HOẠT ĐỘNG CỦA GV

HOẠT ĐỘNG CỦA HS

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo tâm thế tích cực, hứng thú học tập cho HS và kết nối với bài học mới.

b. Cách tiến hành

- GV cho cả lớp nghe bài hát Như có Bác trong ngày vui đại thắng (nhạc sĩ Phạm Tuyên) để tạo không khí cho lớp học.

https://youtu.be/Dw4HRN97dJo

- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm (4 – 6 HS): Em biết “ngày vui đại thắng" của dân tộc được đề cập đến trong bài hát là ngày nào?

- GV mời 2 -3 HS trả lời. HS khác lắng nghe, nhận xét.

- GV nhận xét, chốt đáp án: “ngày vui đại thắng" của dân tộc được đề cập đến trong bài hát là ngày chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng, đất nước ta thống nhất hai miền Bắc – Nam.

- GV dẫn dắt HS vào bài học: Để hiểu rõ hơn về chiến dịch Hồ Chí Minh, chúng ta cùng vào bài học ngày hôm nay: Bài 16 – Chiến dịch Hồ Chí Minh năm 1975.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Tìm hiểu diễn biến chính của chiến dịch Hồ Chí Minh năm 1975

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết sử dụng tư liệu lịch sử, khai thác lược đồ,...kể lại diễn biến chính của chiến dịch Hồ Chí Minh năm 1975.

b. Cách tiến hành

- GV giới thiệu cho HS các sự kiện diễn ra trước khi Quân Giải phóng mở chiến dịch Hồ Chí Minh:

+ Các chiến dịch ở Tây Nguyên:

https://youtu.be/h98d6lr09qA

+ Chiến dịch Huế - Đà Nẵng:

https://youtu.be/5kV7BF-iluM

- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm đôi trả lời câu hỏi:

+ Các chiến dịch trên đã giúp quân ta xoay chuyển tình thế như thế nào?

+ Nêu ý nghĩa của các chiến dịch ở Tây Nguyên và chiến dịch Huế - Đà Nẵng đối với quân dân ta lúc bấy giờ?

- GV mời 2 – 3 HS trả lời câu hỏi, HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

- GV nhận xét, đánh giá, chốt đáp án:

+ Các chiến dịch trên đã giúp quân ta xoay chuyển tình, khiến địch từ thế chủ động với lực lượng hùng mạnh dần rơi vào thế yếu, bị tổn thất to lớn về phương tiện và lực lượng.

+ Chiến dịch ở Tây Nguyên và chiến dịch Huế - Đà Nẵng đã tạo bước đệm cho quân dân ta tiếp tục cuộc kháng chiến, giải phóng miền Nam.

+ Sau thắng lợi của các chiến dịch trên, Bộ Chính trị quyết định mở chiến dịch giải phóng Sài Gòn – Gia định với tên gọi là Chiến dịch Hồ Chí Minh.

- GV tổ chức cho HS làm việc nhóm, đọc thông tin ở hình 2, kết hợp khai thác lược đồ hình 1: Xác định các hướng tấn công của quân Giải phóng vào trung tâm thành phố Sài Gòn.

- GV trình chiếu cho HS quan sát Hình 2 SGK tr.70:

- GV mời đại diện một số HS trình bày kế hợp chỉ trên lược đồ. HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

- GV nhận xét, đánh giá, chốt đáp án: Các hướng tấn công của quân Giải phóng vào trung tâm thành phố Sài Gòn:

+ Quân ta theo năm cánh quân đồng loạt vượt qua các phòng tuyến của địch đánh chiếm được các mục tiêu quan trọng như Long Thành, Biên Hòa, Cần Giuộc, Bến Lức, Đồng Dù, Phú Lợi.

+ Từ đây quân ta tập trung tiến công vào trung tâm Sài Gòn.

+ Để tiến vào được trung tâm thành phố Sài Gòn, quân ta đã gặp phải sự chống trả ngoan cố của quân địch.

- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân: Nêu các mốc thời gian diễn biến quan trọng của chiến dịch Hồ Chí Minh.

- GV khuyến khích HS sáng tạo có thể sử dụng trục thời gian hoặc bảng biểu để thể hiện các sự kiện lịch sử.

- GV gợi ý cho HS:

- GV mời 2 – 3 HS trình bày trước lớp. HS khác quan sát, lắng nghe, nhận xét, đánh giá, bổ sung ý kiến (nếu có).

- GV nhận xét, đánh giá, chốt đáp án:

+ Ngày 26/4/1975: Với tinh thần “quyết chiến, quyết thắng”, “thần tốc, táo bạo, bất ngờ” Quân Giải phóng đã mở màn chiến dịch Hồ Chí Minh.

+ Ngày 28/4/1975: Quân ta tấn công sân bay Tân Sơn Nhất.

+ Ngày 30/4/1975: Quân ta tiến vào Dinh Độc Lập, chiến dịch toàn thắng.

- GV trình chiếu cho HS quan sát hình 1 SGK tr.69 và một số hình ảnh của chiến dịch Hồ Chí Minh giới thiệu:

- GV cho HS xem video “Ngày vui đại thắng”

https://youtu.be/TSKoKUO9-TI

- GV tổ chức cho HS làm việc nhóm và thực hiện nhiệm vụ:

+ Em cảm nhận được tinh thần, cảm xúc nào của chiến sĩ, người dân cả nước trong ngày 30/4/1975?

+ Theo em, Dinh Độc Lập là biểu tượng mang ý nghĩa gì?

+ Chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng có ý nghĩa gì đối với lịch sử dân tộc ta?

- GV gọi 1 – 2 HS trình bày trước lớp. Các bạn khác nhận xét, bổ sung.

- GV nhận xét, đánh giá và chuẩn kiến thức:

+ Ngày 30/4/1975 vừa thể hiện tinh thần đoàn kết, ý chí chiến đấu bất khuất mà còn là niềm vui, hân hoan của cả dân tộc.

+ Dinh Độc Lập không chỉ là chứng tích lịch sử quan trọng, chứng kiến sự sụp đổ hoàn toàn của chính quyền Sài Gòn mà còn là biểu tượng cho sự thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ quốc gia.

+ Đại thắng mùa xuân năm 1975 đã mở ra cho dân tộc ta một kỉ nguyên mới độc lập, thống nhất, cả nước đi lên Chủ nghĩa xã hội.

- GV cho HS nghe bài hát “Đất nước trọn niềm vui” (nhạc sĩ Hoàng Hà):

https://youtu.be/6KXKVhqQ2l4

Hoạt động 2: Kể chuyện lịch sử về Chiến dịch Hồ Chí Minh

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS chuyện lịch sử về Chiến dịch Hồ Chí Minh.

b. Cách tiến hành

- GV chia lớp thành 2 nhóm và giao nhiệm vụ cho mỗi nhóm:

+ Nhóm 1: Đọc và kể lại câu chuyện “Phi đội quyết thắng tấn công sân bay Tân Sơn Nhất” SGK tr.70.

+ Nhóm 2: Đọc và kể lại câu chuyện “Thời khắc cuối cùng của chính quyền Sài Gòn” SGK tr.71

- GV khuyến khích HS kể lại bằng các hình thức khác nhau: sân khấu hóa, tường thuật hoặc thuyết minh, kết hợp sử dụng tranh ảnh...

- GV gợi ý cho HS trả lời các câu hỏi để kể lại câu chuyện:

+ Câu chuyện đó nói về sự kiện hoặc nhân vật lịch sử nào?

+ Câu chuyện hoặc nhân vật đó có liên quan gì đến thắng lợi của Chiến dịch Hồ Chí Minh.

+ Kể lại nội dung câu chuyện.

+ Nêu suy nghĩ của em về các nhân vật hoặc sự kiện lịch sử được giới thiệu.

- GV mời đại diện một số HS trình bày kết quả làm việc. HS khác lắng nghe, nhận xét.

- GV nhận xét, đánh giá, khen ngợi HS.

a. Câu chuyện “Phi đội quyết thắng tấn công sân bay Tân Sơn Nhất”

- GV trình chiếu cho HS quan sát hình 3 SGK tr.70 và chốt kiến thức.

+ Phi đội Quyết thắng gồm sáu người, lần lượt từ trái sang phải là các phi công: Nguyễn Thành Trung, Từ Đề, Nguyễn Văn Lục, Hán Văn Quảng, Hoàng Mai Vượng và Trần Văn On.

+ Chiều 28 – 4, thực hiện nhiệm vụ được giao, mỗi phi công trong phi đội đã điều khiển một chiếc máy bay A-37 xuất phát từ sân bay Thành Sơn (Phan Rang, Ninh Thuận) tiến vào ném bom sân bay Tân Sơn Nhất (Sài Gòn).

+ Sự kiện này đã khiến quân địch vô cùng bất ngờ và càng thêm hoảng loạn, sân bay bị tê liệt. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, Phi đội đã trở về căn cứ an toàn.

- GV cho HS xem video “Tân Sơn Nhất – Phi trường rực lửa”

https://youtu.be/MA1uo8_yfK8

- GV đặt câu hỏi mở rộng cho HS:

+ Em học được bài học gì từ câu chuyện của Phi đội Quyết thắng?

+ Trận đánh có ý nghĩa như thế nào đối với Chiến dịch Hồ Chí Minh?

- GV mời một số HS trả lời. HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

- GV nhận xét, đánh giá, chốt đáp án:

+ Em học được từ sự mưu trí, sáng tạo trong cách học chuyển loại lái máy bay, tỉnh thần dũng cảm của các phi công khi lái máy bay A-37 của địch tấn công vào chính sân bay Tân Sơn Nhất của chính quyền Sài Gòn.

+ Trận đánh sân bay Tân Sơn Nhất của Phi đội Quyết Thắng là một trong những dấu ấn không quên của Không quân Việt Nam. Trận đánh không chỉ có ý nghĩa trong hiệp đồng tác chiến của Quân đội Nhân dân Việt Nam mà còn khẳng định sự mưu trí, sáng tạo, dũng cảm của lực lượng không quân cách mạng trong những ngày quyết định thắng lợi của Chiến dịch Hồ Chí Minh, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

b. Câu chuyện “Thời khắc cuối cùng của Chính quyền Sài Gòn”

- GV trình chiếu cho HS quan sát hình 4 SGK tr.71 và chốt kiến thức.

+ Trong hình, người đi đầu là Tổng thống chính quyền Sài Gòn Dương Văn Minh - người lên nắm quyền Tổng thống chính quyền Sài Gòn từ 15 giờ ngày 28-4-1975, sau khi Trần Văn Hương từ chức.

+ Người đi bên tay trái của Dương Văn Minh là luật sư Vũ Văn Mẫu - Thủ tướng chính quyền Sài Gòn; đi sau cùng là hai sĩ quan Quân Giải phóng.

+ Mọi người đang trên đường đến Đài phát thanh Sài Gòn để Dương Văn Minh đọc lời tuyên bố đầu hàng.

+ Hình ảnh này là minh chứng lịch sử ghi lại những thời khắc cuối cùng của chính quyền Sài Gòn, đánh dấu chính quyền Sài Gòn hoàn toàn sụp đổ, miền Nam được giải phóng, đất nước được thống nhất.

- GV cho HS xem video “Dương Văn Minh ra lệnh cho QLVNCH đầu hàng vô điều kiện”

https://youtu.be/YU6EIfLDu-M

- GV mở rộng kiến thức cho HS:

+ Trong giờ phút cuối cùng, chính quyền Sài Gòn không còn con đường nào khác buộc phải đầu hàng không điều kiện, đánh dấu thắng lợi hoàn toàn của Chiến dịch Hồ Chí Minh.

+ Do quân ta tiến công nhanh và đông áp đảo từ mọi hướng, khiến cho các lực lượng của chính quyền và quân đội Sài Gòn vô cùng hoảng sợ, bỏ chạy nên không thể kết nối được liên lạc giữa Đài phát thanh Sài Gòn và Dinh Độc Lập. Vì vậy, Quân Giải phóng buộc phải dẫn giải Dương Văn Minh đến Đài phát thanh để đọc lời tuyên bố đầu hàng, đánh dấu sự thất bại hoàn toàn của chính quyền Sài Gòn.

- GV cho HS xem thêm video mở rộng “Gặp gỡ pháo thủ số 2 của chiếc xe tăng húc đổ cổng Dinh Độc Lập năm 1975”

https://youtu.be/12uf6y6ZLs0

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Giúp HS hệ thống lại kiến thức và luyện tập.

b. Cách tiến hành

- GV yêu cầu HS làm việc nhóm và thực hiện yêu cầu: Hoàn thiện trục thời gian (theo gợi ý dưới đây)về một số sự kiện lịch sử trong Chiến dịch Hồ Chí Minh năm 1975.

- GV mời 1 – 2 HS trình bày trước lớp. HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

- GV đánh giá, nhận xét, chốt đáp án:

+ 26-4-1975: Mở màn Chiến dịch Hồ Chí Minh;

+ 28-4-1975: Tấn công sân bay Tân Sơn Nhất;

+ 30-4-1975: Chính quyền Sài Gòn sụp đổ, Chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng.

- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, thực hiện nhiệm vụ: Viết một đoạn văn (khoảng 5 câu) nêu cảm nghĩ của em về một câu chuyện lịch sử trong bài học.

- GV tổ chức cho HS trình bày trước lớp thể hiện lòng biết ơn, khâm phục các thế hệ cha ông đã anh dũng, sáng tạo trong chiến đấu vì nến độc lập, thống nhất của Tổ quốc.

- GV nhận xét, đánh giá phần hoạt động của HS và rút kinh nghiệm (nếu có).

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: HS vận dụng kiến thức đã học để thực hiện tìm hiểu và mở rộng kiến thức.

b. Cách tiến hành

- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân ở nhà, thực hiện nhiệm vụ phần vận dụng: Sưu tầm tranh, ảnh hoặc câu chuyện về chiến dịch Hồ Chí Minh năm 1975 và chia sẻ với bạn.

- GV gợi ý cho HS có thể đóng vai là hướng dẫn viên du lịch giới thiệu về một di tích lịch sử liên quan đến Chiến dịch Hồ Chí Minh.

- GV tổ chức chia nhóm các bạn HS theo nhóm.

- GV gọi đại diện các nhóm HS trình bày.

- GV nhận xét, đánh giá, khích lệ HS.

- GV tổ chức cho HS chơi trò chơi “Đố vui”.

- GV đọc từng câu hỏi và HS giơ tay để phát biểu. GV công bố đáp án sau khi HS trả lời.

Câu 1: Chiến dịch Hồ Chí Minh bắt đầu vào thời gian nào?

A. 26/4/1975.

B. 26/5/1975.

C. 24/6/1975.

D. 25/6/1975.

Câu 2: Chiến dịch giải phóng thành phố Sài Gòn - Gia Định mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh được chính thức quyết định vào ngày nào?

A. 15/4.

B. 14/4.

C. 22/4.

D. 8/4.

Câu 3: Cơ quan nào quyết định mở chiến dịch Hồ Chí Minh?

A. Trung ương Đảng.

B. Chính phủ.

C. Bộ chính trị.

D. Chủ tịch nước.

Câu 4: Đâu không phải là lời nói của Dương Văn Minh trong lời kêu gọi sau khi bị quân ta bắt giữ trong chiến dịch Hồ Chí Minh?

A. Tôi – Đại tướng Dương Văn Minh.

B. Kêu gọi quân lực Việt Nam Cộng hòa hạ vũ khí đầu hàng không điều kiện.

C. Tôi tuyên bố chính quyền Sài Gòn từ trung ương đến địa phương phải giải tán hoàn toàn.

D. Trao quyền lại cho Chính phủ lâm thời miền Bắc Việt Nam

Câu 5: Chiến sĩ đầu tiên cắm lá cờ chiến thắng của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam trên nóc Dinh Độc Lập vào ngày 30/4/1975 là ai?

A. Nguyễn Văn Kỷ.

B. Lữ Văn Hỏa.

C. Bùi Quang Thận.

D. Thái Bá Minh.

- GV công bố đáp án ngay sau khi HS nêu đáp án:

* CỦNG CỐ

- GV nhận xét, tóm tắt lại những nội dung chính của bài học.

- GV nhận xét, đánh giá sự tham gia của HS trong giờ học, khen ngợi những HS tích cực; nhắc nhở, động viên những HS còn chưa tích cực, nhút nhát.

* DẶN DÒ

- GV nhắc nhở HS:

+ Đọc lại bài học Chiến dịch Hồ Chí Minh năm 1975

+ Có ý thức chăm chỉ, tìm tòi, học hỏi những phương tiện học tập môn Lịch sử và Địa lí.

+ Đọc trước Bài 17 – Đất nước đổi mới (SHS tr.72).

- HS đọc.

- HS thảo luận nhóm.

- HS trả lời.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS lắng nghe, chuẩn bị vào bài học mới.

- HS lắng nghe, quan sát.

- HS thảo luận nhóm đôi.

- HS trả lời.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS làm việc nhóm.

- HS quan sát.

- HS trả lời.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS làm việc cá nhân.

- HS quan sát, lắng nghe.

- HS trình bày.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS quan sát.

- HS xem video.

- HS làm việc nhóm.

- HS trả lời.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS nghe bài hát.

- HS làm việc nhóm.

- HS tham khảo.

- HS thực hiện theo hướng dẫn.

- HS kể chuyện.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS quan sát, lắng nghe.

- HS xdm video.

- HS lắng nghe câu hỏi.

- HS trả lời.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS quan sát, lắng nghe.

- HS xem video.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS quan sát.

- HS làm việc nhóm.

- HS trình bày.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS làm việc cá nhân.

- HS trình bày.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS làm việc cá nhân.

- HS tham khảo.

- HS trình bày.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS tham gia.

- HS lắng nghe, thực hiện.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS lắng nghe, thực hiện.