Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

CHỦ ĐỀ 4: KHÁT VỌNG XANH

BÀI 1:
NGHE NHẠC: KỂ CHUYỆN NGÀY MÙA

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

• Biểu lộ được cảm xúc âm nhạc thông qua vận động hoặc ngôn ngữ cơ thể.
• Cảm nhận và đánh giá vẻ đẹp giá trị nghệ thuật của tác phẩm âm nhạc, biết tưởng tượng khi nghe nhạc.
• Cảm nhận được giá trị nghệ thuật của tác phẩm Kể chuyện ngày mùa.
• Liệt kê được một số nhạc cụ tham gia hòa tấu tác phẩm Kể chuyện ngày mùa.

2. Năng lực

Năng lực chung:

• Giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
• Tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực riêng:

• Năng lực nhận thức và tư duy âm nhạc: Cảm nhận được giá trị nghệ thuật của tác phẩm Kể chuyện ngày mùa.
• Năng lực vận dụng kiến thức đã học: Liệt kê một số nhạc cụ tham gia hoà tấu dàn nhạc tác phẩm Kể chuyện ngày mùa.

Năng lực số:

• 1.2.NC1b: HS tiến hành so sánh, phân tích và đánh giá dữ liệu âm thanh/video tác phẩm độc tấu đàn nhị thu thập được trên môi trường số để cảm nhận âm sắc nhạc cụ dân tộc.
• 1.3.NC1a: HS thao tác thông tin, dữ liệu số (sơ đồ bố cục, hình ảnh nhạc cụ, tiểu sử tác giả) để tổ chức, lưu trữ và khai thác học tập hiệu quả.
• 2.4.NC1a: HS tương tác, phối hợp trong nhóm lớp qua nền tảng kiểm tra trực tuyến (Quizizz/Google Forms/website kenhhoctap.edu.vn) để hoàn thành nhiệm vụ củng cố kiến thức.
• 5.2.NC1b: HS áp dụng linh hoạt các công cụ tìm kiếm và giải pháp công nghệ khả thi nhằm thu thập dữ liệu về tác phẩm hòa tấu nhạc cụ dân tộc Việt Nam.

Năng lực AI:

• 12.C3.3: HS phân biệt được tính năng tạo sinh (Generative AI mô phỏng âm thanh, tái hiện hình ảnh ngày mùa) với các hệ thống AI nhận diện, phân loại âm sắc nhạc cụ dân tộc qua ví dụ học tập cụ thể.
• 12.D2.1: HS nhận biết được vai trò của con người trong các khâu sáng tạo nghệ thuật và hiểu được sự phối hợp đa vai trò (nghệ sĩ biểu diễn, chuyên gia âm thanh, nhà phát triển công nghệ) khi ứng dụng hệ thống số/AI để lưu trữ và phát triển âm nhạc truyền thống.

3. Phẩm chất

• HS hình thành thói quen thích khám phá, tìm hiểu về các tác phẩm âm nhạc không lời dành cho các nhạc cụ dân tộc Việt Nam;
• Nâng cao năng lực âm nhạc, thẩm mĩ âm nhạc; có ý thức bảo tồn và tôn vinh giá trị âm nhạc cổ truyền trong kỷ nguyên số.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC

1. Đối với giáo viên

• Giáo án, SGK, SGV Âm nhạc 12 – Kết nối tri thức với cuộc sống.
• File âm thanh, hình ảnh, bản nhạc Kể chuyện ngày mùa; nhạc cụ (đàn phím điện tử, piano, guitar).
• Máy tính, máy chiếu; bài tập trắc nghiệm số trên nền tảng Quizizz/Google Forms/Azota/website kenhhoctap.edu.vn.

2. Đối với học sinh

• SGK Âm nhạc 12 – Kết nối tri thức với cuộc sống.
• Nhạc cụ gõ.
• Tìm hiểu trước thông tin phục vụ cho bài học qua SGK Âm nhạc 12 và internet.
• Thiết bị cá nhân (điện thoại thông minh/máy tính bảng/máy tính có kết nối Internet) để tra cứu học liệu số, làm bài trắc nghiệm trực tuyến.

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết biểu lộ cảm xúc âm nhạc thông qua vận động hoặc ngôn ngữ cơ thể qua nghe/xem một trích đoạn tác phẩm âm nhạc Việt Nam do đàn nhị diễn tấu.

d. Nội dung: HS nghe/xem một trích đoạn tác phẩm âm nhạc Việt Nam do đàn nhị diễn tấu trên phương tiện nghe nhìn.

c. Sản phẩm: HS biết vận động hoặc thể hiện ngôn ngữ cơ thể thông qua nghe/xem một trích đoạn tác phẩm âm nhạc Việt Nam do đàn nhị diễn tấu.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV cho HS nghe/xem một trích đoạn bài Về quê (Phó Đức Phương) do đàn nhị diễn tấu.

https://www.youtube.com/watch?v=Q4HBIzynmXY (0:20 – 1:41)

- Tích hợp số & AI: GV trình chiếu bản ghi âm chất lượng cao, kết hợp hình ảnh đồ họa/video AI tái hiện cảnh sắc làng quê Việt Nam để tăng cảm hứng thị giác. GV gợi mở để HS quan sát cách công nghệ AI tạo sinh (Gen AI) dựng bối cảnh minh họa dựa trên giai điệu âm nhạc.

- GV yêu cầu HS biểu lộ cảm xúc qua vận động hoặc thể hiện ngôn ngữ cơ thể.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS xem video, lắng nghe giai điệu da diết của tiếng đàn nhị và biểu lộ cảm xúc qua vận động nhẹ nhàng (lắc lư, đánh nhịp tay).

- HS so sánh âm thanh thực tế của đàn nhị với âm thanh nhạc cụ điện tử/AI mô phỏng để nhận diện chất mộc mạc đặc trưng.

- GV quan sát, hướng dẫn HS.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV quan sát HS xem trích đoạn bài Về quê (Phó Đức Phương) do đàn nhị diễn tấu và biểu lộ cảm xúc qua vận động hoặc thể hiện ngôn ngữ cơ thể.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, tuyên dương tinh thần học của HS.

- GV dẫn dắt HS vào bài học: Ngày hôm nay chúng ta cùng nhau nghe và cảm nhận tác phẩm độc tấu đàn nhị tiêu biểu của nền Âm nhạc nước ta: Kể chuyện ngày mùa. Chúng ta cùng vào Bài 1 – Nghe nhạc: Kể chuyện ngày mùa.

Năng lực số:

• 1.2.NC1b: HS phân tích, so sánh và đánh giá dữ liệu âm thanh/hình ảnh số để cảm nhận đặc trưng âm sắc của nhạc cụ đàn nhị.

Năng lực AI:

• 12.C3.3: HS bước đầu phân biệt được ứng dụng AI tạo sinh (Gen AI hình ảnh/âm thanh mô phỏng bối cảnh làng quê) với âm thanh thực tế của nghệ sĩ biểu diễn.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động: Nghe tác phẩm Kể chuyện ngày mùa

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Nắm được những nét chính về tác phẩm độc tấu đàn nhị Kể chuyện ngày mùa của nhạc sĩ Thao Giang.

- HS cảm nhận được vẻ đẹp, sự độc đáo về âm sắc, kĩ thuật của cây đàn nhị thông qua tác phẩm Kể chuyện ngày mùa.

b. Nội dung:

- HS tìm hiểu về tác phẩm Kể chuyện ngày mùa của nhạc sĩ Thao Giang bao gồm những thông tin cụ thể: Vài nét sơ lược về tác giả, đặc điểm âm nhạc của tác phẩm.

- HS nghe tác phẩm Kể chuyện ngày mùa của nhạc sĩ Thao Giang do nghệ sĩ nhân dân Thế Dân trình diễn trên phương tiện nghe nhìn.

c. Sản phẩm: Phần trình bày của HS các thông tin sơ lược về nhạc sĩ Thao Giang, đặc điểm âm nhạc của tác phẩm Kể chuyện ngày mùa.

d. Tổ chức thực hiện: