Giáo án Ngữ văn 9 kết nối: Bài 5 Nói và nghe Thảo luận về một vấn đề đáng quan tâm trong đời sống phù hợp với lứa tuổi

Giáo án Ngữ văn 9 kết nối tri thức: Bài 5 Nói và nghe Thảo luận về một vấn đề đáng quan tâm trong đời sống phù hợp với lứa tuổi. Bài được biên soạn đầy đủ, chỉn chu, chất lượng. File tải về là file word, giáo viên dễ dàng sử dụng, chỉnh sửa. Kênh có trọn bộ giáo án Word cả năm.

Bài khác

Tải về

Nội dung chi tiết

Ngày soạn: …/…/…

Ngày dạy: …/…/….

TIẾT: NÓI VÀ NGHE: THẢO LUẬN VỀ MỘT VẤN ĐỀ ĐÁNG QUAN TÂM TRONG CUỘC SÔNG PHÙ HỢP VỚI LỨA TUỔI (ĐƯỢC GỢI RA TỪ TÁC PHẨM VĂN HỌC)

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức

Lựa chọn được vấn đề thảo luận: một vấn đề đáng quan tâm trong đời sống phủ hợp với lứa tuổi (được gợi ra từ tác phẩm văn học). Nội dung thảo luận cần tập trung vào văn để đã được lớp/ nhóm lựa chọn.
Biết nhìn nhận đúng đắn, sâu sắc và toàn diện hơn về vấn đề được lựa chọn để thảo luận, đồng thời tạo được không khí làm việc đúng nguyên tắc và thân thiện trong một bối cảnh sinh hoạt cụ thể.

2. Năng lực

Năng lực chung

Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực đặc thù

Lựa chọn được vấn đề thảo luận: một vấn đề đáng quan tâm trong đời sống phủ hợp với lứa tuổi (được gợi ra từ tác phẩm văn học). Nội dung thảo luận cần tập trung vào văn để đã được lớp/ nhóm lựa chọn.
Biết nhìn nhận đúng đắn, sâu sắc và toàn diện hơn về vấn đề được lựa chọn để thảo luận, đồng thời tạo được không khí làm việc đúng nguyên tắc và thân thiện trong một bối cảnh sinh hoạt cụ thể.

3. Phẩm chất

Biết tôn trọng những ý kiến riêng, góc nhìn riêng của các bạn về những vấn đề trong đời sống được gợi ra từ tác phẩm văn học.
Rèn luyện để đạt kết quả tốt trong hoạt động luyện tập nói và nghe.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

Giáo án;
SGK, SGV Ngữ văn 9;
Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;
Bảng phân công nhiệm vụ cho HS hoạt động trên lớp;
Bảng giao nhiệm vụ học tập cho HS ở nhà;

2. Đối với học sinh

SGK, SBT Ngữ văn 9.
Sách tham khảo, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học…
Bảng giao nhiệm vụ học tập đã chuẩn bị ở nhà.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, huy động tri thức nền, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập tạo tâm thế tích cực cho HS khi vào bài học.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS làm việc cá nhân, chia sẻ những vấn đề đáng quan tâm trong đời sống phù hợp với lứa tuổi được gợi ra từ tác phẩm văn học.

c. Sản phẩm: Những chia sẻ của học sinh.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân: Tác phẩm văn học thường đề cập những vấn đề cuộc sống mà mọi người quan tâm. Em hãy cho biết vấn đè mà em quan tâm được gợi ra từ một tác phẩm văn học mà em đã đọc hoặc đã học.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS huy động tri thức nền, trải nghiệm cá nhân thực hiện yêu cầu được giao.

- GV quan sát, hỗ trợ HS thực hiện (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 1 - 2 HS trình bày trước lớp.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, đặt câu hỏi (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá.

- Gợi mở: Một số vấn đề được gợi ra từ tác phẩm văn học như tình yêu thương, sự sẻ chia, lòng đồng cảm, tình yêu thiên nhiên, sự bảo tồn và phát huy những giá trị truyền thống,…

- GV dẫn dắt vào bài học mới: Trong bài học hôm nay, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu tiết học nói và nghe: Thảo luận về một vấn đề đáng quan tâm trong đời sống phù hợp với lứa tuổi (được gợi ra từ tác phẩm văn học) để nhận thấy văn học nảy sinh từ cuộc sống, phản ánh được nhiều mặt, nhiều vấn đề của cuộc sống quanh ta.

B. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

a. Mục tiêu: Nhận biết được những lưu ý khi thảo luận về một vấn đề đáng quan tâm trong đời sống phù hợp với lứa tuổi (được gợi ra từ tác phẩm văn học).

b. Nội dung: Sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời các câu hỏi liên quan đến bài học.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến bài học và chuẩn kiến thức GV.

d. Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm đôi, thực hiện nhiệm vụ:

+ Nhắc lại những lưu ý khi thảo luận về một vấn đề đáng quan tâm trong đời sống phù hợp với lứa tuổi (được gợi ra từ tác phẩm văn học).

+ Xác định mục đích nói và đối tượng người nghe khi thảo luận về một vấn đề đáng quan tâm trong đời sống phù hợp với lứa tuổi (được gợi ra từ tác phẩm văn học).

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ

- HS vận dụng kiến thức đã học và trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động

- GV mời đại diện 1 – 2 HS trình bày kết quả.

- Các HS khác lắng nghe, đặt câu hỏi (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức.

- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.

I. Tìm hiểu cách thức thảo luận về một vấn đề đáng quan tâm trong đời sống phù hợp với lứa tuổi (được gợi ra từ tác phẩm văn học)

1. Lưu ý

- Thực hiện đúng những quy định trong thảo luận: nguyên tắc luân phiên lượt lời, tập trung vào vấn đề thảo luận, đảm bảo quy định về thời gian, tuân thủ sự điều hành của người chủ trì.

- Tham gia đóng góp ý kiến trong việc thảo luận về một vấn đề đáng quan tâm hoặc một nhiệm vụ mà nhóm, lớp phải thực hiện.

- Nghe và tóm tắt được nội dung thuyết trình của người khác.

- Nắm bắt được nội dung chính mà nhóm đã trao đổi, thảo luận và trình bày lại được nội dung đó.

2. Mục đích nói và đối tượng người nghe

a. Mục đích nói

Thông qua thảo luận, hiểu được suy nghĩ của những người tham gia về một vấn đề đời sống, từ đó có sự hiểu biết sâu sắc hơn về vấn đề, có nhận thức và hành động đúng đắn.

b. Người nghe

Các thành viên tham gia thảo luận và quan tâm đến vấn đề thảo luận.

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

Hoạt động 1: Chuẩn bị

a. Mục tiêu: Xác định được đề tài, tìm hiểu về vấn đề của đời sống (được gợi ra từ tác phẩm văn học) để trình bày, chuẩn bị phương tiện để ghi chép khi nghe, chuyển hóa được nội dung bài viết thành bài thảo luận về vấn đề của đời sống.

b. Nội dung: Sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời các câu hỏi liên quan đến bài học.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến bài học và chuẩn kiến thức GV.

d. Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS thành lập nhóm (khoảng 6 HS/ nhóm), phân công người điều hành (chủ trì) và thư kí (ghi lại nội dung cuộc thảo luận).

+ Chọn vấn đề đáng quan tâm trong đời sống được gợi ra từ tác phẩm văn học đã học hoặc đã đọc để thảo luận.

+ Các nhóm cần thống nhất lựa chọn vẫn để thảo luận dựa trên nội dung những tác phẩm văn học đã học hoặc đã đọc; trước hết là những tác phẩm vừa được học trong bài 5, sau đó có thể mở rộng tìm thêm để tài từ các tác phẩm ngoài phạm vi bài 5, lựa chọn một vấn đề đời sống được gợi ra từ tác phẩm mà nhiều người quan tâm.

+ Sau đó thống nhất đề tài, mục tiêu, thời gian thảo luận bằng cách điền vào Phiếu thảo luận nhóm (1).

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ

- HS vận dụng kiến thức đã học và trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động

- GV mời đại diện 1 HS của mỗi nhóm trình bày đề tài thảo luận.

- Các HS khác lắng nghe, góp ý về sự phù hợp của đề tài, mục tiêu cụ thể.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức.

- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.

I. Chuẩn bị

- Một số đề tài gợi ý:

+ Vẻ đẹp của tình yêu (Rô-mê-ô và Giu-li-ét).

+ Danh dự và bổn phận của mỗi người (Lơ Xít).

+ Cách ứng xử của con người trước những tai hoạ, mất mát, nghịch cảnh (Bí ẩn của làn nước).

- Phiếu chuẩn bị thảo luận nhóm.

PHIẾU CHUẨN BỊ THẢO LUẬN (1)

1. Đề tài thảo luận:………………………………………………………………

2. Mục tiêu thảo luận:

- …………………………………………………………………………………

3. Thời gian thảo luận: …………………………………………………………

Hoạt động 2: Trình bày bài nói

a. Mục tiêu: Thảo luận về các khía cạnh của vấn đề đã chọn, ghi chép tóm tắt ý kiến của các thành viên.

b. Nội dung: Sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời các câu hỏi liên quan đến bài học.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến bài học và chuẩn kiến thức GV.

d. Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS tiến hành thảo luận theo 2 vòng:

*Vòng 1: Thảo luận vấn đề trong nhóm

+ Các thành viên trong nhóm sẽ tiến hành trao đổi và đưa ra quan điểm, suy nghĩ về vấn đề nhóm đã lựa chọn.

+ Xác định các ý kiến, lí lẽ, bằng chứng về vấn đề thảo luận; dự kiến các ý kiến trái chiều và cách thức phản hồi sau đó điền vào Phiếu chuẩn bị thảo luận nhóm (2).

+ Nhóm trưởng điều hành cuộc thảo luận, thư kí sẽ ghi chép ý kiến của các thành viên vào Phiếu thảo luận.

+ Cử người đại diện tham gia thảo luận, tranh biện ở vòng 2.

* Vòng 2: Thảo luận vấn đề trong phạm vi lớp học.

+ Nhiệm vụ 1: Người chủ trì điều hành nhóm thảo luận, mời đại diện mỗi nhóm trình bày ý kiến dựa trên kết quả thảo luận ở vòng 1 thư kí ghi chép dựa trên mẫu phiếu sau:

Ý kiến trình bày	Ý kiến phản hồi
…	…
…	…
…	…

+ Nhiệm vụ 2: Sau khi đại diện các nhóm trình bày xong, dưới sự điều hành của người chủ trì, các thành viên trong lớp nêu ý kiến hoặc đặt câu hỏi cho bất kì đại diện của nhóm nào; đại diện các nhóm trao đổi, trả lời.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ

- Các nhóm lần lượt thực hiện yêu cầu.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động

- HS tiến hành thảo luận dưới sự điều hành của người chủ trì.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- Người chủ trì tổng kết các nội dung chính đã thảo luận, khẳng định ý nghĩa của việc thảo luận và cảm ơn sự đóng góp của các thành viên.

- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.

II. Trình bày bài nói

* Dàn ý bài nói

- Mở đầu: Người chủ trì nêu vấn đề thảo luận đã được thống nhất ở phần chuẩn bị.

- Triển khai:

+ Theo sự chỉ định của người chủ trì, các thành viên trình bày ý kiến thảo luận với các lí lẽ và bằng chứng thuyết phục. Chú ý sử dụng ngôn ngữ cơ thể và điều chỉnh ngữ điệu nói cho phù hợp với nội dung trình bày; kết hợp hiệu quả ngôn ngữ nói với các phương tiện hỗ trợ như tranh ảnh, đoạn phim ngắn....

+ Khi một thành viên phát biểu, các thành viên còn lại lắng nghe, ghi chép vắn tắt nội dung ý kiến, đặt câu hỏi, góp ý, phản biện.

+ Thư kí ghi chép nội dung các ý kiến thảo luận thành biên bản.

- Kết thúc: Người chủ trì tổng kết các nội dung chính đã thảo luận; khẳng định ý nghĩa của việc thảo luận về vấn đề trong đời sống được gợi ra từ tác phẩm văn học, cảm ơn sự đóng góp của các thành viên tham gia.

PHIẾU CHUẨN BỊ THẢO LUẬN (2)

Đề tài thảo luận:

……………………………………………………………………………

I. CÁC Ý KIẾN, LÍ LẼ, BẰNG CHỨNG

Ý kiến của em	Lí lẽ	Bằng chứng
…	…	…
…	…	…

II. DỰ KIẾN CÁC Ý KIẾN TRÁI CHIỀU VÀ Ý KIẾN PHẢN HỒI

Ý kiến trái chiều	Phản hồi của em
…	…
…	…
…	…

Hoạt động 3: Trao đổi về bài nói

a. Mục tiêu: Nhận xét, trao đổi, rút kinh nghiệm về bài nói.

b. Nội dung: Sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời các câu hỏi liên quan đến bài học.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến bài học và chuẩn kiến thức GV.

d. Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS tiến hành: Trao đổi và rút kinh nghiệm từ bài thảo luận.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ

- HS làm việc cá nhân, thực hiện nhiệm vụ.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động

- GV mời ngẫu nhiên 2 – 3 HS trình bày ý kiến.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của HS.

- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.

III. Trao đổi về bài nói

- Một số câu hỏi gợi ý để trao đổi, rút kinh nghiêm về bài thảo luận:

+ Vấn đề nêu lên để thảo luận có ý nghĩa thế nào với bản thân em (người tham gia thảo luận và các bạn cùng lứa tuổi)?

+ Các ý kiến thảo luận đã làm rõ những khía cạnh nào của vấn đề? Những khía cạnh nào cần tiếp tục suy nghĩ? Các ý kiến thảo luận (cả về nội dung và cách trình bày) đã đáp ứng yêu câu chưa?

+ Cách sử dụng kết hợp ngôn ngữ nói, ngôn ngữ cơ thể (nét mặt, ánh mắt, cử chỉ, điệu bộ,...) và các phương tiện hỗ trợ; cách tổ chức, điều hành buổi thảo luận đã phù hợp chưa?

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học để thực hiện nhiệm vụ thảo luận.

b. Nội dung: HS thực hiện videp clip phỏng vấn.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến bài học và chuẩn kiến thức GV.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân thực hiện nhiệm vụ (thực hiện ở nhà): Tạo một video clip ngắn (từ 5 – 7 phút) phỏng vấn một số người bạn của em để thu thập những ý kiến khác nhau về một vấn đề đang diện ra trong nhà trường đáng được quan tâm.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ

- HS làm việc cá nhân, thực hiện nhiệm vụ.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động

- HS có thể công bố clip phỏng vấn trên blog cá nhân, trên trang web của lớp, trên youtube,…

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV và HS lại tiếp tục chỉnh sửa và rút kinh nghiệm đối với bài phỏng vấn.

- GV kết thúc bài học.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:

- Ôn tập kiến thức đã học về kĩ năng nói và nghe: Thảo luận về một vấn đề đáng quan tâm trong đời sống phù hợp với lứa tuổi (được gợi ra từ tác phẩm văn học).

- Chuẩn bị Ôn tập học kì I.