Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

NỘI DUNG THỰC HÀNH CHỦ ĐỀ 3:

CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945,
CHIẾN TRANH GIẢI PHÓNG DÂN TỘC VÀ CHIẾN TRANH BẢO VỆ
TỔ QUỐC TRONG LỊCH SỬ VIỆT NAM

(2 tiết)

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

1. Về kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

• Hệ thống hóa những nội dung kiến thức cơ bản đã học trong Chủ đề 3 – Cách mạng tháng Tám năm 1945. Chiến tranh giải phóng dân tộc và chiến tranh bảo vệ Tổ quốc trong lịch sử Việt Nam.
• Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học để làm bài tập thực hành.
• Tự đánh giá/đánh giá chéo phần trả lời câu hỏi bài tập của bản thân/bạn bè.

2. Năng lực

Năng lực chung:

• Tự chủ và tự học: Khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập; tự lực làm những nhiệm vụ học tập được giao trên lớp và ở nhà.
• Giao tiếp và hợp tác: Hợp tác và giao tiếp với các bạn trong các nhiệm vụ học tập.
• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Phát hiện được vấn đề từ các nhiệm vụ học tập và tìm cách giải quyết chúng.

Năng lực riêng:

• Nhận thức và tư duy lịch sử: Thông qua khai thác thông tin, tư liệu, hình ảnh để hệ thống được những nội dung kiến thức cơ bản đã học trong Chủ đề 3 – Cách mạng tháng Tám năm 1945. Chiến tranh giải phóng dân tộc và chiến tranh bảo vệ Tổ quốc trong lịch sử Việt Nam.
• Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Vận dụng kiến thức lịch sử để lí giải những vấn đề của thực tiễn cuộc sống; Có khả năng tự tìm hiểu những vấn đề lịch sử, phát triển năng lực sáng tạo, có khả năng tiếp cận và xử lí thông tin từ những nguồn khác nhau, có ý thức và năng lực tự học lịch sử suốt đời.

Năng lực số (NLS):

• 1.1.NC1a - Duyệt, tìm kiếm và lọc dữ liệu, thông tin và nội dung số: HS áp dụng các kỹ thuật tìm kiếm trực tuyến nâng cao kết hợp các toán tử logic và tên miền chính quy (site:gov.vn hoặc site:baotanglichsu.vn) để xác định nhu cầu, truy xuất và gạn lọc sử liệu sạch, chính quy phục vụ học tập thực hành.
• 1.2.NC1a - Đánh giá dữ liệu, thông tin và nội dung số: HS thực hành đối soát chéo nghiêm túc thông tin lịch sử từ các nguồn trực tuyến khác nhau với SGK Lịch sử 12 chính thống nhằm kiểm chứng độ tin cậy và gạt bỏ thông tin sai lệch về chiến tranh biên giới.
• 2.1.NC1a - Tương tác thông qua công nghệ số: HS sử dụng thiết bị số cá nhân để tham gia tương tác trực tuyến, quét mã QR tham gia trò chơi trắc nghiệm và đóng vai phản hồi tri thức thời gian thực trên các hệ thống học tập thông minh.
• 2.4.NC1a - Hợp tác thông qua công nghệ số: HS phối hợp làm việc nhóm đồng bộ trên các tệp đám mây dùng chung (Google Slides, Google Docs) để cùng phân vai, cộng tác và biên tập báo cáo học tập thời gian thực.
• 3.1.NC1a - Phát triển nội dung số: HS ứng dụng phần mềm thiết kế Canva để tự tay sáng tạo và số hóa các sơ đồ tư duy phẳng tối giản, Infographic oai hùng giới thiệu các trận đánh lớn và anh hùng lịch sử.

Năng lực Trí tuệ nhân tạo (AI):

• 12.A2.1 – AI vì sự tiến bộ của con người/Nguyên tắc đạo đức khi thiết kế AI: HS thể hiện sự hiểu biết sâu sắc về các nguyên tắc đạo đức AI (gồm an toàn sử liệu, tính công bằng không thiên vị, tính minh bạch) khi sử dụng trợ lý thiết kế Canva Magic Design; cam kết tự khai báo rõ ràng tỷ lệ đóng góp của AI và tôn trọng bản quyền hình ảnh lịch sử gốc.
• 12.A1.3 – Tính chủ động của con người/Con người trong hệ thống AI: HS đóng vai trò là chủ thể chịu trách nhiệm giải trình tối cao khi sử dụng Chatbot AI để xin ý kiến phản hồi hay tóm tắt về nhân vật lịch sử; chủ động kiểm chứng tri thức để tránh lỗi 'ảo giác AI' và tuyệt đối không sao chép nguyên văn AI để tôn trọng quy chế liêm chính kĩ thuật số học đường.

