Ngày soạn:.../.../...

Ngày dạy:.../.../...

PHẦN LỰA CHỌN A – HÁT

BÀI 3: HÁT CA KHÚC MANG CHẤT LIỆU DÂN GIAN

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

• Hát đúng cao độ, trường độ, rõ lời ca, thể hiện được sắc thái của ca khúc Chiều sông Thương và Quê hương ba miền.
• Biết nhận xét, đánh giá về việc trình diễn bài hát của bản thân hoặc người khác.
• Biết dàn dựng và biểu diễn bài hát ở trong và ngoài trường.

2. Năng lực

Năng lực chung:

• Năng lực giao tiếp và hợp tác: Khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
• Năng lực tự chủ và tự học: Biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và giáo viên. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực riêng:

• Hát đúng cao độ, trường độ, rõ lời ca, thể hiện được sắc thái biểu cảm của các ca khúc Chiều sông Thương và Quê hương ba miền.
• Xác định được một số đặc điểm của dòng ca khúc mang chất liệu dân ca.

Năng lực số:

• 1.2.NC1b: HS tiến hành phân tích, so sánh và đánh giá các dữ liệu video ca khúc mang chất liệu dân gian trên môi trường số để nhận biết nét đặc trưng âm nhạc ngũ cung và luyến láy vùng miền.
• 1.3.NC1a: HS thao tác thông tin, dữ liệu số (bản nhạc ký âm, file audio trích đoạn) để tổ chức, lưu trữ và khai thác học tập hiệu quả trên thiết bị cá nhân.
• 2.4.NC1a: HS sử dụng công nghệ số (bảng Padlet/nhóm học tập trực tuyến) để phối hợp luyện tập phân câu, ghép bè và chia sẻ video luyện hát trong nhóm lớp.
• 3.1.NC1b: HS chỉ ra những cách thể hiện bản thân, tạo lập sản phẩm âm nhạc số bằng việc ghi hình/quay video biểu diễn ca khúc mang chất liệu dân gian kết hợp động tác múa phụ họa.

Năng lực AI:

• 12.A2.1: HS trình bày và thực hành các nguyên tắc đạo đức cốt lõi (tôn trọng bản quyền di sản dân ca, giữ gìn tính nguyên bản của chất liệu âm nhạc truyền thống) khi tiếp cận và biểu diễn các tác phẩm mang âm hưởng dân tộc trên không gian mạng.
• 12.C2.1: HS lựa chọn và ứng dụng ý tưởng thiết kế từ các công cụ AI (như chatbot AI gợi ý kịch bản sân khấu, phong cách trang phục vùng miền; AI audio gợi ý bản phối nhạc cụ dân tộc) để hỗ trợ quá trình dàn dựng bài hát mang chất liệu dân gian địa phương.

3. Phẩm chất

• Có thái độ tích cực và luyện tập chăm chỉ.
• Bồi dưỡng tình yêu quê hương, đất nước và niềm tự hào về âm nhạc truyền thống ba miền; có ý thức giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc trong môi trường số và kỷ nguyên AI.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC

1. Đối với giáo viên

• Giáo án, SGK, SGV Âm nhạc 12 – Kết nối tri thức với cuộc sống.
• File âm thanh và hình ảnh, video bản nhạc Chiều sông Thương và Quê hương ba miền.
• Nhạc cụ, nhạc đệm, phương tiện nghe, nhìn…
• Máy tính, máy chiếu (nếu có); không gian số chia sẻ bài học (Padlet/Google Classroom).

2. Đối với học sinh

• SGK Âm nhạc 12 – Kết nối tri thức với cuộc sống.
• Thiết bị thông minh (điện thoại/máy tính bảng) có kết nối internet để tra cứu học liệu số, hỗ trợ luyện thanh, quay video bài tập nhóm.

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: HS cảm nhận được một số nét đặc trưng của phong cách hát ca khúc mang chất liệu dân ca.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS nghe/xem và nhận xét về cách thể hiện một số trích đoạn ca khúc mang chất liệu dân gian.

c. Sản phẩm: HS nhận xét được cách một số đặc điểm của phong cách hát ca khúc mang chất liệu dân ca.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV trình chiếu cho HS nghe một số trích đoạn ca khúc:

+ Đất nước lời ru – Nhạc sĩ Văn Thành Nho:

https://youtu.be/-2u-AAjt5Rk?si=EZ7ePjASBAr1JPKb

+ Chiếc khăn Piêu – Nhạc sĩ Doãn Nho:

https://youtu.be/dazRtoXcxww?si=hKoDgzU-4ZBEG4G9

+ Khúc hát sông quê – Nhạc sĩ Nguyễn Trọng Tạo:

https://youtu.be/fAJrxW8ayhY?si=HimP0rAO0rGH7Jpu

+ Dáng đứng Bến Tre – Nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý:

https://www.youtube.com/watch?v=249N-2fGPL0

- Tích hợp số: Hướng dẫn HS quan sát, lắng nghe các bản thu âm/video số chính thống từ nguồn uy tín trên môi trường mạng.

- GV yêu cầu HS thảo luận cặp đôi và thực hiện nhiệm vụ: Em hãy nhận xét về tính chất âm nhạc, đặc điểm âm nhạc, phong cách biểu diễn,...

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS lắng nghe, quan sát video số và thực hiện theo hướng dẫn của GV.

- HS phân tích cách xử lý luyến láy, rung ngân mang âm hưởng dân gian của các ca sĩ.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV mời một số HS trình bày câu trả lời trước lớp.

Gợi ý:

+ Tính chất âm nhạc: Mỗi bài hát đều mang một tính chất âm nhạc riêng biệt nhưng đều toát lên tình yêu quê hương, đất nước, và con người Việt Nam.

+ Đặc điểm âm nhạc: Các bài hát đều sử dụng âm hưởng dân ca và ngũ cung Việt Nam, với các nét luyến láy đặc trưng của từng vùng miền.

+ Phong cách biểu diễn: Phong cách biểu diễn của các bài hát này đòi hỏi sự kết hợp giữa giọng hát và cảm xúc.

+ Không gian biểu diễn:

• Không gian nghệ thuật, chương trình văn nghệ, sự kiện kỷ niệm lịch sử hoặc văn hóa.
• Sân khấu lớn hoặc các buổi diễn ngoài trời.

- GV nhận xét, đánh giá và sửa sai cho HS (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV dẫn dắt HS vào bài học: Bài 3: Hát ca khúc mang chất liệu dân gian.

Năng lực số:

• 1.2.NC1b: HS tiến hành phân tích, so sánh và đánh giá dữ liệu video âm nhạc số để nhận diện các đặc trưng âm nhạc ngũ cung và phong cách biểu diễn mang âm hưởng dân gian.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động: Hát ca khúc mang chất liệu dân gian

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Có khái niệm về phong cách hát ca khúc mang chất liệu dân gian.

- Nắm được giai điệu của tác phẩm được học.

- Biết vận dụng kĩ thuật thanh nhạc vào bài học.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS thực hiện:

- Phong cách hát ca khúc mang chất liệu dân gian.

- Luyện giọng.

- Học hát ca khúc Chiều sông Thương và ca khúc Quê hương ba miền.

c. Sản phẩm:

- HS xác định được một số đặc điểm của phong cách hát ca khúc mang chất liệu dân gian.

- HS mở rộng được âm vực giọng hát, miệng mở tự nhiên, nét mặt, cơ hàm thả lỏng khi hát.

- HS lấy hơi đúng những chỗ ngắt ý, ngắt câu, ngắt đoạn.

- HS hiểu biết về tác giả, tác phẩm.

d. Tổ chức thực hiện: