nước. Kiacute;nh ETH;ức một chagrave;ng tuổi trẻ, thacirc;n phograve; Thaacute;i Tocirc;ng thoaacute;t khỏi vograve;ng vacirc;y Thaacute;i Sung; Cảo Khanh một bầy tocirc;i xa, miệng mắng Lộc Sơn, khocirc;ng theo mưu kế nghịch tặc. Từ xưa caacute;c bậc trung thần nghĩa sĩ, bỏ migrave;nh vigrave; nước, đời nagrave;o chẳng coacute;? Giả sử mấy người đoacute; cứ khư khư theo thoacute;i nhi nữ thường tigrave;nh thigrave; cũng đến chết hoagrave;i ở xoacute; cửa, sao coacute; thể lưu danh sử saacute;ch cugrave;ng trời đất muocirc;n đời bất hủ được!

(Trần Quốc Tuấn, Hịch tướng sĩ)

1. Đồng phục khocirc;ng chỉ đẹp magrave; cograve;n goacute;p phần tạo necirc;n bản sắc của mỗi trường. Cậu nagrave;y lagrave; học sinh trường THCS Lecirc; Quyacute; Đocirc;n, bạn ấy thuộc trường THCS Lương Thế Vinh, cograve;n cocirc; beacute; kia học ở trường THCS Đặng Thai Maihellip; tất cả đều được nhận ra nhờ bộ đồng phục magrave; học mặc. Trong cuộc thi ldquo;Nhoacute;m bạn liacute; tưởngrdquo; ở huyện, ldquo;magrave;u cờ sắc aacute;ordquo; khocirc;ng chỉ thể hiện ở tagrave;i triacute; của năm bạn trong đội higrave;nh thi đấu sacirc;n sacirc;n khấu, magrave; cograve;n ở caacute;c nhoacute;m cổ động viecirc;n tưng bừng, nổi bật trong bộ đồng phục của trường migrave;nh trecirc;n khaacute;n đagrave;i.

(Dẫn theo Ngữ văn 6, tập hai, Kết nối tri thức với cuộc sống, NXB Giaacute;o dục Việt Nam, 2021 tr.67)

Đaacute;p aacute;n

Cacirc;u a

Cacirc;u chủ đề: ldquo;Giả sử mấy người đoacute; cứ khư khư theo thoacute;i nhi nữ thường tigrave;nh thigrave; cũng đến chết hoagrave;i ở xoacute; cửa, sao coacute; thể lưu danh sử saacute;ch cugrave;ng trời đất muocirc;n đời bất hủ được!rdquo;

• Đoạn văn quy nạp.

>>>

• Caacute;c cacirc;u đầu necirc;u những tấm gương về caacute;c bậc trung nghĩa.
• Giaacute;n tiếp khơi dậy yacute; thức traacute;ch nhiệm của đấng nam nhi trong xatilde; hội.

Cacirc;u b

Cacirc;u chủ đề: ldquo;Đồng phục khocirc;ng chỉ đẹp magrave; cograve;n goacute;p phần tạo necirc;n bản sắc của mỗi trườngrdquo;

• Đoạn văn diễn dịch

>>>

• Khẳng định đồng phục khocirc;ng chỉ đẹp magrave; cograve;n tạo necirc;n bản sắc của mỗi trường.
• Caacute;c cacirc;u sau noacute;i rotilde; neacute;t đặc sắc của mỗi trường thocirc;ng qua bộ đồng phục

Bagrave;i tập 2: SGK tr.64, 65