THAcirc;N MẾN CHAgrave;O CAacute;C EM HỌC SINH ĐẾN VỚI BAgrave;I HỌC MỚI!

KHỞI ĐỘNG

Bằng hiểu biết của migrave;nh, em hatilde;y tigrave;m một cacirc;u văn hoặc cacirc;u thơ coacute; sử dụng từ ngữ địa phương?

Viacute; dụ: Đứng becirc;n ni đồng ngoacute; becirc;n tecirc; đồng

Mecirc;nh mocirc;ng baacute;t ngaacute;t

Nagrave;y

Kia

Bagrave;i 1: Cacirc;u chuyện của lịch sử

THỰC HAgrave;NH TIẾNG VIỆT

TỪ NGỮ ĐỊA PHƯƠNG

NỘI DUNG BAgrave;I HỌC

1. Khaacute;i niệm vagrave; lưu yacute; khi sử dụng từ ngữ địa phương

Khaacute;i niệm từ ngữ địa phương

Lưu yacute; khi sử dụng từ ngữ địa phương

1. Luyện tập
2. KHAacute;I NIỆM VAgrave; LƯU Yacute; KHI SỬ DỤNG TỪ NGỮ ĐỊA PHƯƠNG
3. Khaacute;i niệm từ ngữ địa phương

Lagrave; những từ chỉ được sử dụng ở một hoặc một số địa phương nhất định

Viacute; dụ

Bố Ba Thầy Tiacute;a Cha

Mẹ Mạ Bầm Maacute; U

2. Lưu yacute; khi sử dụng từ ngữ địa phương

• Thường được sử dụng trong một khu vực nhất định.
• Cần tigrave;m hiểu kĩ để giao tiếp đuacute;ng hoagrave;n cảnh, đuacute;ng người, đuacute;ng việc (traacute;nh bị hiểu lầm).
• Khocirc;ng lạm dụng từ ngữ địa phương gacirc;y khoacute; hiểu, khoacute; chịu cho đối phương, đặc biệt trong cocirc;ng việc.
• Khi viết necirc;n sử dụng từ ngữ phổ thocirc;ng.

LUYỆN TẬP

Hoagrave;n thagrave;nh caacute;c bagrave;i tập trong SGK tr.24, 25

Bagrave;i tập 1: SGK tr.24

Chỉ ra từ ngữ địa phương vagrave; taacute;c dụng của việc sử dụng những từ ngữ đoacute; trong caacute;c trường hợp sau:

1. Ai đi vocirc; nơi đacirc;y

Xin dừng chacirc;n xứ Nghệ

(Huy Cận, Ai vocirc; xứ Nghệ)

1. Đến bờ ni anh bảo

ldquo;Ruộng migrave;nh quecirc;n cagrave;y xaacute;o

Necirc;n luacute;a chiacute;n khocirc;ng đều

Nhớ lấy để mugrave;a sau

Nhagrave; cố lagrave;m cho tốtrdquo;

(Trần Hữu Thung, Thăm luacute;a)

1. Chừ đacirc;y Huế, Huế ơi! Xiềng gocirc;ng xưa đatilde; gatilde;y

Hatilde;y bay lecirc;n! Socirc;ng nuacute;i của ta rồi!

(Tố Hữu, Huế thaacute;ng Taacute;m)

1. ndash; Noacute;i như cậu thigrave;hellip;. Cograve;n chi Huế!

(Hoagrave;ng Phủ Ngọc Tường, Chuyện cơm hến)

1. Maacute;, taacute;nh lo xa. Chứ gioacute; chưởng vagrave;o mugrave;a thigrave; luacute;a cũng vừa chiacute;n tới, hi vọng rực lecirc;n theo magrave;u luacute;a.

(Nguyễn Ngọc Tư, Trở gioacute;)

1. Ai đi vocirc; nơi đacirc;y

Xin dừng chacirc;n xứ Nghệ

(Huy Cận, Ai vocirc; xứ Nghệ)

Vocirc; lagrave; từ địa phương coacute; nghĩa lagrave; vagrave;o.

• Dugrave;ng từ vocirc; theo caacute;ch của người xứ Huế gợi sự thacirc;n mật vagrave; gần gũi

1. Đến bờ ni anh bảo

ldquo;Ruộng migrave;nh quecirc;n cagrave;y xaacute;o

Necirc;n luacute;a chiacute;n khocirc;ng đều

Nhớ lấy để mugrave;a sau

Nhagrave; cố lagrave;m cho tốtrdquo;

(Trần Hữu Thung, Thăm luacute;a)

Ni lagrave; từ ngữ địa phương coacute; nghĩa lagrave; bờ nagrave;y (miền Trung).

• Đưa lời noacute;i thường ngagrave;y, mộc mạc vagrave;o thơ, taacute;c giả tạo ra higrave;nh ảnh thơ chacirc;n thực, sinh động.

1. Chừ đacirc;y Huế, Huế ơi! Xiềng gocirc;ng xưa đatilde; gatilde;y

Hatilde;y bay lecirc;n! Socirc;ng nuacute;i của ta rồi!

(Tố Hữu, Huế thaacute;ng Taacute;m)

Chừ lagrave; từ ngữ địa phương coacute; nghĩa lagrave; bacirc;y giờ (vugrave;ng Thừa Thiecirc;n Huế).

• Lagrave;m nổi bật cảm xuacute;c tự hagrave;o, vui sướng của con người vugrave;ng đất cố đocirc; trong ngagrave;y caacute;ch mạng thagrave;nh cocirc;ng

1. ndash; Noacute;i như cậu thigrave;hellip;. Cograve;n chi Huế!

(Hoagrave;ng Phủ Ngọc Tường, Chuyện cơm hến)

Chi lagrave; từ ngữ địa phương coacute; nghĩa lagrave; gigrave;.

• Với acirc;m điệu nhẹ nhagrave;ng mang sắc thaacute;i lời ăn tiếng noacute;i của người xứ Huế.

1. Maacute;, taacute;nh lo xa. Chứ gioacute; chưởng vagrave;o mugrave;a thigrave; luacute;a cũng vừa chiacute;n tới, hi vọng rực lecirc;n theo magrave;u luacute;a.

(Nguyễn Ngọc Tư, Trở gioacute;)

Maacute; (mẹ) vagrave; taacute;nh (tiacute;nh) lagrave; hai từ địa phương.

• Viết về cuộc sống sinh hoạt của người dacirc;n Nam Bộ, trong trường hợp cụ thể nagrave;y chỉ coacute; dugrave;ng từ địa phương, taacute;c giả mới phản aacute;nh đời sống một caacute;ch chacirc;n thực thể hiện được bản sắc của một vugrave;ng đất.

Bagrave;i tập 2 SGK trang 24, 25

Nhận xeacute;t việc sử dụng từ ngữ địa phương (in đậm) trong caacute;c trường hợp sau:

1. Năm học nagrave;y, cả lớp đặt chỉ tiecirc;u giồng vagrave; chăm soacute;c 20 cacirc;y ở nghĩa trang liệt sĩ của xatilde;.

(Triacute;ch Biecirc;n bản họp lớp)

1. Con xem, mới coacute; hai hocirc;m magrave; hạt đậu noacute; đatilde; nhớn thế đấy. Nếu con giồng noacute; ra vườn, chăm boacute;n cẩn thận, noacute; sẽ ra hoa ra quảhellip;

(Vũ Tuacute; Nam, Những truyện hay viết cho thiếu nhi)

1. Lần đầu tiecirc;n tocirc;i theo tiacute;a nuocirc;i tocirc;i vagrave; thằng Cograve; đi ldquo;ăn ongrdquo; đacirc;y!

(Đoagrave;n Giỏi, Đất rừng phương Nam)

1. Tui xin cam đoan những nội dung trigrave;nh bagrave;y trecirc;n đacirc;y lagrave; đuacute;ng sự thật.

(Triacute;ch một bản tường trigrave;nh)

1. Năm học nagrave;y, cả lớp đặt chỉ tiecirc;u giồng vagrave; chăm soacute;c 20 cacirc;y ở nghĩa trang liệt sĩ của xatilde;.

(Triacute;ch Biecirc;n bản họp lớp)

Giồng (trồng) lagrave; từ địa phương Bắc Bộ.

• Từ nagrave;y dugrave;ng trong Biecirc;n bản họp lớp ndash; một loại văn bản hagrave;nh chiacute;nh ndash; khocirc;ng phugrave; hợp.

1. Con xem, mới coacute; hai hocirc;m magrave; hạt đậu noacute; đatilde; nhớn thế đấy. Nếu con giồng noacute; ra vườn, chăm boacute;n cẩn thận, noacute; sẽ ra hoa ra quả

(Vũ Tuacute; Nam, Những truyện hay viết cho thiếu nhi)

• Giồng (trồng)
• Nhớn (lớn)
• Sử dụng trong lời noacute;i của nhacirc;n vật mang lại cảm giaacute;c tự nhiecirc;n vagrave; chacirc;n thật ndash; phugrave; hợp.

1. Lần đầu tiecirc;n tocirc;i theo tiacute;a nuocirc;i tocirc;i vagrave; thằng Cograve; đi ldquo;ăn ongrdquo; đacirc;y!

(Đoagrave;n Giỏi, Đất rừng phương Nam)

• Tiacute;a (cha)
• Ăn ong (lấy mật ong)
• Được dugrave;ng trong lời của người kể chuyện ndash; vốn lagrave; dacirc;n Nam bộ ndash; phugrave; hợp.

1. Tui xin cam đoan những nội dung trigrave;nh bagrave;y trecirc;n đacirc;y lagrave; đuacute;ng sự thật.

(Triacute;ch một bản tường trigrave;nh)

• Tui (tocirc;i) lagrave; từ địa phương.
• Dugrave;ng từ nagrave;y trong bản tường trigrave;nh (văn bản hagrave;nh chiacute;nh) lagrave; khocirc;ng phugrave; hợp.

Bagrave;i tập 3 SGK trang 25