GA tích hợp NLS và AI Âm nhạc 12 Bài 1: Thực hành một số tác phẩm độc tấu

Giáo án năng lực số và AI Âm nhạc 12 Bài 1: Thực hành một số tác phẩm độc tấu được biên soạn theo định hướng phát triển phẩm chất – năng lực. Nội dung có tích hợp NLS và AI giúp HS rèn luyện khả năng ứng dụng công nghệ, thao tác số ngay trong tiết học. Tài liệu ở dạng file Word, dễ chỉnh sửa – dễ tải về, phù hợp cho GV sử dụng từ năm học 2026.

Nội dung chi tiết

Ngày soạn:.../.../...

Ngày dạy:.../.../...

PHẦN LỰA CHỌN B – NHẠC CỤ

BÀI 1: THỰC HÀNH MỘT SỐ TÁC PHẨM ĐỘC TẤU

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

  • Thể hiện đúng cao độ, trường độ, sắc thái trong bản nhạc, duy trì tốc độ ổn định.
  • Biết chơi nhạc cụ với hình thức độc tấu.
  • Nắm rõ kĩ thuật luyến bằng tay trái trên đàn guitar.

2. Năng lực

Năng lực chung:

  • Năng lực giao tiếp và hợp tác: Khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
  • Năng lực tự chủ và tự học: Biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và giáo viên. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực riêng:

  • Cảm nhận được một số nét đặc trưng của các tác phẩm Việt Nam chuyển soạn cho đàn guitar dựa trên chất liệu âm nhạc dân gian Việt Nam.
  • Biết áp dụng kĩ thuật luyến vào độc tấu bài Trống cơm.

Năng lực số:

  • 1.2.NC1b: HS tiến hành phân tích, so sánh và đánh giá các dữ liệu video độc tấu guitar trên môi trường số để nhận diện kỹ thuật luyến ngón tay trái và phong cách âm nhạc dân gian.
  • 1.3.NC1a: HS thao tác thông tin, dữ liệu số (bản nhạc ký âm guitar TAB/tiêu chuẩn, file audio bài tập) để tổ chức, lưu trữ và khai thác luyện tập hiệu quả trên thiết bị cá nhân.
  • 2.4.NC1a: HS sử dụng công cụ số (bảng tương tác Padlet/nhóm học tập trực tuyến) để tương tác, chia sẻ video clip luyện tập độc tấu và thực hiện đánh giá đồng đẳng giữa các nhóm.
  • 5.2.NC1b: HS áp dụng linh hoạt các công cụ số và giải pháp công nghệ khả thi (ứng dụng máy đập nhịp Metronome online, phần mềm ký âm) để giải quyết nhu cầu tự luyện tập và xác định thế ngón bấm gảy tối ưu.

Năng lực AI:

  • 12.A1.MR1: HS thực hiện phân tích quyền kiểm soát và trách nhiệm giải trình của con người trong vòng đời sử dụng sản phẩm học tập âm nhạc, khẳng định kĩ thuật bấm ngón thực tế và nhạc cảm tinh tế của con người luôn là yếu tố quyết định, không thể thay thế bởi âm thanh giả lập AI.
  • 12.C3.1: HS nêu và nhận biết được một số công cụ mã nguồn mở hoặc miễn phí có tính năng AI/phần mềm số (như GuitarTuna, Flat.io, MuseScore, Moises) dùng để hỗ trợ chỉnh dây, đọc bản nhạc, tách bè và gợi ý ngón bấm guitar.

3. Phẩm chất

  • Có thái độ tích cực và luyện tập chăm chỉ.
  • Rèn luyện tính kiên trì, tỉ mỉ trong thực hành nhạc cụ cổ điển; có ý thức tôn trọng tác quyền và sử dụng công nghệ số/AI có trách nhiệm.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC

1. Đối với giáo viên

  • Giáo án, SGK, SGV Âm nhạc 12 – Kết nối tri thức với cuộc sống.
  • File âm thanh và hình ảnh, video bản nhạc.
  • Nhạc cụ, nhạc đệm, phương tiện nghe, nhìn…
  • Máy tính, máy chiếu (nếu có); không gian số chia sẻ bài học (Padlet/Google Classroom).

2. Đối với học sinh

  • SGK Âm nhạc 12 – Kết nối tri thức với cuộc sống.
  • Thiết bị thông minh (điện thoại/máy tính bảng) có kết nối internet để tra cứu học liệu số, chạy máy đập nhịp số và quay video bài tập nhóm.
  • Tìm hiểu trước thông tin phục vụ cho bài học qua SGK Âm nhạc 12 và internet.

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: HS cảm nhận được một số nét đặc trưng của các tác phẩm Việt Nam chuyển soạn cho đàn guitar dựa trên chất liệu âm nhạc dân gian Việt Nam.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS nghe và nhận xét cách thể hiện các tác phẩm viết cho đàn guitar dựa trên chất liệu âm nhạc dân gian Việt Nam qua một số trích đoạn video.

c. Sản phẩm: HS nêu cảm nhận về tính chất âm nhạc của phong cách âm nhạc dân gian Việt Nam: tác phẩm, các kĩ thuật đặc trưng và phong cách biểu diễn.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV trình chiếu cho HS quan sát một số trích đoạn video mang âm hưởng dân gian Việt Nam:

+ Inh lả ơi – Nhạc sĩ Tạ Tấn:

https://youtu.be/1gU7x_UBbHw?si=R2RiubPhpjMsXw2Z

+ Xe chỉ luồn kim – Nhạc sĩ Tạ Tấn:

https://youtu.be/E3HEsbdYQR8?si=KC5NUuedwpPfMFmF

- Tích hợp số: Hướng dẫn HS lắng nghe âm sắc guitar gỗ mộc mạc, quan sát kỹ thuật tay trái luyến láy qua nguồn video số chất lượng cao.

- GV yêu cầu HS thảo luận cặp đôi và thực hiện nhiệm vụ: Nêu tính chất âm nhạc của 2 bài hát Inh lả ơi và Xe chỉ luồn kim.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS lắng nghe, quan sát video số và thực hiện theo hướng dẫn của GV.

- HS đối chiếu âm sắc mộc mạc của guitar cổ điển với các làn điệu dân ca nguyên bản..

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV mời một số HS trình bày câu trả lời trước lớp.

+ Inh lả ơi:

  • Là một bài hát dựa trên dân ca Thái, mang đậm chất dân gian Tây Bắc.
  • Tính chất âm nhạc của bài hát nhẹ nhàng, trữ tình và đầy chất thơ, gợi lên hình ảnh miền núi rừng thơ mộng, với tiếng gọi tình yêu tha thiết của đôi trai gái.

+ Xe chỉ luồn kim: có tính chất âm nhạc vui tươi, nhịp nhàng và mang màu sắc của những làn điệu dân ca đồng bằng Bắc Bộ.

- GV nhận xét, đánh giá và sửa sai cho HS (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV dẫn dắt HS vào bài học: Bài 1: Thực hành một số tác phẩm độc tấu.

Năng lực số:

  • 1.2.NC1b: HS tiến hành phân tích, so sánh và đánh giá các dữ liệu video độc tấu guitar trên môi trường số để nhận diện âm sắc và đặc trưng chuyển soạn âm nhạc dân gian.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động: Thực hành một số tác phẩm độc tấu

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Có khái niệm về thực hành độc tấu các tác phẩm chuyển soạn cho đàn guitar dựa trên chất liệu âm nhạc dân gian Việt Nam.

- Nắm được giai điệu của tác phẩm được học.

- Biết vận dụng kĩ thuật luyến vào bài học.

- Thấy sự khác nhau giữa tác phẩm chuyển soạn từ dân ca Việt Nam cho đàn guitar với tác phẩm chuyển soạn từ dân vũ Tây Ban Nha cho đàn guitar.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS thực hiện:

- Tập kĩ thuật luyến.

- Học bài Trống cơm và bài Fandanguillo.

c. Sản phẩm:

- HS xác định được một số đặc điểm của các tác phẩm chuyển soạn cho đàn guitar dựa trên chất liệu âm nhạc dân gian Việt Nam và Tây Ban Nha.

- HS hiểu và tập luyện được kĩ thuật luyến trên đàn guitar.

- Hiểu về tác giả, tác phẩm.

d. Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HSDỰ KIẾN SẢN PHẨMNLS/AI

Nhiệm vụ 1: Tập kĩ thuật hát luyến

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS thảo luận cặp đôi và cho biết: Trình bày hiểu biết của em về cách thực hiện kĩ thuật hát luyến.

- GV lưu ý HS khi thực hiện kĩ thuật hát luyến.

- GV trình chiếu cho HS quan sát một số trích đoạn âm nhạc mang chất liệu dân gian Việt Nam:

+ Kén cá chọn canh – Hòa Minzy:

https://youtu.be/8UwKhtdB3sQ?si=8S-ywrAwbBhyFEj-

+ Theo em về nhà – Ngọc Mai:

https://youtu.be/Yvk3dCYAq9M?si=Of7IZH9TDs8fjwUy

+ Mời anh về Tây Bắc – Sèn Hoàng Mỹ Lan:

https://youtu.be/WxDF-Y4bZwA?si=9e8O8tAyFs-BOjQy

- Tích hợp số & AI: GV hướng dẫn HS tổ chức lưu trữ tài liệu số và bản ký âm bài học vào thiết bị cá nhân.

- Đồng thời, GV gợi mở thảo luận: "Các phần mềm âm nhạc AI hiện nay có thể tổng hợp âm thanh luyến ngón rất mượt mà, nhưng theo em tại sao người học đàn vẫn phải kiên trì rèn luyện lực ngón tay thật của chính mình?"

- Phân tích vai trò và trách nhiệm của con người trong việc rèn luyện kĩ năng cơ học và cảm xúc tự thân.

- GV yêu cầu HS thảo luận theo nhóm và trả lời câu hỏi: Nhận xét cách thể hiện, cách vận dụng kĩ thuật của những người chơi đàn trong mỗi video.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS thảo luận cặp đôi, sau đó thảo luận nhóm, vận dụng kiến thức cá nhân và thực hiện theo hướng dẫn của GV.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 1 – 2 HS trình bày cách thực hiện kĩ thuật hát luyến.

- GV mời đại diện 1 – 2 HS trình bày nhận xét các video (Đính kèm phía dưới Nhiệm vụ 1).

- GV nhận xét, đánh giá và sửa sai cho HS (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và chỉnh sửa lỗi sai cho HS (nếu có).

- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.

Thực hành một số tác phẩm độc tấu

1. Tập kĩ thuật hát luyến

- Kĩ thuật hát luyến thường được sử dụng trong các tác phẩm mang chất liệu âm nhạc dân gian Việt Nam.

- Đây là kĩ thuật đặc trưng của đàn guitar, giúp tăng tốc độ khi chơi đàn cũng như tạo điểm nhấn trong một chuỗi các nốt liền mạch trong bài.

- Kĩ thuật này yêu cầu nốt đầu tiên phải gảy bằng tay phải, các nốt còn lại chỉ dùng tay trái bấm mạnh xuống hoặc móc kéo dây đàn tạo ra âm thanh.

- Kĩ thuật này sẽ có hai hướng luyến nốt: + Khi luyến lên, sau khi dùng ngón tay phải gảy nốt đầu tiên, nốt tiếp theo dùng ngón tay trái nhanh chóng ấn mạnh vào dây đàn tạo ra âm thanh.

+ Khi luyến xuống thì nốt đầu tiên dùng ngón tay phải gảy, các nốt sau đó dùng ngón bấm tay trái để móc kéo dây đàn phát ra âm thanh.

1.3.NC1a: HS thao tác thông tin, dữ liệu số (bản nhạc ký âm guitar, file audio trích đoạn) để tổ chức, lưu trữ và khai thác tự học trên thiết bị thông minh.

12.A1.MR1: HS phân tích quyền kiểm soát và trách nhiệm giải trình của bản thân trong quá trình luyện tập, làm chủ kĩ thuật nhạc cụ cơ học so với việc phụ thuộc vào âm thanh giả lập AI.