GA tích hợp NLS và AI Lịch sử 12 Bài 2: Trật tự thế giới trong Chiến tranh lạnh

Giáo án năng lực số và AI Lịch sử 12 Bài 2: Trật tự thế giới trong Chiến tranh lạnh được biên soạn theo định hướng phát triển phẩm chất – năng lực. Nội dung có tích hợp NLS và AI giúp HS rèn luyện khả năng ứng dụng công nghệ, thao tác số ngay trong tiết học. Tài liệu ở dạng file Word, dễ chỉnh sửa – dễ tải về, phù hợp cho GV sử dụng từ năm học 2026.

Bài khác

Tải về

Nội dung chi tiết

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

BÀI 2: TRẬT TỰ THẾ GIỚI TRONG CHIẾN TRANH LẠNH

(2 tiết)

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

1. Kiến thứch

Sau bài học này, HS sẽ:

Biết cách sưu tầm và sử dụng tài liệu để tìm hiểu về Trật tự thế giới hai cực I-an-ta.
Trình bày được quá trình hình thành và tồn tại của Trật tự thế giới hai cực I-an-ta.
Nêu được nguyên nhân dẫn đến sự sụp đổ của Trật tự thế giới hai cực I-an-ta.
Phân tích được tác động của sự sụp đổ Trật tự thế giới hai cực I-an-ta đối với tình hình thế giới.

2. Năng lực

Năng lực chung:

Tự chủ và tự học: Khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập; tự lực làm những nhiệm vụ học tập được giao trên lớp và ở nhà.
Giao tiếp và hợp tác: Hợp tác và giao tiếp với các bạn trong các nhiệm vụ học tập.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Phát hiện được vấn đề từ các nhiệm vụ học tập và tìm cách giải quyết chúng.

Năng lực riêng:

Tìm hiểu lịch sử: Nhận diện được các loại hình tư liệu lịch sử, biết cách sưu tầm và sử dụng tư liệu lịch sử về quá trình hình thành và tồn tại Trật tự thế giới I-an-ta trong thời kì Chiến tranh lạnh.
Nhận thức và tư duy lịch sử: Trình bày được quá trình hình thành và tồn tại của Trật tự thế giới hai cực I-an-ta; Nêu được nguyên nhân dẫn đến sự sụp đổ của Trật tự thế giới hai cực I-an-ta; Phân tích được tác động của sự sụp đổ Trật tự thế giới hai cực I-an-ta.
Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Thông qua kiến thức đã học để giải thích các vấn đề về Trật tự thế giới I-an-ta.

Năng lực số:

1.1.NC1b – Duyệt, tìm kiếm và lọc dữ liệu, thông tin và nội dung số: HS xây dựng chiến lược tra cứu trực tuyến nâng cao, áp dụng các toán tử logic và từ khóa chuẩn xác để chủ động tìm kiếm và chọn lọc sử liệu cổ, ảnh tư liệu chính quy về NATO và Vác-sa-va.
1.2.NC1a – Đánh giá dữ liệu, thông tin và nội dung số: HS thực hành đối soát chéo thông tin do AI hoặc mạng xã hội cung cấp với dữ liệu chính sách trong SGK Lịch sử 12 để kiểm chứng độ tin cậy và phát hiện sai lệch lịch sử.
2.1.NC1a – Tương tác thông qua công nghệ số: HS sử dụng thiết bị số cá nhân tương tác trực tiếp thời gian thực trên các nền tảng số hóa (Wordwall, Quizizz, Edpuzzle) để phản hồi kiến thức và kiểm tra bài học.
2.4.NC1a – Hợp tác thông qua công nghệ số: HS đề xuất và sử dụng không gian làm việc đám mây dùng chung (Padlet) để cùng đóng góp dữ liệu, thảo luận nhóm hoàn thành Phiếu học tập số 1, 2 và đăng tải bài tập vận dụng.
3.1.NC1a – Phát triển nội dung số: Học sinh tự thiết kế sơ đồ tư duy phẳng, trực quan trên phần mềm Canva nhằm số hóa tri thức lịch sử một cách sáng tạo và hiện đại.
6.2.NC1a – Sử dụng trí tuệ nhân tạo có đạo đức và trách nhiệm: HS biết cách khai thác Chatbot AI (Gemini, ChatGPT) phục vụ học tập, duy trì tính liêm chính số thông qua việc đối soát dữ liệu nghiêm ngặt để phòng tránh lỗi 'ảo giác AI' và gian lận học thuật.

Năng lực AI:

12.A1.2 – Tính chủ động của con người/Quyền kiểm soát của con gnuowfi trong dự án AI: HS phân tích sự khác biệt giữa quyết định địa chính trị mang tính lịch sử, đạo đức của lãnh tụ tại Hội nghị I-an-ta (1945) với mô phỏng thuật toán AI; giải thích tại sao con người phải giữ quyền kiểm soát tối cao và chịu trách nhiệm đạo đức trước lịch sử, AI chỉ đóng vai trò hỗ trợ phân tích dữ liệu.
12.A3.1 – Công dân trong kỉ nguyên AI/ Trách nhiệm công dân trong xã hội có AI: HS thể hiện tinh thần liêm chính số và ý thức đạo đức công nghệ: tự chủ viết bài luận độc lập dựa trên hiểu biết cá nhân, không sao chép nguyên văn AI để tránh đạo văn học thuật, kiểm chứng nghiêm túc nguồn tin rác trên không gian mạng và dán link trích nguồn URL sử liệu sạch.

3. Phẩm chất

Khách quan, trung thực: Tôn trọng sự thật lịch sử, đánh giá khách quan các sự kiện và bài học của Chiến tranh lạnh; thực hiện liêm chính kĩ thuật số, không đạo văn sử liệu hay gian lận sao chép AI bừa bãi.
Trách nhiệm: Nhận thức rõ trách nhiệm công dân trong việc xây dựng thế giới hòa bình, ổn định; có ý thức bài trừ các thông tin lịch sử sai lệch, bị bóp méo hoặc độc hại trên môi trường số.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC

1. Đối với giáo viên

KHBD, SGK, SGV, SBT Lịch sử 12.
Bản đồ thế giới.
Hình ảnh, video clip, tư liệu sưu tầm về bài học Trật tự thế giới trong Chiến tranh lạnh.
Phiếu học tập (giấy A0), nam châm dán Phiếu học tập, bút màu.
Máy tính, máy chiếu (nếu có).
Hệ thống bài tập trắc nghiệm trên website kenhhoctap.edu.vn
Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.

2. Đối với học sinh

SGK, SBT Lịch sử 12.
Đọc trước nội dung bài học và sưu tầm tranh ảnh, tư liệu về bài học Trật tự thế giới trong Chiến tranh lạnh.
Thiết bị di động/Máy tính bảng (nếu điều kiện lớp học cho phép) để tham gia hoạt động luyện tập và vận dụng.

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo sự lôi cuốn, kích thích HS muốn khám phá về trật tự thế giới trong Chiến tranh lạnh.

b. Nội dung: GV tổ chức cho HS chơi trò chơi Nhà sử học thông thái, đoán tên các nhân vật lịch sử thông qua đoạn thông tin được đưa ra.

c. Sản phẩm: Tên các nhân vật lịch sử.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy.

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

- GV tổ chức cho HS chơi trò chơi Nhà sử học thông thái.

- GV phổ biến luật chơi cho HS:

+ HS chia làm 2 đội, đoán tên các nhân vật lịch sử thông qua đoạn thông tin được đưa ra.

+ Đội nào có câu trả lời đúng và nhanh nhất, đó là đội chiến thắng.

- GV lần lượt đọc các đoạn thông tin cho HS đoán tên các nhân vật lịch sử:

Thông tin 1: Ông là ai?

- Tổng thống thứ 32 của Hoa Kỳ từ năm 1933 cho đến khi qua đời (năm 1945).

- Thành viên Đảng Dân chủ, là tổng thống duy nhất trong lịch sử Hoa Kỳ đã đắc cử 4 nhiệm kỳ liên tiếp và trở thành nhân vật trung tâm trong các sự kiện thế giới vào nửa đầu thế kỷ XX.

