Ocirc;N TẬP BAgrave;I 3: CẤU TRUacute;C CỦA VĂN BẢN NGHỊ LUẬN

HOẠT ĐỘNG CỦA GV ndash; HS

SẢN PHẨM DỰ KIẾN

Nhiệm vụ 1: Hiểu biết chung về taacute;c phẩm

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

GV hướng dẫn HS lagrave;m việc caacute; nhacirc;n, dựa vagrave;o kiến thức đatilde; học về văn bản Cầu hiền chiếu, trả lời cacirc;u hỏi:

- Trigrave;nh bagrave;y một số hiểu biết của em về taacute;c giả?

- Trigrave;nh bagrave;y hoagrave;n cảnh saacute;ng taacute;c của taacute;c phẩm.

- Bố cục của taacute;c phẩm gồm mấy phần?

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ

- HS vận dụng kiến thức đatilde; học vagrave; trả lời cacirc;u hỏi.

- GV quan saacute;t, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Baacute;o caacute;o kết quả hoạt động vagrave; thảo luận hoạt động vagrave; thảo luận

- GV mời 1 ndash; 2 HS trigrave;nh bagrave;y caacute;c nội dung:

+ Hiểu biết về taacute;c giả

+ Hoagrave;n cảnh saacute;ng taacute;c taacute;c phẩm.

- GV yecirc;u cầu HS khaacute;c lắng nghe, nhận xeacute;t, necirc;u yacute; kiến bổ sung (nếu coacute;).

Bước 4: Đaacute;nh giaacute; kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xeacute;t, bổ sung, chốt lại kiến thức.

- GV chuyển sang nội dung mới.

Nhiệm vụ 2: Nhắc lại kiến thức bagrave;i học

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV chia HS cả lớp thagrave;nh 3 nhoacute;m.

- GV yecirc;u cầu caacute;c nhoacute;m đọc văn bản Chiếu cầu hiền vagrave; trả lời cacirc;u hỏi:

+ Trigrave;nh bagrave;y quy luật xử thế của người hiền?

+ Caacute;ch ứng xử của sĩ phu BẮc Hagrave; ra sao?

+Con đường cầu hiền của Vua Quang Trung thể hiện thế nagrave;o?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS thảo luận theo nhoacute;m, vận dụng kiến thức đatilde; học để thực hiện nhiệm vụ.

- GV quan saacute;t, hỗ trợ caacute;c nhoacute;m (nếu cần thiết).

Bước 3: Baacute;o caacute;o kết quả hoạt động vagrave; thảo luận

- GV mời đại diện 3 nhoacute;m lần lượt trigrave;nh bagrave;y kết quả thảo luận.

- GV yecirc;u cầu caacute;c nhoacute;m lắng nghe, nhận xeacute;t, bổ sung yacute; kiến cho nhoacute;m bạn (nếu coacute;).

Bước 4: Đaacute;nh giaacute; kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xeacute;t, đaacute;nh giaacute;, chốt kiến thức.

- GV chuyển sang nội dung mới.

Nhiệm vụ 3: Kết luận theo thể loại

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

GV hướng dẫn HS lagrave;m việc caacute; nhacirc;n, tổng kết, ruacute;t ra cấu tứ, ngocirc;n ngữ của văn bản Chiếu cầu hiền

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS lagrave;m việc caacute; nhacirc;n, ruacute;t ra kết luận theo thể loại về văn bản

- GV quan saacute;t, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Baacute;o caacute;o kết quả hoạt động vagrave; thảo luận

- GV mời đại 1 ndash; 2 HS trigrave;nh bagrave;y về nội dung, higrave;nh thức văn bản.

- GV yecirc;u cầu HS khaacute;c lắng nghe, nhận xeacute;t, bổ sung yacute; kiến (nếu coacute;).

Bước 4: Đaacute;nh giaacute; kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

GV nhận xeacute;t, đaacute;nh giaacute;, chốt kiến thức.

1. Hiểu biết chung về taacute;c phẩm

a. Taacute;c giả

- Tecirc;n thật: Ngocirc; Thigrave; Nhậm, hiệu Hi Doatilde;n

- Sinh năm: 1764 ndash; 1803

-Quecirc; quaacute;n: Lagrave;ng Tả Thanh Oai, Trấn Sơn Nam nay lagrave; Thanh Trigrave; ndash; Hagrave; Nội.

- Lagrave; người học giỏi đỗ đạt, từng lagrave;m quan đại thần dưới thời chuacute;a Trịnh.

- Khi Lecirc;- Trịnh sụp đổ ocirc;ng theo phong tragrave;o Tacirc;y Sơn vagrave; được vua Quan Trung tiacute;n nhiệm.

b. Xuất xứ taacute;c phẩm

- Chiếu cầu hiền được viết vagrave;o khoảng năm 1788 ndash; 1789 khi tập đoagrave;n Lecirc; ndash; Trịnh tan ratilde;.

- Mục điacute;ch: Thuyết phục triacute; thức Bắc Hagrave; hiểu đuacute;ng nhiệm vụ xacirc;y dựng đất nước magrave; Tacirc;y Sơn đang tiến hagrave;nh

- Thể loại: Chiếu lagrave; một thể loại văn nghị luận chiacute;nh trị xatilde; hội thời trung đại thường do vua ban hagrave;nh.

c. Bố cục: 3 phần

+ Phần 1: ldquo;Từng nghehellip;. Người hiền vậyrdquo;: Quy luật xử thế của người hiền

+ Phần 2: Tiếp theo đến ldquo;của trẫm hay saordquo;: Caacute;ch ứng xử của sĩ phu Bắc Hagrave; vagrave; nhu cầu của đất nước.

+ Phần 3: Cograve;n lại: Con đường cầu hiền của vua Quang Trung

2. Nhắc lại kiến thức bagrave;i học

a. Quy luật xử thế của người hiền

- Người hiện tagrave;i coacute; mối quan hệ với thiecirc;n tử

- Người hiền phải do thiecirc;n tử sử dụng

- Khocirc;ng lagrave;m được như vậy lagrave; traacute;i với đạo trời, quy luật cuộc sống

- Taacute;c giả so saacute;nh người hiền như ngocirc;i sao saacute;ng

- Từ quy luật tự nhiecirc;n: sao saacute;ng ắt chầu về ngocirc;i Bắc Thần

=> Higrave;nh ảnh so saacute;nh lấy từ luận ngữ tạ necirc;n tiacute;nh chiacute;nh danh cho Chiếu cầu hiền lại vừa đaacute;nh truacute;ng vagrave;o tacirc;m lyacute; của sĩ phu Bắc Hagrave;. Quang Trung lagrave; người coacute; học biết lễ nghĩa.

b. Caacute;ch ứng xử của sĩ phu Bắc Hagrave; vagrave; nhu cầu đất nước

- Caacute;ch ứng xử của sĩ phu Bắc Hagrave;:

+ Mai danh ẩn tiacute;ch bỏ phiacute; tagrave;i năng

+ Ra lagrave;m quan: sợ hatilde;i, im lặng như bugrave; nhigrave;n

+ Một số đi tự tử

- Hai cacirc;u hỏi: Hay trẫm iacute;t sức khocirc;ng đaacute;ng để phograve; taacute; chăng? Hay đang thời đổ naacute;t chưa thể ra phụng sự Vương hầu chăng?

=> Thể hiện sự thagrave;nh tacirc;m khiecirc;m nhường, vừa thể hiện sự đograve;i hỏi vagrave; cả chuacute;t thaacute;ch của vua Quang Trung.

- Tiacute;nh chất của thời đại vagrave; nhu cầu của đất nước: Thẳng thắn tự nhận những bất cập của triều đạo mới.

=> Gặp nhiều khoacute; khăn => đograve;i hỏi trợ giuacute;p của nhiều bậc hiền tagrave;i

- Kết thuacute;c đoạn hai: Hỏi magrave; khẳng định => Nhacirc;n tagrave;i khocirc;ng những coacute; magrave; cograve;n nhiều.

c. Con đường cầu hiền của Vua Quang Trung

- Đối tượng cầu hiền: quan viecirc;n lớn nhỏ, thứ dacirc;n trăm họ

- Đường lối cầu hiền

+ Cho pheacute;p mọi người coacute; tagrave;i năng thuộc mọi tầng lớp trong xatilde; hội được dacirc;ng sớ tacirc;u bagrave;y kế saacute;ch

+ Cho Pheacute;p caacute;c quan văn votilde; tiến cử người coacute; nghề hay, nghiệp giỏi

+ Cho pheacute;p người tagrave;i tự tiến cử

=> Tư tưởng dacirc;n chủ tiến bộ, đường lối cầu hiền

- Taacute;c giả kecirc;u gọi người coacute; tagrave;i coacute; đức cố gắng hatilde;y cugrave;ng triều đigrave;nh gaacute;nh vaacute;c việc nước vagrave; hưởng phuacute;c lacirc;u dagrave;i

=> Vua Quang Trung lagrave; người coacute; tầm nhigrave;n xa trocirc;ng rộng cũng như khả năng tổ chức. sắp đặt chiacute;nh sự, biết giải tỏa những băn khoăn coacute; thể coacute; cho mọi thần dacirc;n, khiến họ yecirc;n tacirc;m tham gia việc nước.

3. Kết luận theo thể loại

a. Giọng văn

+ Lời văn ngắn gọn suacute;c tiacute;ch

+ Caacute;ch noacute;i sugrave;ng cổ

c. Kết cấu

Lập luận chặt chẽ, khuacute;c chiết kết hợp với tigrave;nh cảm tha thiết, matilde;nh liệt đầy sức thuyết phục về liacute; vagrave; tigrave;nh