BÀI 6. GIẢI MÃ NHỮNG BÍ MẬT

THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT

• Xác định quan hệ ý nghĩa giữa các vế trong những câu ghép: “Chẳng những thái ấp của ta không còn, mà bổng lộc các ngươi cũng mất; chẳng những gia quyến của ta bị tan, mà vợ con các ngươi cũng khốn; chẳng những xã tắc tổ tông ta bị giày xéo, mà phần mộ cha mẹ các ngươi cũng bị quật lên; chẳng những thân ta kiếp này chịu nhục, rồi đến trăm năm sau, tiếng dơ khôn rửa, tên xấu còn lưu, mà đến gia thanh các ngươi cũng không khỏi mang tiếng là tướng bại trận.”

• Có thể tách mỗi vế của câu ghép thành một câu đơn được không?

• Xác định quan hệ ý nghĩa giữa các vế trong những câu ghép: “Nếu con chưa đi, cụ Nghị chưa giao tiền cho, u chưa có tiền nộp sưu thì không khéo thầy con sẽ chết ở đình, chứ không sống được.”

• Chuyển đổi câu đơn sau thành câu ghép: “Có một sự thật là trong 10 năm tôi là phóng viên cho tòa soạn tuần báo “Time” và trước đó làm cho hãng Roi-tơ. Một sự thật khác nữa là tôi gia nhập phong trào cách mạng từ năm 1945 và là thành viên của họ từ đó với các chức vụ khác nhau.”

• Sự khác biệt về ý nghĩa giữa các câu đơn ban đầu và câu ghép có được sau khi chuyển đổi?

• Chuyển đổi câu đơn sau thành câu ghép: “Rõ ràng Phạm Xuân Ẩn có cuộc đời của nhân vật tiểu thuyết. Nhưng các nhà báo Việt Nam cũng như nhà báo nước ngoài mới chỉ có được “vài chớp đèn flash” nắm bắt những nét thoáng qua nào đó của cuộc đời ông theo một số sự kiện lịch sử lớn lao...”

• Hãy chỉ ra sự phù hợp cần thiết giữa kiểu cấu trúc câu và ý nghĩa cần biểu đạt của mỗi câu đơn và câu ghép?