Giáo án Lịch sử và Địa lí 5 kết nối: Bài 15 Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954

Giáo án Lịch sử và Địa lí 5 kết nối tri thức: Bài 15 Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954. Bài được biên soạn đầy đủ, chỉn chu, chất lượng. File tải về là file word, giáo viên dễ dàng sử dụng, chỉnh sửa. Kênh có trọn bộ giáo án Word cả năm.

Nội dung chi tiết

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

  • Kể lại được diễn biến chính của chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954 có sử dụng tư liệu lịch sử (lược đồ, tranh ảnh và các câu chuyện về kéo pháo ở Điện Biên Phủ, chuyện bắt sống tướng Đờ Ca-xtơ-ri,...).

  • Sưu tầm và kể lại được chuyện về một số anh hùng trong chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954 như: Phan Đình Giót, Tô Vĩnh Diện, Bế Văn Đàn, Trần Can,...

2. Năng lực

Năng lực chung:

  • Tự chủ và tự học: tự lực làm những nhiệm vụ học tập được giao trên lớp và ở nhà.

  • Giao tiếp và hợp tác: hợp tác và giao tiếp với các bạn trong các nhiệm vụ học tập.

  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: phát hiện được vấn đề từ các nhiệm vụ học tập và tìm cách giải quyết vấn đề; sưu tầm tư liệu lịch sử liên quan đến chiến dịch Điện Biên Phủ.

Năng lực riêng:

  • Tìm hiểu lịch sử: Thông qua việc sưu tầm và giới thiệu được một số tư liệu lịch sử liên quan đến chiến dịch Điện Biên Phủ.

  • Năng lực nhận thức và tư duy lịch sử: Xác định trên lược đồ vị trí của Điện Biên Phủ và các đợt tấn công giành thắng lợi của quân ta trong chiến dịch Điện Biên Phủ.

  • Năng lực kể chuyện lịch sử: Nâng cao năng lực kể chuyện lịch sử và sử dụng tư liệu khi kể chuyện.

3. Phẩm chất

  • Tự hào: Trân trọng và tự hào về những chiến thắng mà cha ông ta đã đạt được trong chiến dịch Điện Biên Phủ.

  • Trách nhiệm: ý thức bảo tồn và phát huy các giá trị của di tích lịch sử,...

II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC

1. Đối với giáo viên

  • Giáo án, SHS, SGV, Vở bài tập Lịch sử 5.

  • Tranh ảnh, lược đồ, phim tài liệu và các tư liệu khác về chiến dịch Điện Biên Phủ (1954).

  • Các câu chuyện về những tấm gương anh hùng trong chiến dịch Điện Biên Phủ.

  • Máy tính, máy chiếu (nếu có).

2. Đối với học sinh

  • SHS Lịch sử và Địa lí 5 Kết nối tri thức với cuộc sống.

  • Thông tin, tài liệu, tranh ảnh về làm quen với phương tiện học tập môn Lịch sử và Địa lí.

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

HOẠT ĐỘNG CỦA GV

HOẠT ĐỘNG CỦA HS

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo tâm thế tích cực, hứng thú học tập cho HS và kết nối với bài học mới.

b. Cách tiến hành

- GV trình chiếu cho HS đọc hai câu thơ SGK tr.65:

Chín năm làm một Điện Biên

Nên vành hoa đỏ, nên thiên sử vàng!

(Tố Hữu, Ba mươi năm đời ta có Đảng)

- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm (4 – 6 HS):

+ Hai câu thơ trên nói đến sự kiện nào?

+ Em hãy chia sẻ những hiểu biết của em về sự kiện đó.

- GV mời 2 -3 HS trả lời. HS khác lắng nghe, nhận xét.

- GV nhận xét, chốt đáp án:

+ Hai câu thơ nói đến sự kiện chiến thắng Điện Biên Phủ.

+ Chiến thắng Điện Biên Phủ 1954 là một trong những trận đánh nổi bật của quân dân trong sự nghiệp đấu tranh bảo vệ độc lập dân tộc.

- GV dẫn dắt HS vào bài học: Để hiểu rõ hơn về Trận đánh Điện Biên Phủ, chúng ta cùng vào bài học ngày hôm nay: Bài 15 – Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Tìm hiểu diễn biến chính của chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết sử dụng tư liệu lịch sử, khai thác lược đồ,...kể lại diễn biến chính của chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954.

b. Cách tiến hành

Nhiệm vụ 1: Diễn biến chính của chiến dịch Điện Biên Phủ.

- GV tổ chức cho HS làm việc nhóm, đọc thông tin ở hình 2, kết hợp khai thác lược đồ hình 1: Trình bày những diễn biến chính của chiến dịch Điện Biên Phủ.