- Đã chỉ đạo chính phủ liên bang trong phần lớn thời kì Đại khủng hoảng, thực hiện chương trình nghị sự nội địa New Deal nhằm đối phó với cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất trong lịch sử Hoa Kỳ.

Thông tin 2: Ông là ai?

- Nhà hoạt động chính trị, nhà lãnh đạo Đảng Cộng sản và Nhà nước Liên Xô, Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô (1922 - 1953).

- Dưới sự lãnh đạo của ông và Đảng Cộng sản Liên Xô, nhân dân Liên Xô đã giành thắng lợi trong cuộc chiến tranh giữ nước vĩ đại, chống phát xít Đức (1941 - 1945), giải phóng nhiều nước ở Trung và Đông Âu dẫn tới sự thành lập hệ thống xã hội chủ nghĩa.

Thông tin 3: Ông là ai?

- Hai lần giữ cương vị Thủ tướng Vương quốc Anh: lần một từ năm 1940 đến năm 1945 trong Thế chiến thứ hai, và lần hai từ năm 1951 đến năm 1955.

- Trong thời gian chiến tranh, ông cùng Tổng thống Hoa Kỳ và Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Liên Xô thiết lập Mặt trận Đồng minh chống phát xít, hoạch định sự phân chia vùng ảnh hưởng giữa các cường quốc trên thế giới, tạo mầm mống cho sự phân chia thành hai cực sau khi chiến tranh kết thúc (thường gọi là Trật tự I-an-ta).

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS chú ý lắng nghe thông tin GV đưa ra, vận dụng kiến thức đã học, hiểu biết của bản thân và trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

GV mời 2 đội chơi nhanh tay giành quyền trả lời.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

– Bài 2: Trật tự thế giới trong Chiến tranh lạnh.

[2.1.NC1a: HS sử dụng công nghệ số (quan sát video AI và tương tác với câu hỏi trên màn hình) để tương tác với nội dung bài học.]

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1. Tìm hiểu về quá trình hình thành và tồn tại của Trật tự thế giới hai cực I-an-ta

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS trình bày được quá trình hình thành và tồn tại của Trật tự thế giới hai cực I-an-ta.

b. Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc 4 nhóm, khai thác Hình 2 – 3, tư liệu, mục Em có biết và hoàn thành Phiếu học tập số 1, 2:

- Trình bày sự hình thành Trật tự thế giới hai cực I-an-ta.

- Trình bày những nét chính về quá trình tồn tại của Trật tự thế giới hai cực.

c. Sản phẩm: Phiếu học tập số 1, 2 của HS về quá trình hình thành và tồn tại của Trật tự thế giới hai cực I-an-ta.

d. Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

NLS

Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu sự hình thành Trật tự thế giới hai cực I-an-ta

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV chia HS cả lớp thành 4 nhóm (hoạt động ở Nhiệm vụ 1, 2).

- GV giao nhiệm vụ cụ thể cho các nhóm:

Khai thác Hình 2, mục Em có biết, thông tin mục 1a SGK tr.13, 14 và hoàn thành Phiếu học tập số 1:

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

SỰ HÌNH THÀNH

TRẬT TỰ THẾ GIỚI HAI CỰC

Nhóm:…………

1. Thời gian diễn ra

…………………………………………

2. Thỏa thuận của Liên Xô, Mỹ và các nước phương Tây về việc phân chia phạm vi ảnh hưởng ở châu Âu và châu Á sau chiến tranh

Nước	Nội dung thỏa thuận
Nước	Tại châu Âu	Tại châu Á
Liên Xô
Mỹ và các nước phương Tây

- GV yêu cầu: Các nhóm hãy truy cập Bảng điện tử Padlet, thảo luận và điền trực tiếp nội dung Phiếu học tập số 1 lên không gian mạng chung để cả lớp cùng theo dõi và thuyết trình.

- GV cung cấp thêm cho HS một số tư liệu về sự hình thành Trật tự thế giới hai cực I-an-ta.

Tư liệu 1: Video - Hội nghị I-an-ta (từ đầu đến 3p50).

https://www.youtube.com/watch?v=Yhe5k33zvYQ

Tư liệu 2: Hội nghị I-an-ta là hội nghị thứ hai trong ba hội nghị quan trọng diễn ra giữa ba cường quốc, sau Hội nghị Tê-hê-ran (T12/1943) và trước Hội nghị Pốt-xđam (T7 – T8/1945).

- GV mở rộng kiến thức, yêu cầu các nhóm tiếp tục thảo luận và trả lời câu hỏi: Theo em, thực chất nội dung của Hội nghị I-an-ta là gì?

- GV lồng ghép thử thách tư duy AI: Hãy giả định rằng trước khi diễn ra Hội nghị I-an-ta năm 1945, ba cường quốc có quyền sử dụng một hệ thống AI siêu thông minh để tự động tính toán, phân chia ranh giới ảnh hưởng tối ưu dựa trên tài nguyên và địa lý. Dựa vào kiến thức lịch sử, hãy thảo luận nhóm đôi và phân tích: Tại sao việc phân chia này bắt buộc phải do con người (các nhà lãnh đạo) trực tiếp đàm phán, quyết định và chịu trách nhiệm đạo đức trước lịch sử, còn hệ thống AI dù thông minh đến đâu cũng chỉ có thể đóng vai trò hỗ trợ cung cấp dữ liệu thô?

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS khai thác tư liệu, thông tin trong mục và hoàn thành Phiếu học tập số 1.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 2 nhóm lần lượt trình bày sự hình thành Trật tự thế giới hai cực I-an-ta theo Phiếu học tập số 1.

- GV mời đại diện 2 nhóm còn lại trả lời câu hỏi mở rộng:

Thực chất nội dung của Hội nghị I-an-ta là sự tranh giành và phân chia thành quả thắng lợi của chiến tranh giữa các lực lượng tham chiến, có liên quan mật thiết tới hòa bình, an ninh và trật tự thế giới sau này, mà trước hết là lợi ích riêng của các nước tham chiến.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận:

+ Hội nghị I-an-ta diễn ra từ ngày 4 đến 11/2/1945, đã đưa ra những quyết định về việc kết thúc chiến tranh, tiêu diệt tận gốc phát xít Đức, quân phiệt Nhật Bản và thỏa thuận về việc đóng quân, phân chia phạm vi ảnh hưởng ở châu Âu và châu Á sau chiến tranh.

+ Những quyết định của Hội nghị và thỏa thuận sau đó của các cường quốc đã trở thành khuôn khổ cho sự thiết lập trật tự thế giới mới – “Trật tự thế giới hai cực I-an-ta” (cực Liên Xô và cực Mỹ).

- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.

1. Quá trình hình thành và tồn tại của Trật tự thế giới hai cực I-an-ta

a. Sự hình thành Trật tự thế giới hai cực I-an-ta

Kết quả Phiếu học tập số 1 về sự hình thành Trật tự thế giới hai cực I-an-ta đính kèm phía dưới Nhiệm vụ 1.

* Đáp án AI: Phân tích vai trò con người và AI trong ra quyết định:

- AI chỉ có khả năng xử lý toán học các tham số địa lý, tài nguyên khô khan.

- Chỉ có con người (lãnh đạo cường quốc) mới có khả năng đàm phán dựa trên sự thấu cảm, ý thức chính trị, tính nhân văn và chịu trách nhiệm giải trình tối cao trước lịch sử và hòa bình quốc tế.

2.4.NC1a: HS làm việc cộng tác nhóm đồng bộ thời gian thực trên Bảng điện tử Padlet để điền Phiếu học tập số 1.

12.A1.2: HS thể hiện năng lực phân tích xuất sắc vai trò quyết định tối cao, trách nhiệm đạo đức lịch sử của con người trước công nghệ AI trong quá trình ra các quyết định.

GA tích hợp NLS và AI Lịch sử 12 Bài 2: Trật tự thế giới trong Chiến tranh lạnh

Nội dung chi tiết

Đầy đủ GA tích hợp NLS và AI Lịch sử 12 - Trọn bộ cả năm

Tài liệu cùng môn học

Tài liệu khác

Xem thêm nội dung