Bài

Văn bản

Tác giả

Loại, thể loại

Đặc điểm nổi bật

Nội dung

Hình thức

Thể loại

Những điểm giống nhau

Những điểm khác nhau

Hài kịch

Truyện cười

Thơ trào phúng

Bài

Văn bản

Tác giả

Loại, thể loại

Đặc điểm nổi bật

Nội dung

Hình thức

1

Lá cờ thêu sáu chữ vàng

Nguyễn Huy Tưởng

Truyện lịch sử

Ca ngợi lòng yêu nước của người anh hùng trẻ tuổi Trần Quốc Toản.

Trang trọng, giản dị.

2

Quang Trung đại phá quân Thanh

Ngô gia văn phái

Truyện lịch sử

Chiến thắng lừng lẫy của nghĩa quân Tây Sơn dưới sự chỉ huy của Quang Trung.

Trang nghiêm, giản dị.

3

Thu Điếu

Nguyễn Khuyến

Thơ Đường luật

Bài thơ thể hiện sự cảm nhận và nghệ thuật gợi tả tinh tế của Nguyễn Khuyến về cảnh sắc mùa thu đồng bằng Bắc Bộ, cho thấy tình yêu thiên nhiên, đất nước, tâm trạng thời thế và tài thơ Nôm của tác giả.

Vận dụng tài tình nghệ thuật đối và nghệ thuật lấy động tả tĩnh.

4

Thiên Trường vãn vọng

Trần Nhân Tông

Thơ Đường luật

Bức tranh cảnh vật làng quê trầm lặng mà không đìu hiu. Thiên nhiên và con người hòa quyện một cách nên thơ. Qua đó, ta thấy cái nhìn “vãn vọng” của vị vua thi sĩ có tâm hồn gắn bó máu thịt với cuộc sống bình dị.

• Kết hợp điệp ngữ và tiểu đối sáng tạo.

• Nhịp thơ êm ái, hài hòa.

• Sử dụng ngôn ngữ miêu tả đậm chất hội họa.

5

Hịch tướng sĩ

Trần Quốc Tuấn

Hịch

Bài Hịch phản ánh tinh thần yêu nước nồng nàn của dân tộc trong cuộc kháng chiến chống quân xâm lược, thể hiện lòng căm thù giặc và ý chí quyết thắng.

• Lập luận chặt chẽ, lý lẽ rõ ràng, giàu hình ảnh, có sức thuyết phục cao.

• Kết hợp hài hòa giữa lý trí và tình cảm.

• Lời văn giàu hình ảnh nhạc điệu.

6

Tinh thần yêu nước của nhân dân ta

Hồ Chí Minh

Nghị luận

Văn bản ca ngợi và tự hào về tinh thần yêu nước từ đó kêu gọi mọi người cùng phát huy truyền thống yêu nước quý báu của dân tộc.

• Xây dựng luận điểm ngắn gọn, súc tích; lập luận chặt chẽ; dẫn chứng toàn diện, chọn lọc tiêu biểu theo các phương diện: lứa tuổi, tầng lớp, vùng miền...

• Sử dụng phép so sánh, liệt kê nêu các biểu hiện của lòng yêu nước.

7

Lễ xướng danh khoa Đinh Dậu

Trần Tế Xương

Thơ Đường luật

• Tác phẩm tập trung miêu tả tình trạng thảm hại của kỳ thi năm Đinh Dậu (1897) tại trường Hà Nam.

• Thể hiện sự đau đớn, xót xa của nhà thơ đối với tình cảnh hiện thực bất ổn của đất nước ta ở thời điểm đó.

• Sử dụng nghệ thuật đối, đảo ngữ tái hiện cảnh thảm hại của kỳ thi và nói lên tâm sự của tác giả.

• Ngôn ngữ: có tính chất khẩu ngữ, trong sáng, giản dị nhưng đầy sức biểu cảm.

8

Lai Tân

Hồ Chí Minh

Thơ Đường luật

Bài thơ miêu tả thực trạng thối nát của chính quyền Trung Quốc dưới thời Tưởng Giới Thạch và thái độ châm biếm, mỉa mai sâu cay.

• Ngòi bút miêu tả giản dị, chân thực.

• Lối viết mỉa mai sâu cay.

• Bút pháp trào phúng.

9

Trưởng giả học làm sang

Mô-li-e

Hài kịch

Văn bản khắc họa tính cách lố lăng của một tên trưởng giả đã dốt nát còn đòi học làm sang, tạo nên tiếng cười cho đọc giả.

• Sử dụng lời thoại sinh động, chân thực.

• Nghệ thuật tăng cấp khiến cho lớp kịch càng ngày càng hấp dẫn, tính cách nhân vật được khắc họa thành công, rõ nét.

10

Chùm truyện cười dân gian Việt Nam

Truyện cười

Phê phán những thói hư tật xấu của con người trong xã hội.

Truyện cười dân gian ngắn gọn với những tình huống hài hước, gây bất ngờ.