BÀI 48: SỰ CHUYỂN HÓA NĂNG LƯỢNG

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG (MỞ ĐẦU)

GV yêu cầu HS trả lời được 2 câu hỏi phần khởi động bằng cách vận dụng những kiến thức thực tế:

• Khi trời lạnh, ta thường xoa hai bàn tay vào nhau và thấy tay nóng lên. Tại sao?

• Khi vỗ hai tay vào nhau, ta nghe được tiếng vỗ tay. Trong hoạt động này đã có sự chuyển hóa năng lượng nào?

B. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

1. Tìm hiểu về sự chuyển hóa năng lượng

+ Tìm hiểu sự chuyển hoá năng lượng từ động năng sang thế năng và ngược lại trong quá trình chuyển động của quả bóng rố khi được ném lên, cơ năng chuyển hoá thành năng lượng âm và nhiệt năng khi bóng chạm đất phát ra tiếng động Hình 48.1.

+ Trả lời các câu hỏi 1, 2, 3, 4 của mục này trong SGK.

Ghi nhớ:

? CH1:

Các dạng năng lượng xuất hiện khi đèn được bật sáng: điện năng; quang năng

Sơ đồ chuyển hóa năng lượng:

? CH2:

a) Tên ba dạng năng lượng là: nhiệt năng, động năng, năng lượng âm

b) Các thiết bị biến đổi điện năng thành các dạng năng lượng khác: quạt; ti vi; điện thoại; ..

? CH3:

Hóa năng có thể chuyển hóa thành: điện năng, thế năng, nhiệt năng, năng lượng ánh sáng, năng lượng âm, động năng.

? CH4:

Ta điền như sau:

(1) - động năng

(2) - nhiệt năng

(3) - năng lượng ánh sáng

(4) - động năng

(5) - điện năng

(6) - thế năng

3. Tìm hiểu định luật bảo toàn năng lượng

- Làm thí nghiệm theo như phương án được trình bày trong SGK để thấy được: Khi kéo quả cầu (2) đến điểm B (nằm trong mặt phẳng của tấm bìa) như Hình 48.5 rồi thả ra thì quả cầu (2) chuyển động về vị trí ban đầu va chạm vào quả cấu (1) lên đến vị trí A cùng độ cao với vị trí B

- GV yêu cấu HS trả lời câu hỏi của mục này trong SGK..

Ghi nhớ:

Định luật:

Năng lượng không tự sinh ra hoặc tự mất đi mà chỉ chuyển hóa từ dạng năng lượng này sang dạng khác hoặc truyền từ vật này sang vật khác

HĐ: Thí nghiệm:

Thí nghiệm chứng tỏ rằng năng lượng không tự sinh ra hoặc tự mất đi mà chỉ truyền từ vật này sang vật khác.

CH em bé chơi xích đu:

Muốn cho xích đu luôn lên tới độ cao ban đầu, thỉnh thoảng người bố phải đẩy vào xích đu vì trong quá trình chuyển động, xích đu và cậu bé va chạm với không khí và lực cản của không khí làm tiêu hao một phần năng lượng của cậu bé và xích đu. Do đó thi thoảng cần phải đẩy vào xích đu để nó lên độ cao ban đầu.

CH hoạt động quả bóng

Khi kéo quả cầu (2) đến điểm B (nằm trong mặt phẳng của tấm bìa) rồi thả ra thì quả cầu (2) chuyển động về vị trí ban đầu va chạm vào quả cầu (1) lên đến vị trí A cùng độ cao với vị trí B

Định luật báo toàn năng lượng luôn đúng trong mọi trường hợp.

CH:

…………………………..

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

GV yêu cầu HS hoàn thành bài tập:

Câu 1. Tuabin điện gió sản xuất điện từ

A. động năng.

B. hoá năng.

C. năng lượng ánh sáng.

D. năng lượng mặt trời.

Câu 2. Hãy chỉ ra sự biến đổi từ dạng năng lượng này sang đạng năng lượng khác trong các trường hợp sau:

a) Khi nước đố từ trên mặt đập thuỷ điện xuống.

b) Khi ném một vật lên theo phương thẳng đứng.

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

HS vận dụng sự chuyển hóa và bảo toàn năng lượng để giải thích hiện tượng:

a. Dùng búa đập nhiều lần vào thanh đồng làm thanh đồng nóng lên

b. Ném một vật lên cao