Đề bài: Phân tích tác dụng của phép đối được tác giả sử dụng trong hai câu thực trong bài thơ “Lễ xướng danh khoa Đinh Dậu”.

Bài tham khảo 1:

Bài thơ “Lễ xướng danh khoa Đinh Dậu” của nhà thơ Trần Tú Xương là một tác phẩm đầy ý nghĩa, phản ánh tâm trạng và suy tàn của nền giáo dục – xã hội thời bấy giờ. Đặc biệt là phép đối được tác giả sử dụng trong hai câu thơ thực của bài thơ này “Lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ/ Ậm ọe quan trường miệng thét loa”. Từ “lôi thôi” gợi dáng vẻ luộm thuộm, nhếch nhác của sĩ tử; “Vai đeo lọ” là hình ảnh hài hước, chua chát, ám chỉ sự bất định và khó khăn trong cuộc thi. Tác giả sử dụng phép đối để miêu tả rõ nét cảnh thi cử thực tế, không còn theo quy củ, nhốn nháo. Cảnh trường thi gián tiếp phản ánh sự suy vong của nền học vấn và lời thời của đạo Nho. Đến với câu “Ậm ọe quan trường miệng thét loa”, từ “Ậm ọe” là hình ảnh ra oai, nạt nộ của quan trường, nhưng đó chỉ là vẻ bề ngoài. “Miệng thét loa” tạo hình ảnh hài hước, chua chát, ám chỉ sự náo loạn và không có quy củ trong cảnh xướng danh. Ở đây, tác giả đã sử dụng phép đối để diễn tả rõ nét sự thay đổi của nền giáo dục – xã hội; đồng thời là thái độ tâm trạng tủi nhục, xót xa trước thực tại cuộc đời của nhà thơ. Bài thơ đã khẳng định giá trị và phê phán sự suy tàn của thời đại.

Bài tham khảo 2:

Trong hai câu thực trong bài thơ “Lễ xướng danh khoa Đinh Dậu” của nhà thơ Trần Tú Xương đã sử dụng phép đối để tạo ra hiệu ứng hài hước và chua chát. Trong câu “Lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ” tác giả đảo ngữ hai chữ “lôi thôi” lên đầu câu thơ. Điều này tạo ra ấn tượng nhếch nhác, gợi dáng vẻ luộm thuộm của sĩ tử đeo lọ. Câu thơ này châm biếm cảnh thi cử lúc bấy giờ, khi không còn tuân theo quy củ. Từ “ậm ọe” trong câu “Ậm ọe quan trường miệng thét loa” nghĩa là bộ nạt nộ, hăm dọa. Câu thơ này miêu tả sự ra oai, nạt nộ của quan trường, nhưng đó chỉ là vẻ bên ngoài. Tác giả thông qua phép đối đã gián tiếp phản ánh sự suy vong của một nền học vấn và lỗi thời của đạo Nho. Tú Xương sử dụng phép đối để diễn tả rõ nét hơn sự suy thoái của nền giáo dục - xã hội nước nhà không còn giữ được những quy cách cũ như trước. Bài thơ này thể hiện tâm trạng tủi nhục, xót xa của nhà thơ trước thực tại của đất nước.

Bài tham khảo 3:

Trong bài thơ, nhà thơ Trần Tế Xương đa sử dụng hai câu thơ thực để miêu tả cảnh nhập trường và xứng danh đặc sắc và cũng đầy khôi hài “Lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ/ Ậm ọe quan trường miệng thét loa”. Hình ảnh “sĩ tử” ở trong câu thơ hiện lên một cách thật lôi thôi “vai đeo lọ” đồ đạt trên người thì cồng kềnh, nhếch nhác. Các sử dụng biện pháp tu từ đảo ngữ, đưa từ láy “lôi thôi” lên đầu câu thơ đã nhấn mạnh cho hình ảnh các sĩ tử trong tâm trí người đọc. Không chỉ vậy, khung cảnh trường thi lúc này không còn là chốn tôn nghiêm mà trở nên ồn ào “Ậm ọe quan trường” chẳng khác nào cảnh họp chợ “miệng thét loa”. Tú Xương bấy giờ vô cùng thất vọng, bất lực và có đôi chút khinh thường, buồn tủi cho tình hình xã hội đang dần thoái hóa. Tác giả đã sử dụng phép đối rất hoàn chỉnh làm hiện lên hai hình ảnh trung tâm của trường thi. Sĩ tử thì lôi thôi nhếch nhác, mất đi cái vẻ nho nhã thư sinh mà người đời thường thấy thường nghĩ tới khi nhắc đến. Quan trường, giám thị, giám khảo cũng chẳng còn cái phong thái nghiêm trang, trịnh trọng của những người có học thức, có địa vị.

