BÀI 9. ĐI VÀ SUY NGẪM

VIẾT: VIẾT BÀI THUYẾT MINH VỀ MỘT DANH LAM THẮNG CẢNH HAY MỘT DI TÍCH LỊCH SỬ
(15 câu)

1. NHẬN BIẾT (5 câu)

Câu 1: Danh lam thắng cảnh hay di tích lịch sử là gì? Hãy đưa ra định nghĩa cụ thể?

Trả lời:

Danh lam thắng cảnh là những địa điểm tự nhiên hoặc nhân tạo có giá trị về vẻ đẹp, cảnh quan, văn hóa, hoặc lịch sử, thu hút sự chú ý và tham quan của du khách. Chúng thường được bảo tồn để phát huy giá trị văn hóa và du lịch.

Di tích lịch sử là những địa điểm, công trình, hoặc hiện vật có giá trị lịch sử, văn hóa, nghệ thuật, phản ánh một giai đoạn, sự kiện hay nhân vật quan trọng trong lịch sử. Di tích có thể là các công trình kiến trúc, di chỉ khảo cổ, hay các địa điểm liên quan đến các sự kiện lịch sử.

Câu 2: Nêu tên một số danh lam thắng cảnh nổi tiếng ở Việt Nam và cho biết lý do chúng được công nhận là danh lam thắng cảnh?

Trả lời:

- Vịnh Hạ Long: Nổi tiếng với hàng ngàn đảo đá vôi kỳ vĩ, Vịnh Hạ Long được UNESCO công nhận là di sản thế giới. Vẻ đẹp tự nhiên và hệ sinh thái phong phú là lý do chính khiến nơi đây được công nhận.

- Phong Nha - Kẻ Bàng: Là một trong những hệ thống hang động lớn nhất thế giới, nơi đây không chỉ có cảnh đẹp mà còn chứa đựng nhiều giá trị địa chất và sinh học quý giá.

- Tam Cốc - Bích Động: Nổi tiếng với cảnh đẹp hùng vĩ của những cánh đồng lúa và các hang động tự nhiên, nơi đây được công nhận là di sản thế giới nhờ vào giá trị văn hóa và cảnh quan thiên nhiên.

Câu 3: Di tích lịch sử có ý nghĩa như thế nào đối với văn hóa và lịch sử của một quốc gia?

Trả lời:

- Ghi nhớ lịch sử: Di tích là minh chứng cho các sự kiện, nhân vật quan trọng trong quá khứ. Chúng giúp thế hệ sau hiểu rõ hơn về lịch sử và văn hóa dân tộc.

- Giáo dục: Di tích cung cấp kiến thức về văn hóa, phong tục tập quán, nghệ thuật và lối sống của các thế hệ trước, từ đó giáo dục lòng tự hào và ý thức trách nhiệm đối với quê hương.

- Phát triển du lịch: Nhiều di tích lịch sử thu hút khách du lịch, góp phần vào nền kinh tế và tạo công ăn việc làm cho người dân.

Câu 4: Hãy mô tả một danh lam thắng cảnh mà em biết, bao gồm vị trí địa lý và đặc điểm nổi bật?

Trả lời:

- Vịnh Hạ Long là một trong những danh lam thắng cảnh nổi tiếng nhất của Việt Nam.

+ Vị trí địa lý: Vịnh Hạ Long nằm ở tỉnh Quảng Ninh, phía Bắc Việt Nam, cách Hà Nội khoảng 165 km về phía Đông.

+ Đặc điểm nổi bật: Vịnh có hơn 1.600 hòn đảo lớn nhỏ với nhiều hình dáng kỳ lạ. Nước biển trong xanh, các hang động như Động Thiên Cung, Động Đầu Gỗ, và các bãi tắm đẹp như Bãi Cháy, Ti Tốp. Vịnh Hạ Long không chỉ có cảnh đẹp mà còn là nơi có hệ sinh thái đa dạng, bao gồm nhiều loài động thực vật quý hiếm.

Câu 5: Tại sao việc bảo tồn và phát huy giá trị của các di tích lịch sử là cần thiết? Hãy nêu một số lợi ích?

Trả lời:

- Bảo tồn bản sắc văn hóa: Di tích giúp giữ gìn các giá trị văn hóa, phong tục tập quán của dân tộc, tạo nên bản sắc riêng cho mỗi quốc gia.

- Giáo dục và nhận thức: Bảo tồn di tích giúp thế hệ trẻ hiểu và trân trọng lịch sử, từ đó nâng cao ý thức trách nhiệm trong việc bảo vệ văn hóa dân tộc.

- Phát triển kinh tế: Các di tích lịch sử thu hút khách du lịch, góp phần tạo ra nguồn thu nhập cho địa phương, từ đó phát triển kinh tế và tạo việc làm cho người dân.

- Nghiên cứu khoa học: Di tích là nguồn tư liệu quý giá cho các nhà nghiên cứu lịch sử, văn hóa, và khảo cổ học, giúp họ khám phá và hiểu rõ hơn về quá khứ.

2. THÔNG HIỂU (5 câu)

Câu 1: Hãy phân tích cấu trúc của một bài thuyết minh về danh lam thắng cảnh hoặc di tích lịch sử?

Trả lời:

Mở bài:

-Giới thiệu chung về danh lam thắng cảnh hoặc di tích lịch sử.

-Có thể nêu lý do chọn đề tài hoặc tầm quan trọng của địa điểm đó.

Ví dụ: "Vịnh Hạ Long, một trong những kỳ quan thiên nhiên của thế giới, không chỉ nổi bật với vẻ đẹp hùng vĩ mà còn chứa đựng giá trị văn hóa lịch sử sâu sắc."

Thân bài:

- Phân tích chi tiết về địa điểm, bao gồm:

- Vị trí địa lý: Nơi tọa lạc, cách thức di chuyển.

- Đặc điểm nổi bật: Cảnh quan, hệ sinh thái, các hoạt động du lịch.

Giá trị văn hóa và lịch sử: Nguồn gốc, các sự kiện lịch sử liên quan, ý nghĩa đối với người dân và quốc gia.

Ví dụ: "Vịnh Hạ Long nằm ở tỉnh Quảng Ninh, nổi bật với hàng ngàn hòn đảo đá vôi, các hang động kỳ thú như Động Thiên Cung, và là nơi có nhiều truyền thuyết dân gian."

Kết bài:

Tóm tắt lại những điểm chính đã trình bày.

Nêu cảm nhận cá nhân hoặc lời kêu gọi bảo vệ, gìn giữ giá trị của địa điểm.

Ví dụ: "Với vẻ đẹp tự nhiên và giá trị văn hóa phong phú, Vịnh Hạ Long xứng đáng được bảo tồn và phát huy để thế hệ mai sau có thể thưởng thức."

Câu 2: Viết một đoạn văn thuyết minh về một danh lam thắng cảnh mà em yêu thích, nêu rõ lý do tại sao em chọn nơi đó?

Trả lời:

Vịnh Hạ Long, một trong những kỳ quan thiên nhiên của thế giới, là nơi tôi yêu thích nhất. Nằm ở tỉnh Quảng Ninh, Vịnh Hạ Long nổi bật với hàng ngàn hòn đảo đá vôi mang hình thù kỳ lạ, tạo nên một bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp. Nơi đây không chỉ thu hút khách du lịch bởi cảnh quan hùng vĩ mà còn bởi sự phong phú của hệ sinh thái biển. Tôi chọn Vịnh Hạ Long vì không chỉ được ngắm nhìn vẻ đẹp của thiên nhiên mà còn được trải nghiệm các hoạt động thú vị như chèo kayak, khám phá các hang động và thưởng thức hải sản tươi ngon. Hơn nữa, Vịnh Hạ Long còn chứa đựng nhiều truyền thuyết và giá trị văn hóa đặc sắc của người dân nơi đây, khiến tôi cảm thấy gắn bó và yêu mến hơn với nơi này.

Câu 3: Hãy lập dàn ý cho một bài thuyết minh về di tích lịch sử Cố đô Huế, bao gồm các phần mở bài, thân bài và kết bài?

Trả lời:

- Mở bài:

+ Giới thiệu chung về Cố đô Huế: Tên gọi, vị trí địa lý.

+ Nêu lý do chọn di tích này và tầm quan trọng của nó trong lịch sử Việt Nam.

- Thân bài:

- Vị trí địa lý: Cố đô Huế nằm ở tỉnh Thừa Thiên Huế, bên dòng sông Hương.

- Lịch sử hình thành: Thông tin về việc xây dựng Cố đô dưới triều đại Nguyễn, thời gian hoàn thành.

- Kiến trúc và các công trình nổi bật:

+ Đại Nội, Ngọ Môn, các lăng tẩm (Lăng Minh Mạng, Lăng Khải Định).

+ Các yếu tố kiến trúc đặc trưng, nghệ thuật trang trí.

- Giá trị văn hóa và lịch sử:

+ Vai trò của Cố đô Huế trong lịch sử Việt Nam.

+ Các sự kiện lịch sử quan trọng diễn ra tại đây.

+ Ý nghĩa bảo tồn: Tầm quan trọng của việc bảo tồn di tích đối với văn hóa và du lịch.

Kết bài:

- Tóm tắt lại những điểm chính đã trình bày.

- Nêu cảm nhận cá nhân về Cố đô Huế và lời kêu gọi bảo tồn giá trị văn hóa lịch sử.

Câu 4: Hãy viết một bài thuyết minh ngắn (khoảng 200 từ) về một di tích lịch sử ở địa phương em đang sống?

Trả lời:

Chùa Hương, một trong những di tích lịch sử nổi tiếng của Việt Nam, nằm ở huyện Mỹ Đức, Hà Nội. Đây là một quần thể di tích văn hóa tâm linh lớn với nhiều ngôi chùa, đền thờ và cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ. Chùa Hương được xây dựng từ thế kỷ 15 và thu hút hàng triệu lượt khách mỗi năm, đặc biệt trong mùa lễ hội đầu năm. Đặc điểm nổi bật của Chùa Hương là sự kết hợp hài hòa giữa kiến trúc tâm linh và thiên nhiên, với các hang động, suối và núi non bao quanh. Du khách có thể tham gia lễ hội, thưởng thức các món ăn đặc sản và tận hưởng không khí linh thiêng nơi đây. Chùa Hương không chỉ là điểm đến tâm linh mà còn là biểu tượng văn hóa của người dân Việt Nam, thể hiện lòng thành kính và tình yêu thiên nhiên. Việc bảo tồn và phát huy giá trị của Chùa Hương là cần thiết để giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.

Câu 5: So sánh và đối chiếu hai danh lam thắng cảnh khác nhau về giá trị văn hóa và lịch sử?

Trả lời:

*Vịnh Hạ Long:

- Giá trị văn hóa: Vịnh Hạ Long không chỉ là một kỳ quan thiên nhiên mà còn là nơi lưu giữ nhiều truyền thuyết dân gian, phản ánh văn hóa tín ngưỡng của người dân địa phương.

- Giá trị lịch sử: Vịnh Hạ Long là minh chứng cho sự hình thành và phát triển của địa chất Việt Nam, đồng thời là nơi diễn ra nhiều hoạt động lịch sử trong quá trình kháng chiến chống thực dân.

*Cố đô Huế:

- Giá trị văn hóa: Cố đô Huế là biểu tượng của triều đại Nguyễn, với kiến trúc cung điện, lăng tẩm mang đậm dấu ấn văn hóa phong kiến Việt Nam.

- Giá trị lịch sử: Là trung tâm chính trị, văn hóa của Việt Nam trong nhiều thế kỷ, Cố đô Huế chứng kiến nhiều sự kiện lịch sử quan trọng, từ thời kỳ phong kiến đến kháng chiến chống Pháp.

=> Kết luận: Vịnh Hạ Long và Cố đô Huế đều mang giá trị văn hóa và lịch sử đặc sắc, nhưng ở những khía cạnh khác nhau. Vịnh Hạ Long nổi bật với vẻ đẹp thiên nhiên và truyền thuyết dân gian, trong khi Cố đô Huế là biểu tượng của nền văn hóa phong kiến và lịch sử chính trị của Việt Nam. Cả hai đều đóng góp vào việc xây dựng bản sắc văn hóa dân tộc và thu hút du khách trong và ngoài nước.

3. VẬN DỤNG (3 câu)

Câu 1: Hãy phân tích tác động của du lịch đến việc bảo tồn các di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh?

Trả lời:

*Tác động tích cực:

- Tăng cường nguồn lực tài chính: Du lịch mang lại nguồn thu lớn cho các địa phương, từ đó có thể đầu tư vào việc bảo tồn và phục hồi các di tích. Ví dụ, doanh thu từ vé tham quan có thể được sử dụng để duy trì và nâng cấp cơ sở hạ tầng.

- Nâng cao nhận thức cộng đồng: Sự quan tâm của du khách đến văn hóa và lịch sử địa phương giúp người dân nhận thức hơn về giá trị của di tích, từ đó có ý thức bảo vệ.

- Khuyến khích nghiên cứu và phát triển: Các tổ chức, nhà nghiên cứu có thể được khuyến khích tham gia vào việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa, lịch sử của địa điểm.

*Tác động tiêu cực:

- Ô nhiễm môi trường và xuống cấp di tích: Lượng khách du lịch quá đông có thể gây ra ô nhiễm, làm hư hại các công trình kiến trúc và cảnh quan thiên nhiên. Ví dụ, tại Vịnh Hạ Long, sự gia tăng số lượng tàu thuyền và rác thải đã ảnh hưởng đến hệ sinh thái.

- Thương mại hóa văn hóa: Một số nơi có thể bị biến thành điểm du lịch thương mại, dẫn đến việc mất đi giá trị văn hóa nguyên bản. Các hoạt động như buôn bán hàng hóa lưu niệm có thể làm giảm đi tính chất linh thiêng của di tích.

Câu 2: Viết một bài thuyết minh kết hợp với cảm nhận cá nhân về một danh lam thắng cảnh, nêu rõ những trải nghiệm của em khi đến thăm nơi đó?

Trả lời:

Vịnh Hạ Long, một trong những kỳ quan thiên nhiên thế giới, là điểm đến mà tôi luôn khao khát khám phá. Nằm ở tỉnh Quảng Ninh, Vịnh Hạ Long nổi bật với hàng ngàn hòn đảo đá vôi mang hình thù kỳ lạ, tạo nên một bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp. Khi đặt chân đến đây, tôi đã bị cuốn hút ngay từ cái nhìn đầu tiên.

Chuyến đi bắt đầu với việc ngồi trên tàu du lịch, lướt qua những hòn đảo và hang động nổi tiếng như Động Thiên Cung và Động Đầu Gỗ. Không khí trong lành, tiếng sóng vỗ và cảnh sắc hùng vĩ khiến tôi cảm thấy bình yên và thư thái. Tôi còn có cơ hội tham gia chèo kayak, khám phá những góc nhỏ xinh đẹp của vịnh.

Điều đặc biệt là tôi đã gặp gỡ những người dân địa phương, nghe họ kể về truyền thuyết và văn hóa nơi đây. Những câu chuyện ấy không chỉ làm cho chuyến đi thêm phần thú vị mà còn giúp tôi hiểu hơn về giá trị văn hóa của Vịnh Hạ Long. Vịnh Hạ Long không chỉ là một danh lam thắng cảnh mà còn là nơi lưu giữ những giá trị văn hóa và lịch sử quý báu của dân tộc Việt Nam.

Câu 3: Đề xuất những biện pháp cụ thể để bảo tồn và phát huy giá trị của một di tích lịch sử mà em đã chọn?

Trả lời:

* Di tích lịch sử: Cố đô Huế

- Xây dựng kế hoạch bảo tồn: Cần có một kế hoạch chi tiết về việc bảo tồn các công trình kiến trúc, lăng tẩm, và các hiện vật văn hóa. Điều này bao gồm việc kiểm tra định kỳ tình trạng của các công trình và thực hiện các biện pháp phục hồi kịp thời.

