BÀI 41: BIỂU DIỄN LỰC

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG (MỞ ĐẦU)

Trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta có thể sử dụng hình vẽ để diễn tả những cái trìu tượng. Ví dụ hình trái tim để biểu diễn tình yêu, ý thích, khuôn mặt cười để biểu diễn niềm vui hay như khuôn mặt không vui để biểu diễn sự không hài lòng,…. Ở bài học trước chúng ta đã học về lực. Vậy theo các em làm thế nào để biểu diễn (vẽ) lực? Ta có thể biểu diễn được lực tác dụng khi ta đặt một hộp bút lên tay?

B. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

1. Tìm hiểu các đặc trưng của lực

1. Về độ lớn: Yêu cầu HS làm việc cá nhân để thực hiện các câu hỏi 1,2,3, ghi ý kiến vào vở. Hướng dẫn HS nhận xét về một số ý kiến

2. Về đơn vị và dụng cụ đo lực:

+ GV yêu cầu HS mô tả lực kế lò xo, nêu ĐCNN và GHĐ của lực kế ( tổ chức hoạt động nhóm từ 4-5 HS)

+ Gv giới thiệu cho HS cách sử dụng

3. Về phương và chiều của lực:

+ Yêu cầu HS tự đọc SGK trả lời cho các câu hỏi a,b,c của hình 41.5. Ghi câu trả lời vào vở

Ghi nhớ:

1. Độ lớn của lực

Độ mạnh yếu của một lực gọi là độ lớn của lực

? CH:

CH1: Lực của người đẩy xe ô tô chết máy là mạnh nhất, lực của em bé ấn nút chuông điện là yếu nhất.

Sắp xếp các lực theo thứ tự độ lớn tăng dần:

• Lực của em bé ấn nút chuông điện

• Lực của người mẹ kéo cửa phòng

• Lực của người bảo vệ đẩy cánh cửa sắt của công viên

• Lực của người đẩy xe ô tô chết máy

CH2. Đội bên phải có độ lớn lực kéo lớn hơn đội bên trái.

CH3. Hai lực trong đời sống có độ lớn bằng nhau:

Trọng lực của tạ và lực đẩy của lực sĩ khi người lực sĩ giữ tạ đứng im

2. Đơn vị lực và dụng cụ đo lực

- Đơn vị lực là N (Niuton)

- Dụng cụ đo lực là lực kế

? HĐ: HS tự dự đoán và thực hiện

3. Phương và chiều của lực

Mỗi lực đều có phương và chiều xác định

VD:

- Lực của dây câu tác dụng lên con cá có phương thẳng đứng, chiều từ dưới lên trên.

- Lực của tay người bắn cung có phương nằm ngang, chiều từ phải qua trái

- Lực của vận động viên tác dụng lên ván nhảy có phương thẳng đứng, chiều từ trên xuống dưới.

Hoạt động 2: Tìm hiểu về biểu diễn lực

+ Phân tích ví dụ về cách biểu diễn lực.

Ghi nhớ:

Để biểu diễn lực người ta sử dụng một mũi tên để biểu diễn các đặc trưng của lực:

+ Gốc của mũi tên có điểm đặt tại vật chịu lực tác dụng

+ Phương và chiều của mũi tên là phương và chiểu của lực

+ Độ dài của mũi tên biểu diễn độ lớn của lực theo một tỉ xích

? HĐ:

HĐ 1:

HĐ 2:

a) tỉ lệ xích 1cm ứng với 2,5N

b) tỉ lệ xích 1cm ứng với 10N

c) tỉ lệ xích 1cm ứng với 2N

…………………………

C+D. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TÂP+ VẬN DỤNG

Yêu cầu HS vận dụng những kiến thức đã học để biểu diễn lực bằng mũi tên và trả lời nhanh câu hỏi sau:

Câu 1: Muốn biểu diễn một vectơ lực chúng ta cần phải biết các yếu tố:

A. Phương, chiều

B. Điểm đặt, phương, chiều.

C. Điểm đặt, phương, độ lớn.

D. Điểm đặt, phương, chiều, độ lớn.