Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

CHỦ ĐỀ 3: CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945, CHIẾN TRANH GIẢI PHÓNG DÂN TỘC VÀ CHIẾN TRANH BẢO VỆ TỔ QUỐC TRONG LỊCH SỬ VIỆT NAM (TỪ THÁNG 8 NĂM 1945 ĐẾN NAY)

BÀI 6: CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945

(2 tiết)

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

• Trình bày được nét khái quát về bối cảnh lịch sử, diễn biến chính của Cách mạng tháng Tám năm 1945.
• Nêu được nguyên nhân thắng lợi của Cách mạng tháng Tám năm 1945.
• Phân tích được ý nghĩa và bài học kinh nghiệm của Cách mạng tháng Tám năm 1945.

2. Năng lực

Năng lực chung:

• Tự chủ và tự học: Khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập; tự lực làm những nhiệm vụ học tập được giao trên lớp và ở nhà.
• Giao tiếp và hợp tác: Hợp tác và giao tiếp với các bạn trong các nhiệm vụ học tập.
• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Phát hiện được vấn đề từ các nhiệm vụ học tập và tìm cách giải quyết chúng.

Năng lực riêng:

• Tìm hiểu lịch sử: Thông qua việc sưu tầm, khai thác và sử dụng tư liệu lịch sử về Cách mạng tháng Tám năm 1945.
• Nhận thức và tư duy lịch sử: Trình bày được nét khái quát về bối cảnh lịch sử, diễn biến chính của Cách mạng tháng Tám năm 1945; Nêu được nguyên nhân thắng lợi của Cách mạng tháng Tám năm 1945; Phân tích được ý nghĩa và bài học kinh nghiệm của Cách mạng tháng Tám năm 1945.
• Vận dụng kiến thức, kĩ năng: Rút ra được ý nghĩa và bài học lịch sử từ Cách mạng tháng Tám năm 1945, nhận thức được giá trị của các bài học lịch sử đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay.

Năng lực số:

• 1.1.NC1b - Duyệt, tìm kiếm và lọc dữ liệu, thông tin và nội dung số: HS tự đề xuất và thực hiện chiến lược tìm kiếm nâng cao (sử dụng toán tử site:dangcongsan.vn, filetype:pdf) để chọn lọc các bài viết chính luận chính quy về bài học Cách mạng tháng Tám.
• 1.2.NC1a - Đánh giá dữ liệu, thông tin và nội dung số: HS so sánh, phân tích có phê phán tính chân thực và độ chính xác của các tư liệu số hóa trên mạng xã hội hoặc do AI tóm tắt bằng cách đối soát với SGK Lịch sử 12.
• 2.1.NC1a - Tương tác thông qua công nghệ số: HS sử dụng thiết bị số cá nhân quét mã QR để truy cập video AI tương tác trên nền tảng Edpuzzle và tham gia chơi trò chơi đấu trường trắc nghiệm trực tuyến Quizizz thời gian thực.
• 2.4.NC1a - Hợp tác thông qua công nghệ số: Các nhóm HS sử dụng không gian đám mây dùng chung (Padlet, Google Docs) để cùng cộng tác, phân vai biên tập dữ liệu lịch sử và xuất bản trục thời gian nhóm.
• 3.1.NC1a - Phát triển nội dung số: HS ứng dụng công cụ đồ họa Canva để số hóa và thiết kế trực quan trục thời gian Cách mạng tháng Tám dưới dạng đồ họa phẳng tối giản.

Năng lực AI:

• 12.A1.3 - Con người trong hệ thống AI: HS kiểm tra trách nhiệm giải trình của con người; giải thích vì sao quyết định phát động Tổng khởi nghĩa lịch sử thuộc về lý trí sáng suốt, đạo đức của Đảng và Hồ Chí Minh chứ không thể phó thác cho quyết định của thuật toán AI.
• 12.B2.1 - Mức độ rủi ro với AI: HS nhận diện rõ các rủi ro sai lệch sử liệu ("ảo giác AI"), rủi ro bản quyền và vi phạm quy chế học đường (đạo văn) khi dùng AI tóm tắt văn kiện hoặc tái dựng hình ảnh lịch sử, từ đó biết cách đối soát với sử liệu sạch.
• 12.A3.1 - Trách nhiệm công dân trong xã hội có AI: HS thực hành liêm chính số: tự lực viết bài luận bằng tư duy phản biện độc lập, khai báo rõ ràng lịch sử câu lệnh prompt đã hỏi AI và trích nguồn URL sử liệu chính quy.

3. Phẩm chất

• Yêu nước: có ý thức trân trọng, tự hào về truyền thống đấu tranh cách mạng của dân tộc Việt Nam.
• Chăm chỉ: thực hiện tốt các công việc cá nhân và nhóm trong quá trình học tập.
• Trung thực: Thực thi tính liêm chính số học thuật, trung thực khai báo nguồn thông tin rõ ràng và mức độ hỗ trợ của công cụ AI khi nộp sản phẩm học tập.
• Trách nhiệm: Tự giác bảo vệ dữ liệu cá nhân trên môi trường số, tôn trọng bản quyền, có ý thức đóng góp xây dựng môi trường mạng lành mạnh, văn minh.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC

1. Đối với giáo viên

• KHBD, SGK, SGV, SBT Lịch sử 12.
• Lược đồ diễn biến về Cách mạng tháng Tám năm 1945.
• Một số đoạn video, đoạn phim tài liệu, bài hát,…như: đoạn trích của bộ phim điện ảnh Sao tháng Tám hoặc bộ phim tư liệu Ngày Độc lập 2/9/1945.
• Phiếu học tập (giấy A0), nam châm dán Phiếu học tập, bút màu.
• Máy tính, máy chiếu (nếu có).
• Hệ thống bài tập trắc nghiệm trên website kenhhoctap.edu.vn
• Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.

2. Đối với học sinh

• SGK, SBT Lịch sử 12.
• Đọc trước nội dung bài học và sưu tầm tranh ảnh, tư liệu về bài học Cách mạng tháng Tám năm 1945.
• Thiết bị di động/Máy tính bảng (nếu điều kiện lớp học cho phép) để tham gia hoạt động luyện tập và vận dụng.

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu:

- HS hình dung được một cách khái quát các nội dung cơ bản liên quan đến bài học lịch sử (như bối cảnh lịch sử, diễn biến chính, nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa và bài học lịch sử của Cách mạng tháng Tám năm 1945).

- Tạo tâm thế, kích thích được sự hứng thú, mong muốn tìm hiểu nội dung bài học mới của HS, định hướng nhiệm vụ cho HS trong bài học mới.

b. Nội dung: GV trình chiếu cho HS quan sát hình ảnh, video Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập tại Quảng trường Ba Đình (Hà Nội) và yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Nêu ý nghĩa của bản Tuyên ngôn độc lập đối với lịch sử dân tộc.

c. Sản phẩm: Ý nghĩa của bản Tuyên ngôn độc lập đối với lịch sử dân tộc.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy.

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

- GV trình chiếu cho HS quan sát hình ảnh, video Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập tại Quảng trường Ba Đình (Hà Nội) kết hợp dẫn dắt: Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình lịch sử, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập, trịnh trọng tuyên bố với toàn thể quốc dân và thế giới: nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được thành lập.

https://www.youtube.com/watch?v=SCPphVYDPDk

- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, trả lời câu hỏi: Nêu ý nghĩa của bản Tuyên ngôn độc lập đối với lịch sử dân tộc.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS xem hình ảnh, video, vận dụng kiến thức đã học và hiểu biết của bản thân, trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 1 – 2 HS nêu ý nghĩa của bản Tuyên ngôn độc lập đối với lịch sử dân tộc.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận:

Ý nghĩa của bản Tuyên ngôn độc lập đối với lịch sử dân tộc: Là bản “Thiên cổ hùng văn” về quyền con người, quyền dân tộc cơ bản của các dân tộc trên thế giới, khẳng định quyền thiêng liêng bất khả xâm phạm của nhân dân ta là quyền độc lập, tự do; là khát vọng và tinh thần đấu tranh kiên cường để giữ vững nền tự do độc lập.

+ Tạo ra thế và lực để cách mạng Việt Nam vững bước tiến lên, giành được những thắng lợi lịch sử mang tầm thời đại.

+ Khẳng định rõ vai trò, sức mạnh của khối toàn dân đoàn kết trong cuộc đấu tranh vì độc lập, tự do; là thành quả, sự hi sinh, sức mạnh của toàn thể nhân dân.

+ Trực tiếp tạo ra chỗ dựa đáng tin cậy cho cuộc cách mạng của nhân dân Lào và Cam-pu-chia, góp phần làm thay đổi cục diện chính trị ở Ðông Nam Á.

- GV dẫn dắt HS vào bài học: Thắng lợi của cuộc Cách mạng Tháng Tám với việc ra đời bản Tuyên ngôn Ðộc lập ngày 2/9/1945 đã tạo ra thế và lực mới để cách mạng Việt Nam vững bước tiến lên, giành được những thắng lợi lịch sử mang tầm thời đại. Vậy, Cách mạng tháng Tám đã diễn ra trong bối cảnh lịch sử nào, diễn biến ra sao? Vì sao nói “Cách mạng tháng Tám là sự kiện vĩ đại trong lịch sử dân tộc”? Chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay – Bài 6: Cách mạng tháng Tám năm 1945.

[2.1.NC1a: HS sử dụng công nghệ số (quan sát video AI và tương tác với câu hỏi trên màn hình) để tương tác với nội dung bài học.]

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1. Tìm hiểu về bối cảnh lịch sử

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS trình bày khái quát được bối cảnh lịch sử của Cách mạng tháng Tám năm 1945.

b. Nội dung: GV yêu cầu HS thảo luận nhóm, khai thác Hình 2, mục 1 SGK tr.32 và trả lời câu hỏi: Trình bày khái quát bối cảnh lịch sử của Cách mạng tháng Tám năm 1945.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về bối cảnh lịch sử của Cách mạng tháng Tám năm 1945.

d. Tổ chức thực hiện: