BÀI 6: GIẢI MÃ NHỮNG BÍ MẬT

VĂN BẢN 2: BÀI HÁT ĐỒNG SÁU XU
(15 câu)

1. NHẬN BIẾT (5 câu)

Câu 1: Tìm hiểu đôi nét về tác giả?

Trả lời:

- A- ga- thơ Crit- xti là một nhà văn nổi tiếng người Nga.

- Bà được mệnh danh là “ nữ hoàng truyện trinh thám”.

- Sự nghiệp văn học của bà đồ sộ với nhiều thể loại khác nhau đó là tiểu thuyết, truyện ngắn, kịch,...

- Một số tiểu thuyết nổi tiếng của bà được dịch sang tiếng Việt như là Án mạng trên chuyến tàu tốc hành phương Đông, Án mạng trên sông Nin, Mười người da đen nhỏ, Ngôi nhà quái dị,...

Câu 2: Thể loại của tác phẩm?

Trả lời:

- Thể loại: truyện trinh thám.

Câu 3: Hoàn cảnh sáng tác và xuất xứ của tác phẩm?

Trả lời:

Truyện ngắn Bài hát đồng sáu xu được đăng lần đầu trên họa báo Tin tức sân khấu và thể thao vào tháng 12 năm 1929 ở Anh. Sau đó tác phẩm được in trong tập truyện Bí mật của Lít-tơ-đeo (Listerdale) (1934) và Nhân chứng buộc tội (1948).

Câu 4: Bố cục của tác phẩm ?

Trả lời:

- Phần 1 (từ đầu đến đang ngủ): vụ việc mà luật sư Ét-uốt cần xử lí.

- Phần 2 (tiếp theo đến…mở ra): cách luật sư Ét-tuốt suy luận.

- Phần 3 (đoạn còn lại): tìm ra thủ phạm và những người liên quan đến vụ án.

Câu 5: Phương thức biểu đạt của tác phẩm là gì?

Trả lời:

Tự sự kết hợp miêu tả, biểu cảm

2. THÔNG HIỂU (5 câu)

Câu 1: Nêu giá trị nội dung của tác phẩm?

Trả lời:

Văn học trinh thám ra đời để phản ánh đề tài tội ác, cốt truyện đều xoay quanh việc tìm hoặc phanh phui tội ác. Không gian trong văn bản không gian hẹp, diễn ra ở một căn nhà. Thời gian phá án ngắn, tạo áp lực cho nhà thám tử, tăng sức hút, hấp dẫn cho câu chuyện phá án.

Câu 2: Nêu giá trị nghệ thuật của tác phẩm?

Trả lời:

- Xây dựng tình huống truyện độc đáo, đem lại bất ngờ cho người đọc.

- Các chi tiết được miêu tả kĩ càng, sinh động, chân thực.

- Cốt truyện logic, tiết tấu nhanh, tạo kịch tính cho tác phẩm.

Câu 3: Tóm tắt lại câu chuyện theo cách hiểu của em?

Trả lời:

Tác phẩm kể lại vụ việc diễn ra cái chết của bà Li-ly Cráp- tri bị giết ngay trong chính căn nhà của mình đó là vụ “án mạng trong phòng kín” vì không gian hẹp, xảy ra tại ngôi nhà nhỏ và cài then ở bên trong, không có dấu hiệu của người ngoài đột nhập vào nhà. Vậy nên nghi phạm chỉ có thể là những người sống trong căn nhà đó. Bằng sự suy luận sắc bén luật sư Ét- uốt đã phá án thành công vụ án đó.

Câu 4: Phân tích không gian xảy ra vụ án?

Trả lời:

- Không gian xảy ra vụ án tại chính căn nhà của Méc- đơ- lân.

- Căn nhà của Méc- đơ- lân sinh sống gồm 6 người: bà Li-Ly, chú họ Uy-ly-an ( con của em trai bà Li-ly), thím Ê-mi-ly ( vợ của chú Uy-ly-an ), Méc- đơ- lân, Mét- thiu ( cháu của em gái bà Li-Ly), bà giúp việc Ma- thơ

=> không gian hẹp, xảy ra tại ngôi nhà nhỏ và cài then ở bên trong, không có dấu hiệu của người ngoài đột nhập vào nhà.

=> Ai trong căn nhà của bà Li- Ly cũng có thể là nghi phạm.

Câu 5: Thời gian xảy ra vụ án là khi nào?

Trả lời:

- Khi bà giúp việc Ma- thơ chuẩn bị dọn bữa tối vào 7 giờ 30 phút thì bà Li- Ly đã chết rồi

- Thời gian xảy ra vụ án của bà Li- Ly đã xảy ra cách đây ba tuần và sau đó Méc- đơ- lân đến nhờ luật sư tìm ra hung thủ.

3. VẬN DỤNG (3 câu)

Câu 1: Phân tích cuộc trò chuyện giữa ngài Ét- uốt và bà giúp việc Ma- thơ?

Trả lời:

- Bà Ma- thơ là người cuối cùng gặp bà Li- Ly nên chắc hẳn bà sẽ là một nhân chứng tốt.

- Ma thơ khẳng định không ai trong gia đình liên quan đến vụ án.

=> Luật sư Ét- uốt đã đưa ra một phỏng đoán, chắc có người ngoài đi vào từ cửa chính.

=> Khi những lí lẽ ngài luật sư đưa ra, lời nói của bà Ma-thơ ấp úng, rụt rè hơn, có vẻ đắn đo.

Câu 2: Cuộc trò chuyện giữa Et-uốt và Méc-đơ- lân diễn ra như thế nào?

Trả lời:

- Ban đầu là tâm trạng thất vọng

- Chiếc túi đen bà Li- Ly để lại: vài đồng xu lẻ, bánh quy gừng, kính mắt đeo, bài thơ về chuyện thất nghiệp,...

=> chú ý vào vật chứng đồng sáu xu, và bài thơ chuyện thất nghiệp.

Câu 3: Phân tích cuộc trò chuyện giữa ngài Et-uốt và Mét- thiu?

Trả lời:

- Cuộc gặp của hai người bất ngờ

- Chi tiết nhà hàng Hai Tư Chú Sáo Đen

- Bài hát đồng sáu xu

=> nút thắt được cởi, chứng cứ quan trọng

-> túi của bà Li-ly thiếu đồng sáu xu và trong túi có bài thơ về chuyện thất nghiệp -> Et-uốt quay trở về gặp bà giúp việc Ma-thơ

4. VẬN DỤNG CAO (2 câu)

Câu 1: Em có đánh giá, nhận xét gì về nội dung của văn bản Bài hát đồng sáu xu?

Trả lời:

- Cấu trúc hình học của hình tượng: thủ phạm- thám tử- nạn nhân.

- cốt truyện đều xoay quanh việc tìm hoặc phanh phui tội ác.

- Không gian trong văn bản không gian hẹp, diễn ra ở một căn nhà.

- Thời gian phá án ngắn, tạo áp lực cho nhà thám tử, tăng sức hút, hấp dẫn cho câu chuyện phá án

Câu 2: Viết bài văn phân tích bài hát đồng sáu xu?

Trả lời:

Nhà văn Phan Triều Hải đã từng phát biểu: “Có người cho rằng truyện trinh thám chỉ nhằm mục đích giải trí, nhưng tôi lại có quan điểm khác. Nó chính là thước đo cho một nền văn học. Trước đây, khi nhắc đến truyện trinh thám, chúng ta thường dùng những từ như 'câu khách' hay 'đốt thời gian', nhưng hiện nay, thể loại này đã trở nên phức tạp hơn rất nhiều. Nó không còn đơn giản với vài tuyến chuyện mà đã bắt đầu xây dựng những cấu trúc, kiến trúc thượng tầng thách thức tài năng của nhà văn và trình độ của bạn đọc.” Tác phẩm “Bài hát đồng sáu xu” của tác giả A-ga- thơ Crit- xti là một ví dụ điển hình cho sự phát triển này.

A-ga- thơ Crit- xti, một nhà văn nổi tiếng người Nga, được mệnh danh là “nữ hoàng của truyện trinh thám”. Bà có sự nghiệp văn học đồ sộ với nhiều thể loại như tiểu thuyết, truyện ngắn, kịch... Một số tác phẩm nổi tiếng của bà đã được dịch sang tiếng Việt, bao gồm “Án mạng trên chuyến tàu tốc hành phương Đông”, “Án mạng trên sông Nin”, “Mười người da đen nhỏ”, và “Ngôi nhà quái dị”.

“Bài hát đồng sáu xu” là một tác phẩm nổi bật của A-ga- thơ Crit- xti, lần đầu tiên được đăng trên tờ báo Tin tức sân khấu và thể thao vào tháng 12 năm 1929 tại Anh. Sau đó, tác phẩm được in trong tập truyện “Bí mật của Lít- tơ- đeo” (1934) và “Nhân chứng buộc tội” (1948). Câu chuyện xoay quanh cái chết của bà Li-ly Cráp- tri, người bị giết ngay trong chính ngôi nhà của mình, cùng với quá trình phá án của luật sư Ét- uốt. Hung thủ trong vụ án xảy ra tại nhà Méc- đơ- lân chính là con trai của bà giúp việc Ma- thơ.

Không gian diễn ra vụ án là ngôi nhà của Méc- đơ- lân, nơi có sự hiện diện của 6 người: bà Li-ly, chú họ Uy-ly-an (con trai của em trai bà Li-ly), thím Ê-mi-ly (vợ của chú Uy-ly-an), Méc- đơ- lân, Mét- thiu (cháu của em gái bà Li-ly), và bà giúp việc Ma- thơ. Ngôi nhà nhỏ hẹp và được khóa chặt từ bên trong, không có dấu hiệu nào cho thấy có người ngoài xâm nhập. Điều này khiến cho tất cả những người trong nhà đều trở thành nghi phạm. Đặc biệt, bà giúp việc Ma- thơ là người cuối cùng gặp bà Li-ly trong buổi chiều hôm đó. Vợ chồng thím Ê-mi-ly đã bị bà Li-ly đuổi ra khỏi nhà, trong khi Méc- đơ- lân nhiều lần muốn dọn ra vì không được bà Li-ly cho làm người mẫu. Mét- thiu đang mắc nợ và hy vọng vào số tiền thừa kế từ bà Li-ly. Những thông tin này khiến cho tất cả đều trở thành đối tượng nghi ngờ trong mắt luật sư Ét- uốt.

Vụ án xảy ra vào một buổi tối. Khi bà giúp việc Ma- thơ chuẩn bị dọn bữa tối vào lúc 7 giờ 30 phút thì bà Li-ly đã chết. Thời gian vụ án xảy ra đã cách đây ba tuần, và sau đó Méc- đơ- lân đã nhờ luật sư tìm ra hung thủ. Ba tuần là khoảng thời gian đủ để hung thủ làm giả các dấu vết, khiến cho quá trình điều tra trở nên khó khăn hơn. Tuy nhiên, với tài năng, tư duy logic và lý luận sắc bén, Ét- uốt đã tìm ra thủ phạm.

Để xác định hung thủ, Ét- uốt đã gặp từng thành viên trong gia đình Méc- đơ- lân. Cuộc trò chuyện đầu tiên diễn ra giữa ông và bà giúp việc Ma- thơ, người cuối cùng gặp bà Li-ly. Trong cuộc gặp gỡ này, bà Ma- thơ khẳng định không ai trong gia đình liên quan đến vụ án. Luật sư đã đưa ra giả thuyết rằng có thể có người ngoài đã vào từ cửa chính. Khi nghe những lý lẽ của Ét- uốt, bà Ma- thơ có vẻ ấp úng và rụt rè, dấy lên nghi ngờ về việc bà có gì đó cần giấu.

Sau cuộc trò chuyện với bà giúp việc, Ét- uốt đã gặp Méc- đơ- lân trên cầu thang. Méc- đơ- lân nhìn ông với ánh mắt đầy hy vọng, nhưng luật sư chỉ đáp lại rằng “Chưa đi đến đâu cả.” Tuy nhiên, sau đó, Méc- đơ- lân đã giúp luật sư tìm ra chứng cứ quan trọng - những bức thư từ bà Li-ly vào ngày bà qua đời. Trong chiếc túi xách đen, có một vài đồng xu lẻ, một bài thơ về những người thất nghiệp, một vài cặp kính, bánh quy gừng... Những vật này có vẻ không giúp ích gì cho việc điều tra. Sau hai cuộc trò chuyện, Ét- uốt thở dài chán nản vì chưa tìm được manh mối nào cho vụ án, khiến ông rơi vào trạng thái bế tắc.

Khi Ét- uốt ra về, một cái vỗ vai của Mét- thiu khiến ông giật mình. Khi con người ta rơi vào trạng thái trầm tư, họ thường không chú ý đến những gì xảy ra xung quanh. Chính lúc này, Mét- thiu đã gỡ bỏ bế tắc cho ông, kéo sự chú ý của Ét- uốt đến một nhà hàng có tên Hai Tư Chú Sáo Đen, nơi có món ăn ngon và đắt đỏ. Một bài đồng dao cổ vang lên, như một gợi ý cho suy luận của ông. Đồng sáu xu đã dẫn dắt Ét- uốt quay trở lại căn nhà của bà Li-ly. Trong chiếc túi đen bà để lại, có một vài đồng xu lẻ. Trong trí nhớ của Ét- uốt, ông nhớ lại lời bà Ma- thơ về cuộc cãi vã giữa bà Li-ly và bà Ma- thơ về những đồng xu. Khi mở lại chiếc túi, bà Li-ly không còn đồng sáu xu nào. Có lẽ bà đã cho ai đó đồng sáu xu đó. Hơn nữa, trong túi còn có một bài thơ về thất nghiệp. Cuối cùng, với lý lẽ sắc bén và tư duy logic, Ét- uốt đã tìm ra kẻ giết bà Li-ly, chính là con trai của bà giúp việc Ma- thơ.

Mỗi tác phẩm văn học là một phát minh về nội dung và một khám phá về nghệ thuật. Cấu trúc hình học của các nhân vật thể hiện qua mối quan hệ giữa thủ phạm, thám tử và nạn nhân. Văn học trinh thám ra đời nhằm phản ánh tội ác, với cốt truyện xoay quanh việc tìm kiếm hoặc phanh phui tội ác. Không gian trong tác phẩm là một không gian hẹp, diễn ra trong một ngôi nhà. Thời gian phá án ngắn, tạo áp lực cho nhà thám tử và tăng sức hút cho câu chuyện.

Tiểu thuyết trinh thám hiện nay đang trở thành một trong những dòng văn học được giới trẻ yêu thích. Tác phẩm không chỉ mang lại những cung bậc cảm xúc thú vị mà còn mang đến những giây phút hồi hộp và những cuộc đấu trí căng thẳng.