3. Phẩm chất

• Chăm chỉ; tự giác, tích cực tham gia các hoạt động học tập để giải quyết vấn đề.
• Yêu nước oai hùng: Khơi dậy niềm tự hào dân tộc mãnh liệt và lòng biết ơn sâu sắc đối với sự hy sinh của các thế hệ đi trước vì độc lập, tự do và chủ quyền Tổ quốc.
• Trách nhiệm & Trung thực số: HS tự giác tuân thủ các quy định về liêm chính kĩ thuật số; tự tay viết tay các bài luận vận dụng, chụp ảnh đăng Padlet lớp và thực hành trích dẫn liên kết URL gốc để bảo vệ bản quyền tri thức mạng.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

• SGK, SGV, SBT Lịch sử 12, KHDH.
• Giấy A0 để tổ chức hoạt động nhóm.
• Máy tính, máy chiếu (nếu có).
• Hệ thống bài tập trắc nghiệm trên Quizizz/Azota/website kenhhoctap.edu.vn
• Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
• Phần mềm trực tuyến hỗ trợ cộng tác nhóm và biên tập nội dung số (Padlet, Google Jamboard, Canva).

2. Đối với học sinh:

• SGK, SBT Lịch sử 12.
• Thiết bị công nghệ cá nhân (điện thoại thông minh, máy tính bảng hoặc máy tính xách tay) có kết nối mạng để tương tác trực tiếp trong giờ học.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Khơi dậy hứng thú học tập cho HS, tạo không khí vui vẻ khám phá bài học mới và chuyển giao nhiệm vụ học tập.

b. Nội dung: GV tổ chức cho HS chơi trò chơi “Chín (9) ô vuông”. HS đặt câu (chính xác về mặt lịch sử) có từ khóa đã chọn.

c. Sản phẩm: Các câu được đặt chính xác về mặt lịch sử với từ khóa.

d. Tổ chức thực hiện:

Nhiệm vụ 1: Tổ chức trò chơi “Chín (9) ô vuông”:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức trò chơi 'Chín (9) ô vuông' tương tác số trên hệ thống bảng Padlet lớp.

- GV chiếu mã QR phòng chơi lên màn hình lớp. Chia cả lớp làm 2 đội thi đấu.

- GV chia cả lớp thành 2 đội và phổ biến luật chơi:

+ 2 đội chơi tung đồng xu để chọn đội có quyền lật mở ô vuông trước (chọn từ khóa).

+ HS đặt câu câu (chính xác về mặt lịch sử) có từ khóa đã chọn (từ khóa về chủ đề Cách mạng tháng Tám năm 1945. Chiến tranh giải phóng dân tộc và chiến tranh bảo vệ Tổ quốc).

+ Kết thúc 9 ô vuông, đội nào có nhiều đáp án đúng hơn, đội đó sẽ giành chiến thắng.

+ Mỗi đội chọn từ khóa, có 30 giây để đặt câu lịch sử chính xác tuyệt đối.

- GV trình chiếu 9 ô vuông:

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức đã học, đặt câu (chính xác về mặt lịch sử) có từ khóa đã chọn.

- HS mở điện thoại cá nhân quét QR nộp sớ chương tranh tài; cả nhóm thảo luận nhanh đặt câu ngữ nghĩa oai hùng lên Padlet.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 2 đội chơi đọc các câu được đặt chính xác về mặt lịch sử với từ khóa.

- Đại diện nhóm đọc to các câu đặt chính xác về sử liệu gốc; nhóm bạn đối soát phản biện chéo trực tuyến.

- GV yêu cầu 2 đội quan sát đáp án chéo nhau.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và chốt đáp án:

+ Ô số 1: Ngày 16, 17/8.1945, Đại hội Quốc dân được triệu tập tại Tân Trào. Đại hội tán thành chủ trương Tổng khởi nghĩa của Đảng, thông qua 10 chính sách của Việt Minh, cử ra Ủy ban Dân tộc giải phóng Việt Nam do Hồ Chí Minh làm Chủ tịch.

+ Ô số 2: Ngày 14, 15/8/1945, Hội nghị toàn quốc của Đảng họp ở Tân Trào (Sơn Dương, Tuyên Quang), thông qua kế hoạch lãnh đạo toàn dân Tổng khởi nghĩa và quyết định những vấn đề quan trọng về chính sách đối nội, đối ngoại sau khi giành chính quyền.

+ Ô số 3: Chiến dịch Biên giới thu – đông 1950 là chiến dịch tấn công lớn đầu tiên của bộ đội chủ lực. Từ đây, quân đội Việt Nam đã giành được thế chủ động trên chiến trường chính (Bắc Bộ), mở ra bước phát triển mới của cuộc kháng chiến.

+ Ô số 4: Kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 – 1954) của nhân dân Việt Nam được tiến hành với sự ủng hộ, đoàn kết, chiến đấu chống kẻ thù chúng của nhân dân Lào và Cam-pu-chia trong Liên minh nhân dân Việt – Miên – Lào.

+ Ô số 5: “Chiến tranh đặc biệt” dùng người Việt đánh người Việt, nội dung chủ yếu là bình định miền Nam trong vòng 18 tháng. Mỹ tăng cường viện trợ cho chính quyền Ngô Đình Diệm, tiến hành dồn dân lập “ấp chiến lược”, sử dụng phổ biến các chiến thuật mới như “trực thăng vận”, “thiết xa vận”.

+ Ô số 6: 11 giờ 30 phút ngày 30/4, lá cờ cách mạng tung bay trên nóc Dinh Độc Lập, báo hiệu sự toàn thắng của Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử.

+ Ô số 7: Sau khi dựng lên sự kiện “Vịnh Bắc Bộ” (tháng 8/1964), Mỹ chính thức mở rộng chiến tranh bằng không quân và hải quân phá hoại miền Bắc lần thứ nhất (tháng 2/1965). Quân dân miền Bắc kịp thời chuyển mọi hoạt động sang thời chiến, vừa chiến đấu chống chiến tranh phá hoại, vừa tiếp tục phát triển kinh tế - xã hội và thực hiện nhiệm vụ hậu phương đối với tiền tuyến miền Nam.

+ Ô số 8: Trong cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc ở biên giới phía Bắc, mặt trận Vị Xuyên (Hà Giang) là địa bàn trọng điểm bị quân Trung Quốc tiến hành lấn chiếm và phá hoại so với toàn biên giới phía Bắc. Trong 5 năm ác liệt nhất (1984 – 1989) đã có gần 5 000 chiến sĩ hi sinh).

+ Ô số 9: Năm 2012, Quốc hội thông qua Luật Biển Việt Nam. Đây là cơ sở pháp lí để bảo vững chắc chủ quyền biển đảo và phát triển kinh tế biển. Hiện nay, Việt Nam đang tích cực thúc đẩy việc thực hiện Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC).

- GV tuyên bố đội thắng cuộc.

[2.1.NC1a: HS dùng thiết bị di động cá nhân quét mã QR để truy cập bảng tương tác Padlet, tham gia đặt câu lịch sử và gửi kết quả trực tuyến thời gian thực lên đấu trường lớp học.

12.A1.3: HS đóng vai trò chủ động kiểm chứng sử liệu của nhóm bạn; tự chịu trách nhiệm giải trình về tính chính xác học thuật của câu đặt của nhóm mình trước khi nhấn nút xuất bản lên Padlet.]

Nhiệm vụ 2: Xem video và trả lời câu hỏi:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy.

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức bản thân để trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện HS trình bày câu trả lời.

- GV mời đại diện HS khác nhận xét, bổ sung, nêu ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.

[2.1.NC1a: HS sử dụng công nghệ số (quan sát video AI và tương tác với câu hỏi trên màn hình) để tương tác với nội dung bài học.]

- GV dẫn dắt HS vào bài học: Nội dung thực hành Chủ đề 3 – Cách mạng tháng Tám năm 1945. Chiến tranh giải phóng dân tộc và chiến tranh bảo vệ Tổ quốc trong lịch sử Việt Nam.

B. HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH

Nhiệm vụ 1: Tóm tắt những nội dung, kiến thức cơ bản đã học trong chủ đề

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS tóm tắt được những nội dung kiến thức cơ bản đã học trong Chủ đề 3.

b. Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc nhóm, tóm tắt những nội dung kiến thức cơ bản đã học trong Chủ đề 3 (bằng sơ đồ tư duy, bảng tóm tắt trên giấy A0,…).

c. Sản phẩm: Sơ đồ tư duy, bảng tóm tắt trên giấy A0,… về những nội dung kiến thức cơ bản đã học trong Chủ đề 3.

d. Tổ chức thực hiện