- GV trình chiếu cho HS quan sát Hình 1 và 2 SGK tr.65-66:

I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT

I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT

- GV mời đại diện một số HS trình bày kế hợp chỉ trên lược đồ. HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

- GV nhận xét, đánh giá, chốt đáp án: Các nét chính của chiến dịch Điện Biên Phủ:

+ Chiến dịch diễn ra từ 13/3/1954 đến 7/5/1954, ở Điện Biên Phủ - một thung lũng lòng chảo, có vị trí chiến lược quan trọng của Đông Nam Á nằm ở vùng núi Tây Bắc nước ta.

+ Chiến dịch chia làm 3 đợt: lần lượt tiến công từ các phân khu Bắc đến cứ điểm phía đông, phân khu trung tâm và cuối cùng là trung tâm Mường Thanh và phân khu Nam.

+ Chiều 7/5, tướng Đờ Ca-xtơ-ri và toàn bộ quân địch đầu hàng, chiến dịch kết thúc thắng lợi.

- GV trình chiếu cho HS quan sát hình 2 SGK tr.52 và giới thiệu: Trong hình là Lê Lợi và Nguyễn Trãi – hai vị thủ lĩnh tối cao, có vai trò quyết định đến thắng lợi của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.

I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT

Quân ta phất cờ chiến thắng trên nóc hầm của tướng Đờ Cát-xtơ-ri

I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT

Tướng Đờ Ca-xtơ-ri và bộ chỉ huy tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ bị bắt sống

- GV cho HS xem video “Những câu hò kéo pháo thấm mồ hôi, nước mắt và máu”

https://youtu.be/7H184k7EtcU

- GV tổ chức cho HS làm việc nhóm và thực hiện nhiệm vụ:

+ Pháp bất ngờ trước bước đi nào của quân dân ta trong chiến dịch Điện Biên Phủ?

+ Quân dân ta đã làm cách nào để đưa pháo vào trận địa?

+ Đối mặt với khó khăn trùng trùng, vì sao quân dân ta có thể làm được những điều phi thường đó?

+ Em có nhận xét gì về tinh thần dũng cảm, quyết tâm của bộ đội trong chiến dịch?

- GV gọi 1 – 2 HS trình bày trước lớp. Các bạn khác nhận xét, bổ sung.

- GV nhận xét, đánh giá và chuẩn kiến thức:

+ Pháp bất ngờ khi quân dân ta đã di chuyển những khẩu pháo vào trận địa hiểm trở của Điện Biên Phủ.

+ Quân ta đã buộc dây, chèn pháo, cùng nhau kéo các khẩu pháo vượt qua núi, dốc, địa hình hiểm trở để đưa vào trận địa.

+ Chính nhờ tinh thần đoàn kết, lòng quyết tâm đánh thắng quân giặc đã giúp quân ta thực hiện được điều tưởng chừng như không thể thực hiện được.

- GV cho HS nghe bài hát “Hò kéo pháo” (nhạc sĩ Đỗ Nhuận):

https://youtu.be/caCFq21IyCw

Nhiệm vụ 2: Kể lại câu chuyện về chiến dịch Điện Biên Phủ

- GV chia lớp thành 2 nhóm và giao nhiệm vụ cho mỗi nhóm:

+ Nhóm 1: Đọc và kể lại câu chuyện “Kéo pháo ở Điện Biên Phủ” SGK tr.66.

+ Nhóm 2: Đọc và kể lại câu chuyện “Chuyện bắt sống tướng Đờ Ca-xtơ-ri” SGK tr.67

- GV mời đại diện một số HS trình bày kết quả làm việc. HS khác lắng nghe, nhận xét.

- GV nhận xét, đánh giá, khen ngợi HS.

- GV trình chiếu cho HS quan sát hình 3 và 4 SGK tr.66-67 và mở rộng kiến thức:

I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT

+ Hình ảnh thể hiện được tinh thần vượt qua mọi khó khăn của bộ đội ta khi thực hiện nhiệm vụ kéo pháo vào, cũng như kéo pháo ra khỏi trận địa trong chiến dịch Điện Biên Phủ.

+ Quân ta phải đối mặt với những khó khăn, gian khổ như: đường trơn trượt, nhiều đèo dốc dựng đứng, máy bay địch thường xuyên đánh phá,... nên việc kéo pháo phải diễn ra hết sức giữ bí mật.

+ Cuối cùng, nhiệm vụ kéo pháo vào, rồi kéo pháo ra được được hoàn thành, góp phần vào sự chắc thắng của chiến dịch.

