Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

BÀI 4: THỰC HÀNH – VIẾT BÁO CÁO VỀ SỰ PHÂN HÓA TỰ NHIÊN VIỆT NAM

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ: 

• Thu tập tài liệu, trình bày được báo cáo về sự phân hóa tự nhiên Việt Nam. 

2. Năng lực

Năng lực chung: 

• Giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
• Tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực riêng: 

• Năng lực tìm hiểu địa lí: Khai thác và sử dụng các tư liệu từ sách, báo, internet,… để tìm hiểu về sự phân hóa thiên nhiên của nước ta. 
• Năng lực nhận thức và tư duy địa lí: Báo cáo được về sự phân hóa tự nhiên Việt Nam.
• Năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Vận dụng kiến thức địa lí đã học để xây dựng đề cương báo cáo về sự phân hóa thiên nhiên của nước ta.

Năng lực số:

• 1.1.NC1a: Biết cách ứng dụng các cú pháp và công cụ tra cứu nâng cao nhằm thu thập dữ liệu khí hậu, sinh vật chính thống, có độ tin cậy cao trên môi trường Internet (HS áp dụng các toán tử tìm kiếm nâng cao như đặt từ khóa trong ngoặc kép kết hợp toán tử site:gov.vn để tra cứu dữ liệu khí hậu, sinh vật chính thống ở Hoạt động 1).   
• 2.1.NC1a: Sử dụng thành thạo các thiết bị kỹ thuật số cá nhân để tham gia tương tác trực tuyến lớp học thời gian thực (quét mã QR, làm trắc nghiệm tương tác) (HS sử dụng điện thoại thông minh quét mã QR để truy cập hệ thống Quizizz website kenhhoctap.edu.vn và hoàn thành các câu hỏi trắc nghiệm tương tác thời gian thực ở Hoạt động Luyện tập). 
•  2.4.NC1a: Vận dụng môi trường đồng sáng tạo đám mây để phân công, quản lý tiến độ và cùng phối hợp viết báo cáo nhóm trực tuyến một cách đồng bộ (HS truy cập không gian Google Docs/Google Slides nhóm để phân công đề cương và trực tiếp thảo luận, soạn thảo nội dung bài báo cáo thực hành theo thời gian thực ở Hoạt động 2). 
• 3.1.NC1a: Sử dụng các phần mềm chuyên dụng để số hóa, thiết kế và biên tập tài liệu chữ thành các báo cáo dạng Infographic trực quan hoặc slide đa phương tiện (HS ứng dụng phần mềm Canva hoặc PowerPoint để chuyển đổi văn bản báo cáo thành sản phẩm Infographic/Slide đa phương tiện ở Hoạt động 2).

Năng lực AI:

• 12.A1.2: Tính chủ động của con người / AI nâng cao năng lực con người (HS thực hiện xem video AI được thiết kế phục vụ bài học, chủ động quan sát và trả lời các câu hỏi tương tác xuất hiện trong video ở Hoạt động Khởi động). 
• 12.D1.1: AI trong các lĩnh vực khác nhau (HS nhận biết và khai thác ứng dụng/mô hình mô phỏng khí tượng AI và bản đồ thời tiết thời gian thực để trích xuất số liệu nhiệt độ, luồng gió, chứng minh quy luật phân hóa tự nhiên Việt Nam ở Hoạt động Thực hành). 
• 12.D1.2: Ứng dụng AI giải quyết bài toán thực tế (HS chủ động sử dụng Trợ lý AI tạo sinh để phác thảo khung từ khóa tra cứu, đóng vai trò phản biện, phân tích cơ chế khí tượng và kiểm chứng/đối chiếu thông tin AI cung cấp với kiến thức Địa lí SGK trước khi hoàn thiện báo cáo và bài tập vận dụng). 

3. Phẩm chất

• Trách nhiệm: Tích cực đánh giá cá nhân, đánh giá đồng đẳng, khách quan, đóng góp vào quá trình học tập, kiểm tra, đánh giá.
• Chăm chỉ: Luôn cố gắng vươn lên đạt kết quả tốt trong học tập; Có ý thức vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học được ở nhà trường, từ sách báo và các nguồn tin cậy khác vào học tập và đời sống hằng ngày.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC 

1. Đối với giáo viên

• KHBD, SGK, SGV, SBT Địa lí 12.
• Bản đồ phân hóa thiên nhiên Việt Nam.
• Phiếu đánh giá sản phẩm bài viết báo cáo.
• Máy tính, máy chiếu (nếu có).
• Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
• Công cụ AI hỗ trợ: ChatGPT, Copilot…

2. Đối với học sinh

• SGK, SBT Địa lí 12.
• Atlat Địa lí Việt Nam. 
• Thiết bị điện tử có kết nối internet.
• Điện thoại thông minh (Smartphone), máy tính bảng (Tablet) hoặc máy tính xách tay (Laptop) kết nối Internet.

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC 

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: 

- Tạo sự phấn khởi cho HS khi bước vào bài học mới. 

- Huy động những kiến thức đã có của HS liên quan đến bài học. 

b. Nội dung: GV tổ chức cho HS chơi trò chơi “Tiếp sức”, các nhóm liệt kê các loài cây đặc trưng ở miền Bắc, miền Nam, vùng núi và đồng bằng.

c. Sản phẩm: Tên các loài cây đặc trưng ở miền Bắc, miền Nam, vùng núi và đồng bằng.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức cho HS chơi trò chơi “Tiếp sức”. 

- GV chia HS cả lớp thành 4 nhóm và phổ biến luật chơi cho HS: Các nhóm liệt kê các loài cây đặc trưng ở miền Bắc, miền Nam, vùng núi và đồng bằng.

- GV yêu cầu từng HS của mỗi nhóm luân phiên lên bảng viết tên một loài cây. Sau thời gian 3 phút, nhóm nào liệt kê được nhiều loài cây và chính xác nhất sẽ giành chiến thắng.

- GV tiếp tục yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

HS tham gia trò chơi theo hướng dẫn.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

Các nhóm chấm chéo kết quả của nhau.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV giải đáp những thắc mắc (nếu có), nhận xét quá trình thực hiện nhiệm vụ của HS, ghi điểm cộng cho nhóm thắng cuộc.

- GV lấy ví du:

Một số loài cây đặc trưng cho:

+ Miền Bắc: vải thiều, mận, bưởi da xanh, hồng, cam, đào, dâu tây, mít,….

+ Miền Nam: xoài, nhãn, sầu riêng, chôm chôm, măng cụt, bòn bon, cam, quýt, chanh, bưởi, đu đủ, ổi, chuối, dứa, thanh long, vú sữa,…

+ Vùng núi: cà phê, keo, trám ghép, tai chua, xoan, luồng,…

+ Đồng bằng: cói, đay, mía, lạc, đậu tương. mía, lạc đậu tương, chè, thuốc lá. mía lạc, đậu tường, điều, hồ tiêu,…

- GV dẫn dắt HS vào bài học: Qua trò chơi này, chúng ta thấy được ở mỗi vùng, miền khác nhau sẽ có những loài cây đặc trưng riêng biệt. Vậy, các thành phần tự nhiên ở Việt Nam có sự phân hóa theo Bắc – Nam và theo độ cao như thế nào? Các em sẽ được tìm hiểu về chúng thật cụ thể qua bài thực hành ngày hôm nay. Chúng ta cùng vào Bài 4 – Thực hành viết báo cáo về sự phân hóa tự nhiên Việt Nam.

[2.1.NC1a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số).

12.A1.2 (HS xem video AI bài học và chủ động tương tác, trả lời các câu hỏi xuất hiện trong video).]

2. HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH

Hoạt động 1. Thu thập tư liệu về sự phân hóa tự nhiên Việt Nam

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS thu thập tài liệu qua sách, báo, internet,… để làm rõ sự phân hóa tự nhiên Việt Nam.

b. Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm, liên hệ thông tin đã học từ Bài 3 để làm rõ sự phân hóa tự nhiên Việt Nam.

c. Sản phẩm: Thông tin thu thập được về sự phân hóa tự nhiên Việt Nam.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Hoạt động 2. Viết và trình bày báo cáo về sự phân hóa tự nhiên Việt Nam

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS trình bày được báo cáo về sự phân hóa tự nhiên Việt Nam. 

b. Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm, thảo luận và viết báo cáo về sự phân hóa tự nhiên Việt Nam.

c. Sản phẩm: Báo cáo về sự phân hóa tự nhiên Việt Nam.

d. Tổ chức thực hiện:

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP 

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố kiến thức đã học về Sự phân hóa tự nhiên Việt Nam.

b. Nội dung: GV tổ chức HS trả lời một số câu hỏi trắc nghiệm mở rộng, nâng cao về sự phân hóa tự nhiên Việt Nam.

c. Sản phẩm: Đáp án các câu hỏi trắc nghiệm.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Củng cố kiến thức đã học về Sự phân hóa tự nhiên Việt Nam.

- Liên hệ kiến thức đã học vào cuộc sống. 

b. Nội dung: GV tổ chức cho HS chơi trò chơi “Tiếp sức” và hoàn thành Phiếu bài tập về nhà.

c. Sản phẩm: Kết quả trò chơi “Tiếp sức” và Phiếu bài tập về nhà. 

d. Tổ chức thực hiện:

Nhiệm vụ 1: Chơi trò chơi “Tiếp sức”

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức cho HS chơi trò chơi “Tiếp sức”.

- GV chia HS cả lớp thành 2 đội, phổ biến luật chơi: 

+ 2 đội chơi lần lượt nêu những câu ca dao, tục ngữ về chủ đề “Mối quan hệ giữa thiên nhiên với lao động sản xuất của con người”.

+ HS trả lời sau không trùng lặp ý của HS trả lời trước. Sau thời gian 2 phút, đội nào liệt kê được nhiều câu ca dao, tục ngữ sẽ giành chiến thắng.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

HS chơi trò chơi theo hướng dẫn của GV.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

Lần lượt từng HS trong mỗi đội luân phiên lên bảng liệt kê một câu ca dao, tục ngữ về chủ đề “Mối quan hệ giữa thiên nhiên với lao động sản xuất của con người”.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận: 

Một số câu ca dao, tục ngữ về chủ đề “Mối quan hệ giữa thiên nhiên với lao động sản xuất của con người”.

+ Nhất thì, nhì thục.

+ Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống.

+ Chuồng gà hướng Đông cái lông chẳng còn.

+ Trồng khoai đất lạ, gieo mạ đất quen.

+ Nắng tốt dưa, mưa tốt lúa.

+ Trăng mờ tốt lúa nỏ, trăng tỏ tốt lúa sâu.

+ Ao sâu tốt cá.

+ ….

- GV tuyên bố đội thắng cuộc.

- GV chuyển sang nội dung mới. 

Nhiệm vụ 2: Hoàn thành Phiếu bài tập số 1, 2

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV chia HS cả lớp thành 4 nhóm (2 nhóm cùng thực hiện một nhiệm vụ).

- GV giao nhiệm vụ cụ thể cho các nhóm:

+ Nhóm 1, 3: Hoàn thành Phiếu bài tập về nhà số 1.

+ Nhóm 2, 4: Hoàn thành Phiếu bài tập về nhà số 2.

- GV phát phiếu bài tập cho HS. 

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

[12.D1.2: HS khai thác Trợ lý Generative AI hỗ trợ phân tích bản chất cơ chế khí tượng trong đoạn thơ, chủ động kiểm chứng độ tin cậy và phản biện kết quả của AI để hoàn thiện phiếu bài tập.]

*HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Hoàn chỉnh báo cáo về sự phân hóa tự nhiên Việt Nam (nếu chưa xong).

- Đọc và tìm hiểu trước nội dung Bài 5: Vấn đề sử dụng hợp lí tài nguyên thiên nhiên và bảo vệ môi trường.