Bài tham khảo 4:

Câu thơ “Lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ” là một cảnh hài hước, chua chát. Việc sử dụng đảo ngữ hai chữ “lôi thôi” lên đầu câu thơ gây ấn tượng nhếch nhác đáng buồn “vai đeo lọ”. Ậm oẹ nghĩa là ra bộ nạt nộ, hăm doạ. Cấu trúc câu thơ đảo ngữ đưa hai tiếng tượng thanh “ậm oẹ” lên đầu câu thơ để làm nổi bật hình ảnh các quan trường “miệng thét loa”. Trường thi không còn là chốn tôn nghiêm nền nếp nữa, quá lộn xộn, quá ồn ào, khác nào cảnh họp chợ, nên quan trường mới “ậm oẹ” và “thét loa” như thế. Tú Xương đối rất chỉnh làm hiện lên hai hình ảnh trung tâm của trường thi. Sĩ tử thì lôi thôi nhếch nhác, mất đi cái vẻ nho nhã thư sinh. Quan trường, giám thị, giám khảo cũng chẳng còn cái phong thái nghiêm trang, trịnh trọng vốn có.

Bài tham khảo 5:

Hai câu thực trong bài thơ “Lễ xướng danh khoa Đinh Dậu” đã miêu tả cảnh nhập trường và xướng danh hiện lên vô cùng khôi hài “Lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ/ Ậm ọe quan trường miệng thét loa”. “Sĩ tử” vốn là những người thuộc tầng lớp trí thức trong xã hội phong kiến, theo nghiệp bút nghiên nên mang phong thái nho nhã. Nhưng hinh ảnh “sĩ tử” ở đây lại hiện lên thật lôi thôi, nhếch nhác. Cách sử dụng biện pháp tu từ đảo ngữ, đưa từ láy “lôi thôi” lên đầu câu thơ đã gây ấn tượng mạnh cho người đọc. Không chỉ vậy, khung cảnh trường thi lúc này không còn là chốn tôn nghiêm mà trở nên ồn ào, chẳng khác nào cảnh họp chợ nên quan trường mới “ậm oẹ” và “thét loa” – những người coi thi cũng chẳng còn cái phong thái nghiêm trang, trịnh trọng vốn có. Qua chi tiết này, người đọc cười đấy mà cũng buồn đấy trước tình cảnh đất nước lúc bấy giờ.

Bài tham khảo 6:

Hai câu thực trong bài thơ “Lễ xướng danh khoa Đinh Dậu”, tác giả đã sử dụng ngôn ngữ khôi hài, châm biếm, nực cười để tạo ra một bức tranh thực trạng về cuộc thi này. “Sĩ tử” vốn là những người thuộc tầng lớp trí thức, theo nghiệp bút nghiên nên mang phong thái nho nhã. Nhưng hình ảnh “sĩ tử” ở đây lại hiện lên thật lôi thôi, xấu xí. Vai đeo lủng củng lọ mực, lọ đựng nước uống trong ngày th trông như đi làm ăn, đi kiếm kế sinh nhau, đi tứ xứ chứ không phải đi thi.

Cách sử dụng biện pháp tu từ đảo ngữ, đưa từ láy “lôi thôi” lên đầu câu thơ đã gây ấn tượng mạnh cho người đọc. Hai chữ “lôi thôi” không chỉ làm sĩ tử không còn mang vẻ nho nhã của những người thuộc tầng lớp trí thức mà còn chứng tỏ cảnh hỗn loạn, khó coi của chốn quan trường. Không chỉ thế, cảnh trường thi lúc này cũng không còn là chốn tôn nghiêm mà trở nên lộn xộn, ồn ào, nhốn nháo, ầm ĩ chẳng khác nào cảnh họp chợ hỗn loạn. Vì thế, quan trường mới “ậm oẹ” và “thét loa”. Lời thơ đã vẽ thêm 1 nét về thực trạng trường thi bấy giờ, đến cả những người coi thi cũng chẳng còn cái phong thái nghiêm trang, trịnh trọng vốn có.

Cấu trúc câu thơ đảo ngữ để làm nổi bật hình ảnh các quan trường “miệng thét loa” nạt nộ, quát tháo trong khung cảnh nhốn háo. Bức tranh biếm họa độc đáo này gợi lại cảnh thối nát của chế độ phong kiến ở nước ta khi đó. Lời thơ không chỉ sự phê phán sâu sắc đối với thực dân Pháp và chính quyền bộ máy quản lí nhà nước nà còn ám chỉ sự suy tàn của chế độ phong kiến khi đó.