I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT

+ Hình ảnh cho thấy sự thất bại của quân Pháp trong trận Điện Biên Phủ đồng thời cho thấy sự toàn thắng của quân ta trong chiến dịch này.

- GV cho HS xem video “Anh hùng Tô Vĩnh Diện lấy thân mình chèn pháo”.

https://youtu.be/yQoW1iO_9Eo (0:00 đến 0:38)

- GV mở rộng kiến thức cho HS:

+ Tô Vĩnh Diện là Khẩu đội trưởng Khẩu đội Pháo cao xạ, có nhiệm vụ phải kéo pháo ra khỏi trận địa, nhằm thực hiện phương châm “chắc thắng” cho chiến dịch.

+ Điều khiển khẩu pháo xuống dốc với độ dốc 60° – 70°; dây tời để ghìm pháo lại được làm bằng dây rừng bện lại nên dễ bị đứt; trên không, máy bay của địch liên tiếp trút bom đạn xuống....

+ Khi dây tời ghìm pháo bị trúng đạn của địch đứt, pháo lao nhanh xuống dốc, có nguy cơ rơi xuống vực sâu. Tô Vĩnh Diện đã dũng cảm lao xuống, lấy thân mình chèn vào bánh xe pháo, nhờ vậy pháo lao nghiêng, dựa vào sườn núi mà không bị rơi xuống vực. Tuy nhiên, Tô Vĩnh Diện đã anh dũng hi sinh.

- GV cho HS quan sát một số hình ảnh liên quan đến anh Hùng Tô Vĩnh Diện:

I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT

Chân dung anh hùng Tô Vĩnh Diện

I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT

Hoạt động 2: Kể chuyện về những tấm gương anh hùng trong chiến dịch Điện Biên Phủ

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS kể lại được chiến thắng Chi Lăng trên lược đồ.

b. Cách tiến hành

- GV chia lớp thành 2 nhóm và giao nhiệm vụ cho mỗi nhóm:

+ Nhóm 1: Đọc và xử lí đóng vai câu chuyện “Bế Văn Đàn lấy thân mình làm giá súng” SGK tr.67.

+ Nhóm 2: Đọc và xử lí đóng vai câu chuyện “Phan Đình Giót lấy thân mình lấp lỗ châu mai” SGK tr.68.

- GV mời 2 nhóm trình bày kết quả làm việc. HS khác lắng nghe, nhận xét.

- GV nhận xét, đánh giá, khen ngợi HS.

- GV cho HS xem video:

+ “Anh hùng liệt sĩ Bế Văn Đàn : sống mãi với non sông, đất nước”

https://youtu.be/CSCcoNybWNA (0:00 đến 1:17)

+ “Anh hùng Phan Đình Giót lấy thân mình lấp lỗ châu mai”

https://youtu.be/Cjq0oycIYts

- GV đặt câu hỏi cho HS:

+ Em có cảm nhận gì hai tấm gương của anh hùng Bế Văn Đàn, Phan Đình Giót?

+ Qua câu chuyện, em rút ra được bài học gì cho thế hệ ngày nay?

- GV mời một số HS trả lời. HS khác lắng nghe, nhận xét, đánh giá, bổ sung ý kiến (nếu có).

- GV nhận xét, đánh giá, chốt đáp án:

+ Hia tấm gương hy sinh của anh hùng Bế Văn Đàn, Phan Đình Giót là một trong số những tấm gương tiêu biểu trong chiến dịch Điện Biên Phủ. Sự hi sinh của các anh đã góp phần không nhỏ vào chiến thắng của dân tộc. Để có được chiến thắng, dân tộc đã đã phải chịu nhiều hi sinh, mất mát to lớn.

+ Thế hệ trẻ ngày nay cần phải ghi nhớ công ơn các anh hùng đã không tiếc máu xương giành độc lập cho dân tộc, cho chúng ta cuộc sống ấm no hạnh phúc. Chúng ta cần noi gương các thế hệ đi trước trong việc bảo vệ nền độc lập dân tộc thông qua việc tìm hiểu, tuyên truyền về chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ dân tộc, tích cực học tập, rèn luyện góp phần xây dựng quê hương giàu đẹp.

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Giúp HS hệ thống lại kiến thức và luyện tập.

b. Cách tiến hành

- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân và thực hiện yêu cầu: Hãy kể lại một câu chuyện về chiến dịch Điện Biên Phủ.

- GV mời 1 – 2 HS trình bày trước lớp. HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

- GV đánh giá, nhận xét, khen ngợi HS.

- GV yêu cầu HS làm việc nhóm, thực hiện nhiệm vụ: Nêu cảm nghĩ của em về những tấm gương anh hùng trong chiến dịch Điện Biên Phủ.

- GV tổ chức cho HS trình bày trước lớp.

- GV nhận xét, đánh giá phần hoạt động của HS và rút kinh nghiệm (nếu có).

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: HS vận dụng kiến thức đã học để thực hiện tìm hiểu và mở rộng kiến thức.

b. Cách tiến hành

- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân ở nhà, thực hiện nhiệm vụ phần vận dụng: Sưu tầm tranh, ảnh hoặc bài thơ, bài hát nói về chiến dịch Điện Biên Phủ và chia sẻ với bạn.

- GV gợi ý cho HS có thể đóng vai là hướng dẫn viên du lịch, vận dụng những kiến thức trong bài học và tự tìm hiểu thêm để giới thiệu với du khách về chiến dịch Điện Biên Phủ qua sa bàn được khai thác theo đường link của Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam).

- GV tổ chức chia nhóm các bạn HS theo nhóm.

- GV gọi đại diện các nhóm HS trình bày.

- GV nhận xét, đánh giá, khích lệ HS.

- GV tổ chức cho HS chơi trò chơi “Đố vui”.

- GV đọc từng câu hỏi và HS giơ tay để phát biểu. GV công bố đáp án sau khi HS trả lời.

Câu 1: Chiến dịch Điện Biên Phủ diễn ra trong bao nhiêu ngày?

A. 56 ngày đêm.

B. 65 ngày.

C. 56 ngày.

D. 65 ngày đêm.

Câu 2: Mở đầu chiến dịch Điện Biên Phủ, quân ta tấn công tiêu diệt vị trí phòng ngự của địch ở:

A. Phân khu Trung tâm.

B. Phân khu Bắc.

C. Cứ điểm phía Đông.

D. Trung tâm Mường Thanh.

Câu 3: Ý nào sau đây không đúng khi nói về hoạt động kéo pháo của quân ta?

A. Quân ta phải vượt qua nhiều trọng điểm bị quân địch thả bom, bắn phá.

B. Khi pháo vừa vào trận địa thì có lệnh lui quân, kéo pháo ra.

C. Các chiến sĩ kiệt sức vì phải hai lần kéo pháo ra vào trận địa.

D. Quân ta dùng sức mở đường, kéo pháo vào trận địa.

Câu 4: Chiến dịch Điện Biên Phủ ta chia làm mấy đợt?

A. 6.

B. 5.

C. 4.

D. 3.

Câu 5: Chiến thắng Điện Biên Phủ đã kết thúc oanh liệt cuộc tiến công đông –xuân 1953 -1954 của ta , đập tan “Pháo đài không thể công phá” của giặc Pháp , buộc chúng phải kí hiệp định Giơ-ne-vơ, rút quân về nước, kết thúc........................ kháng chiến chống Pháp trường kì gian khổ.

A. 11 năm.

B. 10 năm.

C. 9 năm.

D. 8 năm.

- GV công bố đáp án ngay sau khi HS nêu đáp án:

Câu 1

Câu 2

Câu 3

Câu 4

Câu 5

A

B

C

D

C

* CỦNG CỐ

- GV nhận xét, tóm tắt lại những nội dung chính của bài học.

- GV nhận xét, đánh giá sự tham gia của HS trong giờ học, khen ngợi những HS tích cực; nhắc nhở, động viên những HS còn chưa tích cực, nhút nhát.

* DẶN DÒ

- GV nhắc nhở HS:

+ Đọc lại bài học Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954

+ Có ý thức chăm chỉ, tìm tòi, học hỏi những phương tiện học tập môn Lịch sử và Địa lí.

+ Đọc trước Bài 16 – Chiến dịch Hồ Chí Minh năm 1975 (SHS tr.69).

- HS đọc.

- HS thảo luận nhóm.

- HS trả lời.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS lắng nghe, chuẩn bị vào bài học mới.

- HS làm việc nhóm.

- HS quan sát.

- HS trả lời.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS quan sát, lắng nghe.

- HS xem video.

- HS làm việc nhóm.

- HS trả lời.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS nghe bài hát.

- HS làm việc nhóm.

- HS kể chuyện.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS quan sát, lắng nghe.

- HS xem video.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS quan sát.

- HS làm việc nhóm.

- HS trình bày.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS xem video.

- HS lắng nghe.

- HS trả lời.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS làm việc cá nhân.

- HS trình bày.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS làm việc nhóm.

- HS trình bày.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS làm việc cá nhân.

- HS tham khảo.

- HS trình bày.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS tham gia.

- HS lắng nghe, thực hiện.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS lắng nghe, thực hiện.