BÀI 7. HỒN THƠ MUÔN ĐIỆU

VĂN BẢN 3: MỘT KIỂU PHÁT BIỂU LUẬN ĐỀ ĐỘC ĐÁO CỦA XUÂN DIỆU Ở BÀI THƠ “VỘI VÀNG”
(12 câu)

1. NHẬN BIẾT (5 câu)

Câu 1: Tìm hiểu đôi nét về tác giả?

Trả lời:

- Tác giả: Phan Huy Dũng.

- Giáo sư Trần Đình Sử đã từng nhận xét: “Phan Huy Dũng là người học hành chu đáo, đọc sách có suy nghĩ riêng. Đa tài, biết làm thơ, biết vẽ tranh, nhưng ít xuất hiện, ít công bố…”.

Câu 2: Thể loại của tác phẩm?

Trả lời:

- Tác phẩm Một kiểu phát biểu luận đề độc đáo của Xuân Diệu ở bài thơ “Vội vàng” thuộc thể loại: văn bản nghị luận.

Câu 3: Hoàn cảnh sáng tác và xuất xứ của tác phẩm?

Trả lời:

- Trích trong Tác phẩm văn học trong nhà trường phổ thông, một góc nhìn, một cách đọc, NXB Giáo dục Việt Nam, 2009, tr116-118.

Câu 4: Bố cục của tác phẩm ?

Trả lời:

- Phần 1 (từ đầu đến...(chơi đêm): sự kế thừa tư tưởng đã có trong văn học.

- Phần 2 (đoạn còn lại): sự cá biệt hóa của tác giả.

Câu 5: Phương thức biểu đạt của tác phẩm là gì?

Trả lời:

- Phương thức biểu đạt: nghị luận.

2. THÔNG HIỂU (2 câu)

Câu 1: Nêu giá trị nội dung và giá trị nghệ thuật của tác phẩm?

Trả lời:

*Giá trị nội dung:

- Cách trình bày luận đề độc đáo của Xuân Diệu trong bài thơ “Vội vàng”. Người viết đã đưa ra các luận điểm làm sáng tỏ ý kiến đó bằng việc nói về sự kế thừa tư tưởng đã có trong văn học và sự cá biệt hóa của tác giả.

* Giá trị nghệ thuật”

- Lập luận xác đáng, dẫn chứng thuyết phục làm sáng tỏ ý kiến trong văn bản.

Câu 2: Tóm tắt văn bản theo cách hiểu của em?

Trả lời:

Văn bản xoay quanh vấn đề về cách trình bày luận đề đầy độc đáo của nhà thơ Xuân Diệu trong bài thơ “Vội vàng”. Người viết đã đưa ra các luận điểm làm sáng tỏ ý kiến đó bằng việc nói về sự kế thừa tư tưởng đã có trong văn học và sự cá biệt hóa của tác giả.

3. VẬN DỤNG (3 câu)

Câu 1: Nêu các luận điểm mà tác giả đã đưa ra?

Trả lời:

- Các luận điểm:

+ Luận điểm 1: Kế thừa tư tưởng đã có trong văn học.

+ Luận điểm 2: Sự cá biệt hóa của tác giả

- Nhận xét: Các luận điểm liên kết chặt chẽ, bổ sung cho nhau để làm sáng tỏ ý nghĩa của bài phê bình bài thơ “Vội vàng”.

Câu 2: Nêu các dẫn chứng mà tác giả đã đưa ra?

Trả lời:

+ Ý thức cái tôi cá nhân trong văn học phương Tây và quan niệm cổ điển phương Đông: dẫn thơ Lý Bạch, Tô Thức, Nguyễn Trãi.

+ Hình tượng hóa luận đề; những hình ảnh của cuộc đời, sự chuyển điệu cảm xúc, khẳng định bản ngã, thủ pháp liệt kê thể hiện nỗi say sưa, chuếnh choáng,...

Câu 3: Nhận xét về ý kiến của tác giả?

Trả lời:

- Tác giả không tán thành với ý kiến đánh đồng giá trị thẩm mĩ cá biệt, đích thực của bài thơ và giá trị luận đề được nó chứng minh.

- Tác dụng: Đưa ra ý kiến trái chiều để nhấn mạnh điều tác giả muốn khẳng định đó là phần cá biệt hóa của Xuân Diệu.

4. VẬN DỤNG CAO (2 câu)

Câu 1: Hãy nêu cảm nhận của em về kế thừa tư tưởng trong văn học?

Trả lời:

Kế thừa tư tưởng trong văn học là một quá trình quan trọng, đặc biệt trong bối cảnh văn học Việt Nam, nơi truyền thống và hiện đại giao thoa một cách sâu sắc. Văn học Việt Nam đã trải qua nhiều giai đoạn lịch sử, từ những tác phẩm dân gian phản ánh tâm tư, tình cảm của nhân dân đến những tác phẩm hiện đại thể hiện khát vọng độc lập, tự do. Các nhà văn như Nguyễn Du với "Truyện Kiều" đã không chỉ kế thừa các hình thức, cấu trúc từ văn học cổ điển mà còn thể hiện những tư tưởng mới mẻ về nhân sinh và số phận. Bên cạnh đó, văn học hiện đại, như của Nguyễn Minh Châu hay Nam Cao, tiếp tục kế thừa và phát triển các đề tài, hình thức nghệ thuật, đồng thời phản ánh những biến đổi xã hội, tâm lý con người trong bối cảnh đổi mới. Việc kế thừa tư tưởng không chỉ giúp duy trì bản sắc văn hóa mà còn thúc đẩy sự phát triển sáng tạo trong văn học, tạo nên một dòng chảy liên tục từ quá khứ đến hiện tại.

Câu 2: Viết đoạn văn nêu ý kiến của em về nhận định có nên đưa cái tôi (cá biệt) vào trong văn chương hay không, đặc biệt là trong văn học hiện đại Việt Nam?

Trả lời:

Việc đưa cái tôi (cá biệt) vào trong văn chương, đặc biệt trong văn học hiện đại Việt Nam, là một vấn đề thú vị và cần thiết. Cái tôi không chỉ giúp tác giả thể hiện cái nhìn cá nhân về cuộc sống, mà còn phản ánh sâu sắc bản sắc văn hóa và tâm hồn của người viết. Trong bối cảnh văn học hiện đại, nơi mà các giá trị truyền thống và hiện đại giao thoa, cái tôi mang lại sự phong phú, đa dạng cho tác phẩm. Nó cho phép tác giả khai thác những trải nghiệm riêng tư, cảm xúc chân thật, từ đó tạo nên sự kết nối sâu sắc với độc giả. Chẳng hạn, các tác phẩm của những nhà văn như Nguyễn Huy Thiệp hay Y Ban thường mang dấu ấn cá nhân rõ nét, thể hiện những trăn trở về xã hội, con người và bản thân. Tuy nhiên, việc thể hiện cái tôi cần phải tinh tế và không được lấn át thông điệp chung của tác phẩm. Nếu được sử dụng đúng mực, cái tôi sẽ làm tăng chiều sâu và sự hấp dẫn cho văn học, góp phần tạo nên một diện mạo mới cho văn chương Việt Nam.