Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

BÀI 16: CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU NGÀNH CÔNG NGHIỆP

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ: 

• Trình bày và giải thích được sự chuyển dịch cơ cấu công nghiệp theo ngành, theo thành phần kinh tế, theo lãnh thổ.

2. Năng lực

Năng lực chung: 

• Giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
• Tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực riêng: 

• Nhận thức khoa học Địa lí: trình bày và giải thích được sự chuyển dịch cơ cấu công nghiệp theo ngành, theo thành phần kinh tế, theo lãnh thổ.
• Tìm hiểu địa lí: sử dụng bảng số liệu, biểu đồ để trình bày sự chuyển dịch cơ cấu công nghiệp.
• Giao tiếp và hợp tác: thảo luận để giải thích nguyên nhân chuyển dịch cơ cấu công nghiệp. 

Năng lực số:

• 1.1.NC1a: Tiếp cận, khai thác thông tin từ nguồn học liệu số (HS tiếp cận, khai thác thông tin từ các nguồn tư liệu số, bảng số liệu, biểu đồ SGK dưới sự hướng dẫn của giáo viên ở Hoạt động Khởi động, Hoạt động 1, Hoạt động 2 và Hoạt động 3). 
•  1.1.NC1b: Áp dụng kỹ thuật tìm kiếm để lấy dữ liệu, thông tin và nội dung số (HS áp dụng kỹ thuật tìm kiếm thông tin, hình ảnh về sự chuyển dịch cơ cấu công nghiệp địa phương trên Internet ở Hoạt động Vận dụng). 
•  2.1.NC1a: Tương tác thông qua công nghệ số (HS sử dụng thiết bị số để theo dõi video khởi động và giải bài tập trắc nghiệm trực tuyến trên các nền tảng số ở Hoạt động Khởi động và Hoạt động Luyện tập). 
•  2.2.NC1a: Chia sẻ dữ liệu, thông tin và nội dung số (HS thực hiện chia sẻ bài làm dạng file Word gửi cho giáo viên qua nhóm lớp hoặc Gmail ở Hoạt động Vận dụng). 
•  3.1.NC1b: Thể hiện bản thân thông qua tạo nội dung số (HS thể hiện bản thân qua việc biên soạn, tạo sản phẩm nội dung số về công nghiệp địa phương bằng phần mềm Microsoft Word ở Hoạt động Vận dụng).   
• 5.2.NC1b: Áp dụng công cụ số và giải pháp công nghệ để giải quyết vấn đề (HS áp dụng các công cụ tìm kiếm trên Internet để chủ động xử lý nhiệm vụ sưu tầm thông tin ở Hoạt động Vận dụng).   

Năng lực AI:

• 12.A1.2: Tính chủ động của con người / AI nâng cao năng lực con người (HS tiếp nhận, khai thác thông tin từ sản phẩm video AI; chủ động sử dụng AI hỗ trợ tra cứu/đọc hiểu số liệu và so sánh, đối chiếu chéo thông tin do AI cung cấp với SGK và tài liệu chính thống trước khi đưa vào bài học).
• 12.A3.1: Kỹ năng giao tiếp và ra lệnh cho AI (Prompting) (HS thực hiện đặt câu lệnh ngắn, rõ ràng để yêu cầu AI hỗ trợ tìm kiếm nguyên nhân, dàn ý bài tập chuyển dịch cơ cấu công nghiệp).
• 12.A4.1: Đạo đức AI và An toàn thông tin (HS thực hành đúng quy tắc đạo đức AI: trích dẫn rõ nguồn gốc dữ liệu, ghi nhận sự hỗ trợ của AI và bảo mật thông tin cá nhân trên môi trường số).

3. Phẩm chất

• Hình thành thế giới quan khoa học khách quan.
• Có ý thức tự học, tự tìm hiểu vấn đề. 

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

• KHBD, SGK, SGV, SBT Địa lí 12.
• Bảng số liệu, biểu đồ về cơ cấu công nghiệp nước ta.
• Máy chiếu, máy tính kết nối Internet (nếu có).
• Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.
• Bộ câu hỏi trắc nghiệm trên phần mềm Quizizz.

2. Đối với học sinh

• SGK, SBT Địa lí 12. 
• Thiết bị di động/Máy tính/Máy tính bảng kết nối Internet (nếu điều kiện lớp học cho phép).

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo sự hứng khởi cho HS và hình thành những từ khóa có liên quan đến bài học. 

b. Nội dung: 

GV tổ chức cho HS chơi trò chơi “Nhanh trí lẹ tay”, HS nêu tên các sản phẩm công nghiệp ở nước ta.

c. Sản phẩm: Tên những sản phẩm công nghiệp ở Việt Nam. 

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

- GV chia HS cả lớp thành 4 đội chơi và phổ biến luật chơi:

+ HS 4 đội có 5 phút để thảo luận nhóm và mỗi đội cử ra 5 thành viên đại diện để trả lời

+ Các thành viên của 4 nhóm xếp thành 4 hàng dọc, lần lượt viết câu trả lời lên bảng phụ.

+ Trong 5 phút, đội nào viết được nhiều sản phẩm nhất và không bị trùng lặp các sản phẩm thì sẽ giành chiến thắng.

+ Trong quá trình chơi, mỗi đội có 1 lần sử dụng quyền thay người. 

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS xem video và suy nghĩ câu trả lời.

- HS vận dụng kiến thức đã học, hiểu biết thực tế và tham gia tích cực vào trò chơi.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời HS trả lời câu hỏi trong video.

- GV mời đại diện 4 đội chơi lần lượt đọc đáp án.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận.

[12.A1.2: HS tiếp nhận, khai thác thông tin từ sản phẩm video AI và trả lời câu hỏi tương tác để kết nối bài học.

2.1.NC1a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số).

1.1.NC1a: HS tiếp cận, khai thác được thông tin từ nguồn học liệu số dưới sự hướng dẫn của GV.]

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận:

Những sản phẩm thuộc ngành công nghiệp ở Việt Nam là:

+ Ngành khai thác khoáng sản: than, dầu mỏ, quặng sắt…

+ Ngành điện (nhiệt điện, thuỷ điện): điện.

+ Ngành luyện kim: gang, thép, đồng, thiếc…

+ Hoá chất: phân bón, thuốc trừ sâu, xà phòng,…

+ Dệt, may mặc: vải, quần áo, mũ, túi vải…

+ Chế biến lương thực, thực phẩm: gạo, đường, muối, bánh, kẹo, rượu, bia,… 

- GV dẫn dắt HS vào bài học: Cơ cấu ngành công nghiệp bao gồm cơ cấu công nghiệp theo ngành, cơ cấu công nghiệp theo thành phần kinh tế và cơ cấu công nghiệp theo lãnh thổ. Cơ cấu ngành công nghiệp của nước ta chuyển dịch như thế nào? Tại sao lại có sự chuyển dịch đó? Chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay – Bài 16: Chuyển dịch cơ cấu ngành công nghiệp.

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1. Tìm hiểu chuyển dịch cơ cấu công nghiệp theo ngành

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS trình bày và giải thích được sự chuyển dịch cơ cấu công nghiệp theo ngành.

b. Nội dung: GV tổ chức cho HS làm việc cá nhân, khai thác thông tin mục I, mục Em có biết, Bảng 16.1 SGK tr.70 – 71 và trả lời câu hỏi:

+ Trình bày về sự chuyển dịch cơ cấu công nghiệp theo ngành của nước ta.

+ Giải thích về sự chuyển dịch cơ cấu công nghiệp theo ngành của nước ta.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về chuyển dịch cơ cấu công nghiệp theo ngành. 

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Hoạt động 2. Tìm hiểu chuyển dịch cơ cấu công nghiệp theo thành phần kinh tế

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS trình bày và giải thích được sự chuyển dịch cơ cấu công nghiệp theo thành phần kinh tế.

b. Nội dung: GV yêu cầu cho HS làm việc cá nhân, khai thác thông tin mục II và Hình 16.1 SGK tr.71 và trả lời câu hỏi: Em hãy trình bày sự chuyển dịch cơ cấu công nghiệp theo thành phần kinh tế ở nước ta. Vì sao có sự chuyển dịch đó?

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về chuyển dịch cơ cấu công nghiệp theo thành phần kinh tế.

d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động 3. Tìm hiểu chuyển dịch cơ cấu công nghiệp theo lãnh thổ

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS trình bày và giải thích được sự chuyển dịch cơ cấu công nghiệp theo lãnh thổ.

b. Nội dung: GV yêu cầu HS khai thác thông tin mục III, Hình và Bảng 16.2 SGK tr.71 – 73 và trả lời các câu hỏi sau: Hãy trình bày và giải thích sự chuyển dịch cơ cấu công nghiệp theo lãnh thổ ở nước ta. 

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về chuyển dịch cơ cấu công nghiệp theo lãnh thổ.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố kiến thức đã học về Chuyển dịch cơ cấu ngành công nghiệp.

b. Nội dung: 

- GV cho HS làm Phiếu bài tập trắc nghiệm về Chuyển dịch cơ cấu ngành công nghiệp.

- GV cho HS trả lời câu hỏi bài tập phần Luyện tập SGK tr.68.

c. Sản phẩm: Đáp án của HS và chuẩn kiến thức của GV. 

d. Tổ chức thực hiện:

Nhiệm vụ 1. Trả lời câu hỏi trắc nghiệm

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức trò chơi trắc nghiệm nhanh trên Quizizz hoặc Kahoot để tổng kết bài học hoặc cung cấp mã QR hoặc đường Links (Google Forms/Live Worksheets) cho HS làm Phiếu bài tập.

- GV sử dụng ứng dụng https://kenhhoctap.edu.vn/  để tham khảo và cho học sinh làm trắc nghiệm online.

Link: https://kenhhoctap.edu.vn/bai-tap/trac-nghiem-dia-li-12-ket-noi-bai-15-chuyen-dich-co-cau-cong-nghiep

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức đã học để hoàn thành Phiếu bài tập. 

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 1 – 2 HS lần lượt đọc đáp án đúng. 

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, đọc đáp án khác (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và chốt đáp án:

- GV chuyển sang nội dung mới. 

[2.1.NC1a: HS thực hiện các tương tác được xác định rõ ràng với công nghệ số (làm bài tập online) trong lớp học.]

Nhiệm vụ 2. Trả lời câu hỏi bài tập 1 - phần Luyện tập SGK tr.73.

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, thực hiện nhiệm vụ: Tóm tắt hướng chuyển dịch cơ cấu công nghiệp ở nước ta theo ngành, theo thành phần kinh tế, theo lãnh thổ.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức đã học, tóm tắt hướng chuyển dịch cơ cấu công nghiệp ở nước ta theo ngành, theo thành phần kinh tế, theo lãnh thổ.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 1 – 2 HS lần lượt trình bày tóm tắt hướng chuyển dịch cơ cấu công nghiệp ở nước ta theo ngành, theo thành phần kinh tế, theo lãnh thổ.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và nhận xét: 

+ Theo ngành

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

- GV chuyển sang nội dung mới.

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Củng cố kiến thức đã học về Chuyển dịch cơ cấu ngành công nghiệp.

- Liên hệ, vận dụng kiến thức đã học vào cuộc sống. 

b. Nội dung: GV yêu cầu HS hoàn thành bài tập phần Vận dụng SGK tr.73.

c. Sản phẩm: Thông tin về sự chuyển dịch cơ cấu công nghiệp theo ngành hoặc theo thành phần kinh tế ở địa phương em.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..