Ngày soạn: .../.../...

Ngày dạy: .../.../...

BÀI 20. HÀM SỐ MŨ VÀ HÀM SỐ LÔGARIT

(1 tiết)

I. MỤC TIÊU:

1. Kiến thức, kĩ năng:

Học xong bài này, HS đạt các yêu cầu sau:

• Nhận biết được hàm số mũ và hàm số lôgarit. Nêu được một số ví dụ thực tế về hàm số mũ, hàm số lôgarit.
• Nhận dạng được đồ thị của các hàm số mũ, hàm số lôgarit.
• Giải thích được các tính chất của hàm số mũ, hàm số lôgarit thông qua đồ thị của chúng.
• Giải quyết được một số vấn đề có liên quan đến môn học khác hoặc có liên quan đến thực tiễn gắn với hàm số mũ và hàm số lôgarit (ví dụ: lãi suất, sự tăng trưởng, ...).

2. Năng lực

Năng lực chung:

• Năng lực tự chủ và tự học trong tìm tòi khám phá
• Năng lực giao tiếp và hợp tác trong trình bày, thảo luận và làm việc nhóm
• Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo trong thực hành, vận dụng.

Năng lực riêng:

• Tư duy và lập luận toán học: So sánh, phân tích dữ liệu đưa ra lập luận trong quá trình khám phá, hình thành kiến thức, thực hành và vận dụng kiến thức về hàm số mũ và hàm số lũy thừa.
• Mô hình hóa toán học: Giải quyết được một số vấn đề có liên quan đến môn học khác hoặc có liên quan đến thực tiễn gắn với hàm số mũ và hàm số lôgarit (ví dụ: lãi suất, sự tăng trưởng, ...).
• Giải quyết vấn đề toán học: vận dụng kiến thức về hàm số mũ và hàm số lôgarit vào giải quyết bài toán (vẽ đồ thị hàm số, so sánh, tìm tập xác định, tính giá trị biểu thức,...và các bài toán thực tế).
• Giao tiếp toán học: thông qua sử dụng thuật các thuật ngữ, khái niệm, công thức, kí hiệu toán học trong trình bày, thảo luận, làm việc nhóm.
• Sử dụng công cụ, phương tiện học toán.

Năng lực số:

• 5.3.NC1a: Sử dụng thành thạo phần mềm toán học (GeoGebra, Desmos) để vẽ, khảo sát đồ thị hàm số mũ và lôgarit, quan sát sự đối xứng và tiệm cận.
• 1.1.NC1b: Sử dụng các từ khóa chính xác để tìm kiếm các công cụ tính toán tài chính trực tuyến hoặc video bài giảng hỗ trợ.
• 3.1.NC1a: Tạo lập bảng tính điện tử (Excel/Google Sheets) để giải quyết bài toán lãi suất kép một cách trực quan và chính xác.
• 1.2.NC1b: Đánh giá, kiểm tra kết quả tính toán thủ công bằng các ứng dụng giải toán tin cậy.

Năng lực AI:

• 11.C5.1: Kiến thức cơ bản về mạng nơ-ron nhân tạo (HS nhận biết được vai trò đơn giản của hàm kích hoạt trong mạng nơ-ron và sự xuất hiện của hàm số mũ trong hàm sigmoid).
• 11.A1.1: Quy trình sử dụng AI an toàn (HS thực hiện quy trình đặt yêu cầu, tiếp nhận, kiểm tra và hiệu chỉnh kết quả do AI cung cấp khi khảo sát đồ thị hàm số).

3. Phẩm chất

• Có ý thức học tập, ý thức tìm tòi, khám phá và sáng tạo, có ý thức làm việc nhóm, tôn trọng ý kiến các thành viên khi hợp tác.
• Chăm chỉ tích cực xây dựng bài, có trách nhiệm, chủ động chiếm lĩnh kiến thức theo sự hướng dẫn của GV.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với GV:

• SGK, Tài liệu giảng dạy, KHBD.
• Đồ dùng dạy học.
• Hệ thống bài tập trắc nghiệm trên Quizizz/ Azota/website kenhhoctap.edu.vn.
• Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
• Phần mềm: GeoGebra Classic (cài sẵn hoặc bản web), Google Sheets.
• Học liệu số: File GeoGebra mẫu có thanh trượt cho cơ số a.

2. Đối với HS:

• SGK, SBT, vở ghi, giấy nháp.
• Đồ dùng học tập (bút, thước...).
• Bảng nhóm, bút viết bảng nhóm.
• Smartphone/Laptop cài ứng dụng GeoGebra và Google Sheets/Excel.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG (MỞ ĐẦU)

a) Mục tiêu: Tạo hứng thú, thu hút HS tìm hiểu nội dung bài học.

b) Nội dung: HS đọc tình huống mở đầu, suy nghĩ trả lời câu hỏi.

c) Sản phẩm: HS trả lời được câu hỏi mở đầu.

d) Tổ chức thực hiện:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy.

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

- GV yêu cầu HS đọc tình huống mở đầu: Sự tăng trưởng dân số được ước tính theo công thức tăng trưởng mũ sau:

trong đó P là dân số của năm lấy làm mốc, là dân số sau năm, là tỉ lệ tăng dân số hằng năm. Biết rằng vào năm 2020, dân số Việt Nam khoảng triệu người và tỉ lệ tăng dân số là Nếu tỉ lệ tăng dân số này giữ nguyên, hãy ước tính dân số Việt Nam vào năm 2050.

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: HS quan sát và chú ý lắng nghe, thảo luận nhóm đôi hoàn thành yêu cầu.

Bước 3: Báo cáo, thảo luận: GV gọi một số HS trả lời, HS khác nhận xét, bổ sung.

Bước 4: Kết luận, nhận định: GV đánh giá kết quả của HS, trên cơ sở đó dẫn dắt HS vào bài học mới. “Buổi trước ta đã học về phép tính lũy thừa, phép tính lôgarit. Bài học này chúng ta cùng đi tìm hiểu về một loại hàm số liên quan đến lũy thừa và lôgarit, tính chất, đồ thị của các hàm số này.”

2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

Hoạt động 1: Hàm số mũ

a) Mục tiêu:

• Nhận biết và thể hiện được khái niệm hàm số mũ.
• Nhận dạng được đồ thị của hàm số mũ.
• Giải thích được các tính chất của hàm số mũ thông qua đồ thị của chúng.
• Giải quyết được một số bài toán liên quan đến hàm số mũ.

b) Nội dung:

HS đọc SGK, nghe giảng, thực hiện các nhiệm vụ được giao, suy nghĩ trả lời câu hỏi, thực hiện các hoạt động 1, 2, ví dụ 1, luyện tập 1.

c) Sản phẩm: HS hình thành được kiến thức bài học, câu trả lời của HS cho các câu hỏi. HS vẽ được đồ thị của hàm số mũ, nhận dạng đồ thị, phát hiện các tính chất biến thiên của hàm số mũ.

d) Tổ chức thực hiện:

Đáp án HĐ2a: