CHƯƠNG VIII: LỰC TRONG ĐỜI SỐNG

BÀI 40: LỰC LÀ GÌ?

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG (MỞ ĐẦU)

Có khi nào chúng ta thắc mắc về những hiện tượng xung quanh chúng ta như: Tại sao khi thả một vật từ trên cao, vật lại rơi xuống mặt đất mà không phải theo phương ngang? Tại sao con thuyền buồm lại có thể di chuyển được?,…

Các em cần phân biệt lực không phải là nguyên nhân gây ra chuyển động mà khiến vật chuyển động còn cần chú ý tới những nguyên nhân gây ra chuyển động như: tăng, giảm tốc độ, đổi hướng, chuyển động,….

B. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

1. Làm quen với khái niệm lực

+ HS dùng cumh từ “tác dụng lực” và “ chuyển động “ để mô tả lại các hiện tượng trên

+ Tìm thêm ví dụ về lực trong đời sống và dùng mẫu câu “ Vật A tác dụng lực lên vật B”.

Ghi nhớ:

Khi vật A đẩy hoặc kéo vật B ta nói vật A tác dụng lực lên vật B.

2. Nhận biết tác dụng của lực

+ NV1: Tìm hiểu về lực làm thay đổi trạng thái chuyển động của vật

+ NV2: Tìm hiểu về tác dụng làm biến dạng vật

Ghi nhớ:

Lực và chuyển động của lực

VD:

• Gió thổi lá buồm giúp thay đổi hướng chuyển động của thuyền.

• Dùng vợt đánh quả cầu lông làm thay đổi hướng chuyển động của nó.

Lực và hình dạng của vật

HĐ: Khi lò xo vị nén, chiều dài của lo xo bị ngắn lại, còn dây chun khi kéo dãn ra thì chiều dài của nó dài thêm.

VD:

• Dùng tay ép chặt quả bóng cao su, quả bóng cao su bị nõm vào.

• Kéo dây cung, thì dây cung bị biến dạng

3. Tìm hiểu lực tiếp túc và lực không tiếp túc

+ Nêu sự khác nhau giữa lực tiếp xúc và lực không tiếp xúc, tìm thêm ví dụ trong đời sống.

+ HS thực hiện câu hỏi thí nghiệm, và câu hỏi trong bài

Ghi nhớ:

Khi lực xuất hiện do vật gây ra lực tiếp xúc với vật chịu tác dụng của lực => lực tiếp xúc

Khi lực xuất hiện do vật gây ra lực không tiếp xúc với vật chịu tác dụng của lực => lực không tiếp túc

? CH:

1. Lực tiếp xúc: hình c; hình d

Lực không tiếp xúc: hình a; hình b

2. Lực tiếp xúc: lực sút của chân lên quả bóng, lực đẩy của tay lên thùng hàng, lực kéo của tay lên xe kéo,...

Lực không tiếp xúc: lực đẩy của hai cục nam châm, trọng lực của búa khi rơi tự do từ trên cao, ...

? TN1:

a) Lò xo không làm xe chuyển động được vì lực đẩy của lò xo không tác dụng lên xe.

b) Phải đặt xe trong khoảng bên trong đoạn OB thì khi lò xo bung ra sẽ làm cho xe chuyển động.

* TN2:

Không phải chỉ khi đẩy xe B cho tới khi tiếp xúc với xe A thì xe B mới chuyển động. Vì khi gần tiếp xúc với xe A thì lực từ của hai đầu nam châm đã hút chúng lại với nhau làm cho xe A chuyển động

? CH:

Lò xo tác dụng lên xe A ở thí nghiệm 1 tạo ra lực tiếp xúc. Còn lực xe B tác dụng lên xe A ở thí nghiệm 2 là lực không tiếp xúc.

……………………..

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

Gv tổ chức cho HS thực hiện bài tập để ôn tập kiến thức thông qua bài tập chiếu trên slide:

Câu 1: Dựa vào việc quan sát hình vẽ dưới đây để điền dấu “X” vào các ô trống của bảng xác định loại lực và tác dụng lực

Bảng xác định loại lực và tác dụng lực

Câu 2: Chọn câu em cho là đúng nhất

Khi đang chuyển động, nếu không còn lực tác dụng nữa thì vật sẽ:

A. dừng lại

B. Chuyển động chậm dần rồi dừng lại

C. không dừng lại

D. Tiếp tục chuyển động thẳng với tốc độ không đổi

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

Từ kiến thức đã học, Gv yêu cầu HS nhận biết được tác dụng của lực và vận dụng vào những tình huống thực tiễn trong cuộc sống.