CHAgrave;O MỪNG CAacute;C EM ĐẾN VỚI BAgrave;I HỌC NGAgrave;Y HOcirc;M NAY!

KHỞI ĐỘNG

Hatilde;y tigrave;m một cacirc;u văn sử dụng biệt ngữ xatilde; hội

Viacute; dụ: Caacute;c cocirc;ng ty đa cấp đatilde; lugrave;a được rất nhiều ldquo;gagrave;rdquo;.

Bagrave;i 1: Cacirc;u chuyện của lịch sử

Thực hagrave;nh tiếng Việt

BIỆT NGỮ XAtilde; HỘI

NỘI DUNG BAgrave;I HỌC

1. Ocirc;N TẬP KIẾN THỨC
2. Khaacute;i niệm biệt ngữ xatilde; hội
3. Đặc điểm biệt ngữ xatilde; hội
4. Lưu yacute; khi sử dụng biệt ngữ xatilde; hội
5. LUYỆN TẬP

Em hatilde;y dựa vagrave;o kiến thức đatilde; học vagrave; trả lời cacirc;u hỏi:

• Thế nagrave;o lagrave; biệt ngữ xatilde; hội?
• Đặc điểm của biệt ngữ xatilde; hội lagrave; gigrave;?
• Lưu yacute; khi sử dụng biệt ngữ xatilde; hội?

1. Khaacute;i niệm biệt ngữ xatilde; hội

• Lagrave; một bộ phận từ ngữ coacute; đặc điểm riecirc;n
• Được sử dụng cho một nhoacute;m đối tượng nhất định trong phạm vi hẹp.

2. Đặc điểm của biệt ngữ xatilde; hội

Đặc điểm

Coacute; đặc điểm riecirc;ng về ngữ acirc;m

Coacute; đặc điểm riecirc;ng về ngữ nghĩa

>>> Higrave;nh thức:

• Được in nghiecirc;ng, đặt trong dấu ngoặc keacute;p.
• Được chuacute; thiacute;ch về nghĩa.

Viacute; dụ 1:

Anh đacirc;y cocirc;ng tử khocirc;ng ldquo;vograve;mrdquo;

Ngagrave;y mai ldquo;kện rệprdquo; biết ldquo;mograve;mrdquo; vagrave;o đacirc;u

(Nguyecirc;n Hồng, Bỉ vỏ)

Vograve;m: nhagrave;

Kền rệp: hết gạo

Mograve;m: ăn

Viacute; dụ 2: Tớ chỉ nhường thaacute;ng nagrave;y thocirc;i, thaacute;ng sau thigrave; tớ cho cậu ngửi khoacute;i.

Ngửi khoacute;i

Dugrave;ng mũi để nhận biết mugrave;i khoacute;i

Tụt lại phiacute;a sau

>>>

• Higrave;nh thagrave;nh trecirc;n quy ước riecirc;ng của một nhoacute;m người nagrave;o đoacute;.
• Sử dụng trong phạm vi hẹp.
• Chỉ coacute; những người coacute; mối liecirc;n hệ riecirc;ng với nhau vagrave; nắm được quy ước mới coacute; thể sử dụng.

3. Lưu yacute; khi sử dụng biệt ngữ xatilde; hội

Lưu yacute;

Sử dụng hạn chế, phugrave; hợp với đối tượng vagrave; mục điacute;ch giao tiếp.

Đối với nhagrave; văn, sử dụng biệt ngữ xatilde; hội để miecirc;u tả cuộc sống, sinh hoạt của một nhoacute;m người đặc biệt nagrave;o đoacute;.

Nhờ dugrave;ng biệt ngữ, bức tranh cuộc sống của một đối tượng cụ thể trở necirc;n sinh động, chacirc;n thực.

LUYỆN TẬP

Hoagrave;n thagrave;nh caacute;c bagrave;i tập trong SGK tr.16, 17

Bagrave;i tập 1 SGK trang 16

Chỉ ra biệt ngữ xatilde; hội ở những cacirc;u sau vagrave; cho biết dựa vagrave;o đacirc;u em khẳng định như vậy. Giải thiacute;ch caacute;c biệt ngữ đoacute;:

1. Năm lecirc;n saacute;u, cung thiếu nhi thagrave;nh phố coacute; cuộc tuyển ldquo;gagrave;rdquo; khắp caacute;c trường tiểu học, tocirc;i cũng được chọn gửi đến lớp năng khiếu.

(Ngocirc; An Kha, Tigrave;m mảnh gheacute;p thiếu)

1. Ocirc;n tập cẩn thận đi em.Em cứ học ldquo;tủrdquo; như vậy, khocirc;ng truacute;ng đề thigrave; nguy đấy.

Đaacute;p aacute;n

Cacirc;u a

Năm lecirc;n saacute;u, cung thiếu nhi thagrave;nh phố coacute; cuộc tuyển ldquo;gagrave;rdquo; khắp caacute;c trường tiểu học, tocirc;i cũng được chọn gửi đến lớp năng khiếu.

• Dựa vagrave;o dấu ngoặc keacute;p vagrave; sự khaacute;c thường về nghĩa của từ ldquo;gagrave;rdquo;.
• ldquo;Gagrave;rdquo; trong cacirc;u dugrave;ng để chỉ những học sinh được chọn tuyển để thi đấu (liecirc;n hệ đến gagrave; chọi).

Cacirc;u b

Ocirc;n tập cẩn thận đi em. Em cứ ldquo;tủrdquo; như vậy, khocirc;ng truacute;ng đề thigrave; nguy đấy.

• Nghĩa của từ ldquo;tủrdquo; được dugrave;ng khocirc;ng thocirc;ng dụng, hoagrave;n toagrave;n khaacute;c nghĩa gốc.
• Từ ldquo;tủrdquo; coacute; nghĩa lagrave; chỉ tập trung học một nội dung nagrave;o đoacute; để thi theo kiểu may rủi, nếu truacute;ng đề thigrave; lagrave;m bagrave;i tốt.

Bagrave;i tập 2 SGK trang 16

ldquo;Caacute;i việc lơ đễnh rất hữu yacute; đoacute;, caacute;i chuyện bỏ quecirc;n hộp thuốc lagrave;o vẫn lagrave; một aacute;m hiệu của Cai Xanh dugrave;ng tới mỗi luacute;c đi tigrave;m bạn để ldquo;đaacute;nh một tiếng bạc lớnrdquo; nghĩa lagrave; cướp một đaacute;m to.

(Nguyễn Tuacirc;n, Một đaacute;m bất đắc chiacute;)

Vigrave; sao ở cacirc;u trecirc;n, người kể chuyện phải giải thiacute;ch cụm từ ldquo;đaacute;nh một tiếng bạc lớnrdquo;? Theo em, taacute;c giả dugrave;ng cụm từ đoacute; coacute; mục điacute;ch gigrave;?

Đaacute;p aacute;n

Cacirc;u dẫn coacute; sử dụng biệt ngữ ldquo;đaacute;nh một tiếng bạc lớnrdquo;. Khi dugrave;ng biệt ngữ đoacute;, taacute;c giả biết rằng số đocirc;ng độc giả sẽ cảm thấy lạ, khoacute; hiểu. Do vậy, taacute;c giả thấy cần giải thiacute;ch để người đọc hiểu được nghĩa của cacirc;u.

Cụm từ đặt trong ngoặc keacute;p, được taacute;c giả sử dụng với mục điacute;ch taacute;i hiện chacirc;n thực caacute;ch noacute;i năng trong nội bộ một nhoacute;m người mưu toan lagrave;m những việc mờ aacute;m, khocirc;ng muốn để người ngoagrave;i biết được.

Bagrave;i tập 3. Trong phoacute;ng sự Tocirc;i keacute;o xe của Tam Lang (viết về những người lagrave;m nghề keacute;o xe chở người thời trước Caacute;ch mạng thaacute;ng Taacute;m năm 1945), coacute; đoạn hội thoại:

- Magrave;y đatilde; ldquo;lagrave;m xerdquo; lần nagrave;o chưa?

- Bẩm, chuacute;ng chaacute;u lagrave;m bao giờ cả.

Trong Cạm bẫy người của Vũ Trọng Phụng ndash; một taacute;c phẩm vạch trần trograve; gian xảo, bịp bợm của những kẻ đaacute;nh bạc trước năm 1945 ndash; coacute; cacirc;u: Tocirc;i rất lấy lagrave;m lạ lagrave; vigrave; cứ thấy hai con chim mograve;ng thắng trận, ugrave; tragrave;n đi magrave; nhagrave; đi săn kia đatilde; phiacute; gần hai mươi viecirc;n đạn.

Necirc;u taacute;c dụng của việc sử dụng biệt ngữ xatilde; hội (in đậm) trong caacute;c trường hợp trecirc;n. Đọc taacute;c phẩm văn học, gặp những biệt ngữ như thế, việc đầu tiecirc;n cần lagrave;m lagrave; gigrave;?

Đaacute;p aacute;n