- Tăng cường giáo dục cộng đồng: Tổ chức các chương trình giáo dục về giá trị văn hóa và lịch sử của Cố đô Huế cho người dân địa phương và du khách. Điều này giúp nâng cao nhận thức và ý thức bảo vệ di tích.

- Quản lý du lịch bền vững: Xây dựng các quy định về lượng khách tham quan, thời gian tham quan để tránh tình trạng quá tải. Đồng thời, phát triển các tour du lịch sinh thái, văn hóa để du khách có thể trải nghiệm một cách ý nghĩa hơn.

- Khuyến khích nghiên cứu và bảo tồn: Hợp tác với các tổ chức nghiên cứu, trường đại học để thực hiện các dự án nghiên cứu về văn hóa, lịch sử của Cố đô Huế, từ đó có những biện pháp bảo tồn hiệu quả.

4. VẬN DỤNG CAO (2 câu)

Câu 1: Hãy thảo luận về vai trò của thanh niên trong việc bảo vệ và phát huy giá trị của các danh lam thắng cảnh và di tích lịch sử?

Trả lời:

- Tuyên truyền và giáo dục: Thanh niên có thể tham gia vào các hoạt động tuyên truyền về ý nghĩa và giá trị của di tích, giúp nâng cao nhận thức cho cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

- Tình nguyện viên bảo tồn: Nhiều tổ chức và dự án cần sự hỗ trợ của thanh niên trong việc bảo tồn di tích, như dọn dẹp, trồng cây, tổ chức các sự kiện văn hóa. Sự nhiệt huyết và sức trẻ của thanh niên sẽ góp phần tích cực vào công tác bảo tồn.

- Sáng tạo trong phát triển du lịch: Thanh niên có thể đề xuất và thực hiện các ý tưởng sáng tạo để phát triển du lịch bền vững, như tổ chức các tour du lịch trải nghiệm, kết hợp văn hóa và sinh thái, từ đó thu hút du khách và giữ gìn giá trị văn hóa.

- Là người gương mẫu: Thanh niên cần là những tấm gương trong việc bảo vệ môi trường và di tích, từ việc không xả rác, giữ gìn cảnh quan đến việc tham gia các hoạt động cộng đồng.

Câu 2: Viết một bài thuyết minh kết hợp với lập luận về việc tại sao một danh lam thắng cảnh hay di tích lịch sử nên được đưa vào danh sách bảo tồn cấp quốc gia?

Trả lời:

Nhắc đến danh lam thắng cảnh, những chốn có non nước hữu tình trên đất nước Việt nam ta khó lòng không nhắc đến vịnh Hạ Long. Cái tên ấy ai là người Việt nam cũng biết đến. Nó không chỉ đẹp trong hiện tại hay tương lai mà nó còn đẹp từ thời xưa trong câu thơ của Nguyễn Khoa Điềm: "Con gà, con cóc quê hương cũng biến Hạ Long thành thắng cảnh". Mới đây vịnh Hạ Long còn được UNESCO công nhận là một trong bảy kỳ quan đẹp nhất thế giới. Vậy không biết rằng Hạ Long có những gì mà lại được tôn vinh đến như vậy?

Vịnh Hạ Long còn có truyền thuyết đó là Ngọc Hoàng sai Rồng Mẹ mang theo một đàn Rồng Con xuống hạ giới giúp người Việt đánh giặc. Thuyền giặc từ ngoài biển ào ạt tiến vào bờ vừa lúc đàn Rồng tới hạ giới. Đàn Rồng lập tức phun ra lửa thiêu cháy thuyền giặc, một phần nhả Châu Ngọc dựng thành bức tường đá sừng sững làm cho thuyền giặc đâm phải mà vỡ tan, chặn đứng bước tiến của ngoại bang.

Sau khi giặc tan, thấy cảnh mặt đất thanh bình, cây cối tươi tốt, con người nơi đây lại cần cù, chịu khó, đoàn kết giúp đỡ nhau, Rồng Mẹ và Rồng Con không trở về trời mà ở lại hạ giới, nơi vừa diễn ra trận chiến để muôn đời bảo vệ con dân Đại Việt. Vị trí Rồng Mẹ đáp xuống là Hạ Long; nơi Rồng Con đáp xuống là Bái Tử Long và đuôi đàn rồng quẫy nước trắng xoá là Bạch Long Vĩ (bán đảo Trà Cổ ngày nay, với bãi cát dài trên 15 km).

Lại có truyền thuyết khác nói rằng vào thời kỳ nọ khi đất nước có giặc ngoại xâm, một con rồng đã bay theo dọc sông xuôi về phía biển và hạ cánh xuống ở vùng ven biển Đông Bắc làm thành bức tường thành chắn bước tiến của thủy quân giặc. Chỗ rồng đáp xuống che chở cho đất nước được gọi là Hạ Long.

Trước hết về vị trí của vịnh Hạ Long thì nó nằm ở vùng Ðông Bắc Việt Nam, vịnh Hạ Long là một phần vịnh Bắc Bộ, bao gồm vùng biển của thành phố Hạ Long, thị xã Cẩm Phả và một phần của huyện đảo Vân Ðồn. Phía tây nam Vịnh giáp đảo Cát Bà, phía đông là biển, phần còn lại giáp đất liền với đường bờ biển dài 120 km, được giới hạn từ 106o58′ – 107o22′ kinh độ Ðông và 20o45′ – 20o50′ vĩ độ Bắc với tổng diện tích 1553 km2.

Tiếp nữa là về đảo ở đây thì có 1969 hòn đảo lớn nhỏ, trong đó 989 đảo có tên và 980 đảo chưa có tên. Đảo nơi đây gồm có hai dạng đó là đảo đá vôi và đảo phiến thạch tập trung ở Bái tử long và vịnh Hạ Long. Ở đây thì chúng ta thấy được hàng loạt những hang động đẹp và nổi tiếng. Vùng Di sản thiên nhiên được thế giới công nhận có diện tích 434 km2 bao gồm 775 đảo, như một hình tam giác với 3 đỉnh là đảo Ðầu Gỗ (phía tây), hồ Ba Hầm (phía nam), đảo Cống Tây (phía đông) vùng kế bên là khu vực đệm và di tích danh thắng quốc gia được Bộ Văn hóa Thông tin xếp hạng năm 1962.

Đến với Hạ Long thì người ta không thể nào rời mắt khỏi những cảnh vật nơi đây. Nào là núi, nào là nước với những hang động thật sự hấp dẫn người ta muốn đi tới tận cùng để tìm thấy cái hữu hạn trong cái vô hạn của trời nước, núi non ấy. chúng ta cứ ngỡ rằng ngọn núi kia giống như những người khổng lồ vậy, ngồi trong thuyền mà ngước lên để đo tầm cao của những ngọn núi ấy thật sự là mỏi mắt. Đến đây ta mới biết hết thế nào là sự hùng vĩ, thế nào là sự hữu tình giữa nước và non. Làn nước biển mặn mà vị xa xăm của muối. Hang động với những nhũ đá như sắp rơi xuống nhưng thật chất lại là không rơi. Nó cứ tua tủa như muôn ngàn giọt ngọc dạng lỏng lấp lánh dính vào nhau nhưng không rơi xuống.

Con người nơi đây cũng thật sự là rất đáng yêu đáng quý. Họ không những mến khách mà còn như một người hướng dẫn viên du lịch vừa nói giới thiệu tả cảnh vừa vững tay chèo đẩy lái đến nơi khách muốn qua. Những con người ở đây nồng nhiệt mỗi khi có khách đến và khi khách đi thì để lại những ấn tượng khó phai về những con người miền non nước hữu tình với những tình cảm mặn mà như là muối biển vậy.

Qua đây ta thấy vịnh Hạ Long rất xứng đáng là một trong bảy kì quan của thế giới. Nếu những ai đã được đặt chân đến đây thì chắc hẳn rất ấn tượng bởi cảnh đẹp và con người nơi đây. Còn những ai chưa đến thì hãy nhanh chóng đến mà tận hưởng những gì là tạo hóa ban tặng, những gì là mẹ thiên nhiên.