MỜI CÁC EM HỌC SINH ĐẾN VỚI TIẾT HỌC NGÀY HÔM NAY!

KHỞI ĐỘNG

Em hãy thực hiện yêu cầu sau:

Chia sẻ về chủ đề em yêu thích nhất trong chương trình Ngữ văn học kì II.

Lựa chọn một trong số những chủ đề đã học ở học kì II và trình bày ngắn gọn về chủ đề khiến em thật sự ấn tượng (Em nhận được thông điệp nào hay rút ra bài học gì từ chủ đề đó?).

BÀI 10: VĂN HỌC – LỊCH SỬ TÂM HỒN

Ôn tập

ÔN TẬP CUỐI HỌC KÌ II

NỘI DUNG BÀI HỌC

I

ÔN TẬP KIẾN THỨC VỀ LOẠI, THỂ LOẠI VĂN BẢN ĐỌC

II

ÔN TẬP KIẾN THỨC TIẾNG VIỆT

III

ÔN TẬP KĨ NĂNG VIẾT

IV

ÔN TẬP KĨ NĂNG NÓI VÀ NGHE

I

ÔN TẬP KIẾN THỨC VỀ LOẠI, THỂ LOẠI VĂN BẢN ĐỌC

Thảo luận nhóm

Nhiệm vụ 1

Hoàn thành bảng tóm tắt trong Phiếu học tập số 1, liệt kê các tác giả, tác phẩm tiêu biểu trong mỗi thời kì.

Nhiệm vụ 2

Hoàn thành bảng so sánh đặc điểm truyện trinh thám với truyện truyền kì và truyện thơ Nôm trong Phiếu học tập số 2.

Nhiệm vụ 3

Hoàn thành bảng danh mục và tóm tắt đặc điểm nghệ thuật, nội dung của các bài thơ đã học ở lớp 9 trong Phiếu học tập số 3.

Nhiệm vụ 4

Nêu ngắn gọn các đặc điểm của văn bản nghị luận và văn bản thông tin trong các bài học của Ngữ văn 9, tập 2.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3

GỢI Ý PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

GỢI Ý PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

GỢI Ý PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

GỢI Ý PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

GỢI Ý PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

GỢI Ý PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3

Tên tác giả - tác phẩm

Tiếng Việt – Lưu Quang Vũ

Thể thơ 8 chữ

Tiếng Việt – Lưu Quang Vũ

Đề tài, cảm hứng chủ đạo

• Là lời của một người yêu thiết tha tiếng nói dân tộc, qua đó cũng thể hiện tình yêu quê hương, đất nước.
• Những âm thanh đó cất lên từ cuộc sống đời thường, diễn tả những tâm tư, tình cảm mộc mạc mà sâu sắc của con người Việt Nam.

Tiếng Việt – Lưu Quang Vũ

Nét độc đáo về nghệ thuật và nội dung

• Nội dung:
• Là lời ca ngợi vẻ đẹp, thể hiện niềm tin tưởng vào sức sống trường tồn của tiếng Việt.
• Bày tỏ tình yêu với tiếng mẹ đẻ, nhắc nhở mỗi người biết trân trọng, giữ gìn, phát triển tiếng Việt.

Tiếng Việt – Lưu Quang Vũ

Nét độc đáo về nghệ thuật và nội dung

• Nghệ thuật:
• Ngôn ngữ giàu cảm xúc, được chọn lọc tinh tế.
• Hình ảnh giàu sức gợi.
• Biện pháp tu từ và từ láy được vận dụng một cách linh hoạt.

GỢI Ý PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3

Tên tác giả - tác phẩm

Mưa xuân – Nguyễn Bính

Thể thơ 7 chữ

Mưa xuân – Nguyễn Bính

Đề tài, cảm hứng chủ đạo

• Trân trọng, ngợi ca tình yêu trong sáng của tuổi trẻ, khát vọng hạnh phúc lứa đôi.
• Cảm thông với những nỗi buồn vì tình yêu không trọn vẹn.

Mưa xuân – Nguyễn Bính

Nét độc đáo về nghệ thuật và nội dung

• Nội dung:
• Khúc hát về mùa xuân của đất trời và mùa xuân của đời người.
• Sự mong manh, trong trẻo, bồng bột, ngây thơ, về sức sống, niềm tin và khát vọng tình yêu của con người.

Mưa xuân – Nguyễn Bính

Nét độc đáo về nghệ thuật và nội dung

• Nghệ thuật:
• Ngôn ngữ thơ giàu sức gợi: hình như, có lẽ, thế nào... chả, chắc hẳn, bao giờ... gặp anh đây ...
• Cảm xúc gợi ra qua cử chỉ, ngôn ngữ cơ thể: dừng thoi lại (mơ tưởng, lơ đãng), hai má bừng đỏ (xấu hổ, thẹn thùng), ngửa bàn tay trước mái hiên (trôi theo dòng mơ tưởng,...)

II

ÔN TẬP KIẾN THỨC TIẾNG VIỆT

Thảo luận nhóm đôi

Tóm tắt các kiến thức tiếng Việt mới mà em đã được học trong các bài học của Ngữ văn 9, tập hai.

a. Câu đơn, câu ghép

Câu đơn: cấu tạo bằng một cụm chủ ngữ – vị ngữ nòng cốt (cụm chủ ngữ – vị ngữ không bị bao chứa trong cụm từ chính phụ hoặc cụm chủ ngữ – vị ngữ khác).

Câu ghép: câu có từ hai cụm chủ ngữ – vị ngữ nòng cốt trở lên, mỗi cụm chủ ngữ – vị ngữ được gọi là một vế câu.

Phân loại câu ghép

Căn cứ vào sự có mặt hay vắng mặt của từ ngữ làm phương tiện nối các vế câu.

Câu ghép có từ ngữ nối các vế câu.

Câu ghép không có từ ngữ nối các vế câu.

Căn cứ vào quan hệ giữa các vế câu.

Câu ghép đẳng lập.

Câu ghép chính phụ.

b. Nghĩa của từ, biện pháp tu từ

Nghĩa của từ chính là nội dung mà từ biểu thị để giúp chúng ta có thể hiểu và nhận diện được nội dung từ đó.

Hiện nay có hai cách giải thích nghĩa của từ:

Trình bày khái niệm mà từ biểu thị.

Đưa ra những từ đồng nghĩa hoặc trái nghĩa với từ cần giải thích.

Sự phát triển của từ vựng

Phát triển từ vựng dựa trên cơ sở nghĩa gốc của nó.

Tạo từ ngữ mới trên cơ sở những từ ngữ đã có trong tiếng Việt.

Tiếp nhận từ ngữ tiếng nước ngoài.

d. Nghĩa và tên viết tắt của các tổ chức quốc tế quan trọng

Nghĩa của tên viết tắt một tổ chức quốc tế bao gồm nghĩa của các từ trong tên đầy đủ của tổ chức đó.

Tất cả các chữ cái trong tên viết tắt phải được viết in hoa.

Viết đúng trật tự các chữ cái trong tên viết tắt của tổ chức quốc tế.

Đối với tên viết tắt của một tổ chức quốc tế chưa thật phổ biến, khi xuất hiện lần đầu trong văn bản, cần chú thích tên đầy đủ và nghĩa.

Lưu ý

e. Biến đổi cấu trúc câu

Khái niệm

Là thay đổi trật tự các từ ngữ, chuyển cụm chủ ngữ – vị ngữ thành cụm danh từ, chuyển kiểu câu chủ động thành câu bị động hoặc ngược lại.

f. Mở rộng cấu trúc câu

Khái niệm

Là bổ sung hoặc mở rộng một thành phần câu nhằm tăng lượng thông tin cho câu.

III

ÔN TẬP KĨ NĂNG VIẾT

Em hãy thực hiện yêu cầu sau:

Nêu các kiểu bài viết mà em đã thực hành ở Ngữ văn 9, tập hai.

Các kiểu bài viết

Viết truyện kể sáng tạo.

Tập làm một bài thơ tám chữ

Viết đoạn văn ghi lại cảm nghĩ về một bài thơ tám chữ.

Các kiểu bài viết

Viết bài văn nghị luận về một vấn đề cần giải quyết (trong đời sống xã hội).

4

Viết bài thuyết minh về một danh lam thắng cảnh hay một di tích lịch sử.

5

Viết bài quảng cáo về sách dưới hình thức văn bản đa phương thức.

IV

ÔN TẬP KĨ NĂNG NÓI VÀ NGHE

Em hãy thực hiện nhiệm vụ sau:

Nêu những đề tài nói và nghe mà em đã thực hiện trong học kì II. Em thực hiện thành công nhất với đề tài nào? Do đâu em thành công với bài nói đó?

Các đề tài

Kể một câu chuyện tưởng tượng.

1

Thảo luận một vấn đề đáng quan tâm trong đời sống phù hợp với lứa tuổi (được gợi ra từ tác phẩm văn học).

2

Trình bày ý kiến về một sự việc có tính thời sự (trong đời sống của cộng đồng, đất nước, nhân loại).

Các đề tài

Thuyết minh về một danh lam thắng cảnh hay một di tích lịch sử.

Tiến hành một cuộc phỏng vấn.

LUYỆN TẬP

Em hãy thực hiện yêu cầu sau:

Hoàn thành bài tập trong Phiếu học tập số 1 và 2 trong SGK.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Câu 1. Bài thơ Bến đò trưa hè thuộc thể thơ nào?

C. Thơ 8 chữ.

A. Thơ 6 chữ.

B. Thơ 7 chữ.

D. Thơ tự do.

--------------------------------------

--------------------- Còn tiếp ----------------------